تهران - ایرنا - معاون مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام دیابت گفت: شناسایی پیش‌دیابت و اصلاح سبک زندگی می‌تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند و حتی در مراحل اولیه دیابت نوع ۲، به بهبود قابل‌توجه قند خون و فروکش بیماری منجر شود.
به گزارش ایرنا از وزارت بهداشت، علیرضا مهدوی با تشریح معیارهای تشخیص دیابت اظهار کرد: قند خون ناشتا در محدوده طبیعی کمتر از ۱۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر است و اگر این میزان در دو نوبت آزمایش به ۱۲۶ میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا بالاتر برسد، فرد مبتلا به دیابت محسوب می‌شود.
وی افزود: در آزمایش تحمل گلوکز خوراکی نیز اگر قند خون دو ساعت پس از مصرف ۷۵ گرم گلوکز به ۲۰۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر یا بیشتر برسد، تشخیص دیابت مطرح است. همچنین قند خون ناشتا بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ و قند خون دو ساعته بین ۱۴۰ تا ۱۹۹ میلی‌گرم در دسی‌لیتر نشان‌دهنده پیش‌دیابت است.
معاون مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت با هشدار نسبت به بی‌توجهی به پیش‌دیابت گفت: بخشی از افراد دارای اختلال قند خون در سال‌های آینده به دیابت مبتلا می‌شوند و حتی پیش‌دیابت نیز می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی را افزایش دهد؛ بنابراین نباید برای بررسی وضعیت قند خون تا زمان بروز علائم یا عوارض بیماری صبر کرد.
اصلاح سبک زندگی؛ راهکاری برای جلوگیری از پیشرفت دیابت
مهدوی با اشاره به تأثیر کاهش وزن و فعالیت بدنی در کنترل دیابت اظهار کرد: مطالعات نشان داده است کاهش سه تا هفت درصدی وزن، همراه با تغذیه مناسب و فعالیت بدنی منظم، می‌تواند در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ در مراحل اولیه به بهبود قابل‌توجه قند خون و حتی فروکش بیماری منجر شود.
وی با اشاره به تأکید فدراسیون بین‌المللی دیابت بر ضرورت اقدام زودهنگام افزود: هدف این است که افراد پیش از بروز عوارضی مانند سکته قلبی و مغزی، آسیب‌های کلیوی و مشکلات چشمی، از وضعیت سلامت خود آگاه شوند.
این مقام وزارت بهداشت ادامه داد: بیش از ۲۰ سال است که در نظام شبکه بهداشت کشور، افراد بالای ۳۰ سال می‌توانند با مراجعه به خانه‌های بهداشت و پایگاه‌های سلامت، به‌صورت رایگان از نظر عوامل خطر بیماری‌های قلبی و عروقی، از جمله دیابت، چربی خون و فشار خون غربالگری شوند. افرادی که نتایج آزمایش آنها غیرطبیعی باشد نیز برای بررسی‌های بیشتر به پزشک ارجاع داده می‌شوند.
مراقبت از دیابت به مشارکت فعال بیمار نیاز دارد
معاون مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت با بیان اینکه کنترل دیابت صرفاً به مصرف دارو محدود نمی‌شود، اظهار کرد: این بیماری می‌تواند عروق و اعصاب بخش‌های مختلف بدن را درگیر کند؛ از این رو مراقبت از بیماران نیازمند همکاری تیمی متشکل از پزشک، پرستار آموزش‌دهنده، کارشناس تغذیه و سایر متخصصان است.
مهدوی افزود: خود فرد مبتلا مهم‌ترین عضو این تیم درمانی است و آگاهی از نحوه مصرف دارو، اصول تغذیه، فعالیت بدنی، پایش قند خون و شناخت علائم افت قند، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت درمان دارد.
وی بررسی دوره‌ای چشم، ارزیابی عملکرد کلیه، وضعیت قلب و عروق و معاینه اعصاب و پاها را از مراقبت‌های ضروری بیماران دیابتی دانست و درباره عوارض پای دیابتی توضیح داد: کاهش حس پاها و اختلال خون‌رسانی ممکن است باعث شود فرد متوجه زخم‌ها و آسیب‌های این ناحیه نشود. در صورت بی‌توجهی، این مشکلات می‌توانند به عوارض جدی منجر شوند؛ بنابراین معاینه منظم پاها اهمیت زیادی دارد.
تغذیه متعادل و فعالیت بدنی در کنترل قند خون مؤثر است
وی با تأکید بر اینکه افراد مبتلا به دیابت از مصرف هیچ گروه غذایی به‌طور مطلق محروم نیستند، گفت: میزان کالری دریافتی و ترکیب مواد غذایی باید متناسب با وزن، شرایط جسمی و میزان فعالیت هر فرد تنظیم شود.
مهدوی مصرف متنوع سبزی و میوه، کاهش روغن و چربی، محدود کردن گوشت قرمز، استفاده از منابع پروتئینی کم‌چرب مانند ماهی و مرغ و کاهش مصرف نمک را از اصول تغذیه سالم برشمرد.
معاون مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت درباره فعالیت بدنی نیز اظهار کرد: توصیه می‌شود بزرگسالان دست‌کم ۱۵۰ دقیقه در هفته فعالیت هوازی منظم داشته باشند و در صورت امکان این میزان را به ۳۰۰ دقیقه افزایش دهند. همچنین انجام فعالیت‌های قدرتی در برنامه هفتگی توصیه می‌شود.
وی تأکید کرد: حتی اگر فرد نتواند به میزان توصیه‌شده فعالیت کند، تحرک متناسب با توان جسمی او بهتر از بی‌تحرکی است. فعالیت بدنی منظم علاوه بر کمک به کنترل قند خون و بهبود حساسیت بدن به انسولین، در ارتقای سلامت قلب و عروق و وضعیت روانی نیز مؤثر است.
عوامل محیطی و اقتصادی بر کنترل دیابت تأثیر دارند
مهدوی با اشاره به نقش عوامل محیطی و اجتماعی در بروز و کنترل بیماری‌های غیرواگیر گفت: آلودگی هوا، خواب نامنظم، استرس‌های روزمره و فشارهای اقتصادی و اجتماعی می‌توانند بر سلامت متابولیک افراد تأثیر بگذارند.
وی افزود: مشکلات اقتصادی گاهی موجب می‌شود بیماران برای کاهش هزینه‌ها، مصرف داروهای خود را کم کنند یا درمان را به‌درستی دنبال نکنند؛ در حالی که قطع یا کاهش خودسرانه دارو می‌تواند پیامدهای جدی برای سلامت آنان داشته باشد.
معاون مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت در پایان، تشخیص زودهنگام، غربالگری، آموزش مستمر و مشارکت فعال بیماران در روند درمان را از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از عوارض دیابت دانست و بر ضرورت توجه به این موضوع به مناسبت هفته ملی دیابت تأکید کرد.