از نهضت تنباکو تا انقلاب اسلامی، پیوند میان مرجعیت دینی و حضور مردمی به‌عنوان یکی از محور‌های اثرگذار تاریخ سیاسی ایران مطرح بوده است.
باشگاه خبرنگاران جوان - فتوای تحریم تنباکوی میرزای شیرازی در سال ۱۳۰۹ قمری، اعتراض گسترده‌ای علیه انحصار کمپانی رژی و نفوذ انگلیس در ایران برانگیخت. این رویداد در کنار مشروطه، نهضت ملی شدن نفت و انقلاب اسلامی، به‌عنوان نمونه‌ای از نقش‌آفرینی علما و مردم در تحولات سیاسی ایران شناخته می‌شود؛ پیوندی که پس از انقلاب در قالب نهاد ولایت فقیه ادامه یافت و در دوره‌های مختلف، از جمله جنگ، در بسیج اجتماعی و دفاع از استقلال کشور نقش داشت.