حوزه/ حکیم‌باشی، با تأکید بر ظرفیت علمی معجم معیاری قرآن در توسعه مطالعات قرآنی، گفت: این اثر با مقطع‌بندی علمی و روشمند آیات قرآن کریم، زمینه شناخت بهتر ساختار متن، ارتباط میان آیات و بهره‌گیری دقیق‌تر از ظرفیت‌های تفسیری قرآن را فراهم می‌کند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، حسن حکیم‌باشی، عضو هیئت امنای بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، شامگاه ۲۲ مهرماه در مراسم نخستین سالگرد درگذشت دکتر محمود روحانی، قرآن‌پژوه و استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد، که در سالن همایش دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع) برگزار شد، کتاب معجم معیاری قرآن را از سه رویداد بزرگ عرصه تألیف و نشر آثار قرآنی در دهه‌های اخیر برشمرد و بر ضرورت معرفی، بررسی علمی و بهره‌برداری گسترده‌تر از این اثر تأکید کرد.
وی با اشاره به اینکه سخنان خود را در سه محور معرفی اثر، تبیین ویژگی‌ها و جایگاه علمی آن و بررسی پیامدها و امتداد پژوهشی آن تنظیم کرده است، اظهار کرد: معجم معیاری قرآن حاصل دست‌کم ۲۰ سال پژوهش مستمر دکتر محمود روحانی و صرف هزاران ساعت وقت برای سامان‌دهی و تدوین مقاطع قرآن کریم است؛ تلاشی که به شکل‌گیری روشی علمی برای بخش‌بندی و مقطع‌بندی آیات قرآن انجامیده است.
عضو هیئت امنای بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با تشریح موضوع این کتاب، بیان کرد: معجم معیاری قرآن به مقطع‌بندی و بخش‌بندی سوره‌های قرآن کریم می‌پردازد؛ موضوعی که در اصطلاح امروزی می‌توان آن را پاراگراف‌بندی یا فقره‌گذاری متن قرآن دانست.
وی با اشاره به پیشینه تنظیم و تقسیم‌بندی قرآن کریم، افزود: قرآن در طول تاریخ با تقسیم‌بندی‌هایی همچون جزء، حزب، سوره و آیه سامان یافته است و اصطلاحات دیگری نیز در این زمینه شکل گرفته‌اند؛ اما ساختار درونی و نظم قرآن همچنان از موضوعات مهم مطالعات قرآنی به شمار می‌رود.
حکیم‌باشی با اشاره به سخنی از یک دانشمند غربی درباره ناشناخته‌بودن ابعاد نظم و ساختار قرآن، خاطرنشان کرد: دکتر روحانی با توجه به تجربه‌های پیشین در تقسیم‌بندی قرآن، از جمله تقسیم آن به رکوعات، ضرورت سامان‌دهی علمی و منظم مقاطع قرآن را دنبال کرد و کوشید این کار را بر پایه اصولی مشخص انجام دهد.
وی توضیح داد: در برخی تقسیم‌بندی‌های پیشین، قرآن به حدود ۵۸۷ بخش تقسیم شده بود که هر بخش را رکوع می‌نامیدند؛ اما این تقسیم‌بندی با مقطع‌بندی علمی و ساختاری قرآن تفاوت دارد و نمی‌تواند به‌تنهایی پاسخ‌گوی همه نیازهای پژوهشی در شناخت ساختار متن قرآن باشد.
این پژوهشگر با بیان اینکه آیات قرآن از نظر طول و ساختار یکسان نیستند، اظهار کرد: گاهی یک آیه می‌تواند چندین بخش معنایی را در بر بگیرد و گاهی نیز مجموعه‌ای از آیات، حتی در مواردی تعداد زیادی از آیات، یک مقطع واحد را تشکیل می‌دهند. ازاین‌رو، شناسایی مرزهای معنایی و ساختاری متن قرآن به بررسی دقیق و روشمند نیاز دارد.
وی افزود: مقطع‌بندی قرآن به‌صورت سازوار، علمی و مبتنی بر اصول منطقی، پیش از این به شکل موردنظر دکتر روحانی سامان نیافته بود و این پژوهش کوشیده است چنین رویکردی را در مطالعات قرآنی ارائه کند.