ایران از توان فنی کافی برای عبور چشمگیر از سقف ۲ هزار کیلومتر برد موشک‌ها برخوردار است.
باشگاه خبرنگاران جوان - «تحول در راهبرد موشکی ایران» از محوری‌ترین بازتاب‌های دیدار اخیر فرماندهان نظامی ارشد کشور با رهبرمعظم‌انقلاب بود که در کانون توجه رسانه‌های بین‌المللی قرار گرفت و به‌عنوان نشانه‌ای برای ورود تهران به سطح تازه و بدیعی از بازدارندگی قلمداد شد.
آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای درآن دیدار تأکید کردند که «هر سطح و نوعی از تهدید باید با پاسخ فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی مواجه شود»؛ دستورکاری راهبردی که در چارچوب بازنگری در «تداوم محدودیت‌های خودخواسته در برد موشک‌های ایران» مورد بررسی قرار گرفته است.
نکته اینجاست که ایران طی دهه‌های گذشته با تکیه بر دانش بومی، توان موشکی و فناوری فضایی خود را توسعه داده و اکنون موضوع عبور از سقف ۲ هزار کیلومتر و بررسی افق‌های دورتر، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. حتی ارزیابی نهاد‌های آمریکایی از ظرفیت بالقوه فناوری فضایی ایران برای دستیابی به موشک‌های قاره‌پیما، نشان می‌دهد این موضوع در محاسبات امنیتی غرب نیز جدی گرفته می‌شود.
ایران طی چند دهه گذشته برنامه موشکی خود را توسعه داده و به مجموعه‌ای از موشک‌های بالستیک «کوتاه‌برد» و «میان‌برد» (براساس شاخص‌های بین‌المللی) دست یافته است.
محدودیت خودخواسته برد موشک‌ها درحدود ۲ هزارکیلومتر با وجود برخورداری ایران از توانایی‌های فنی اعمال می‌شد.
کارشناسان غربی اذعان دارند که توان فنی اثبات‌شده در آزمایش‌ها در ایران بسیار فراتر از برد ۲ هزار کیلومتری است.
فرمان «پاسخ بدون محدودیت جغرافیایی برای پاسخ به دشمن»، به مثابه عبور از «ملاحظه راهبردی» محدود نگه‌داشتن برد موشک‌های ایران از ۲ هزار کیلومتر است.
مهم‌ترین ویژگی‌ها
نکات راهبردی
نکات ویژه
مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا (CSIS)، موشک بالستیک خرمشهر را در گروه موشک‌های بالستیک میان‌برد ایران قرار داده که گزارش‌هایی نیز درباره «نسخه‌ای از این موشک با برد بیشتر» نیز وجود دارد.
کارشناسان نظامی جهان معتقدند ایران با موشک ۲ هزار کیلومتری «خرمشهر»، بخش بزرگی از خاورمیانه و مناطق پیرامونی را در محدوده جغرافیایی خود قرار می‌دهد، از جمله: اسرائیل و بخش عمده‌ای از منطقه شام کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس بخش‌هایی از ترکیه و قفقاز بخش‌هایی از شمال آفریقا و جنوب‌شرقی اروپا.
طبقه‌بندی برد تقریبی
نکته ویژه
برای مورد اصابت قراردادن خاک آمریکا، به موشک‌های «قاره‌پیما» نیاز است؛ موشک‌هایی که از آنها به‌عنوان «نقطه اتصال» صنعت «فضایی» و «موشکی» یاد می‌شود.
در سال‌های اخیر مقام‌ها، رسانه‌ها و کارشناسان غربی بار‌ها بر توانمندی‌های فنی ایران، به‌ویژه در حوزه فضایی اعتراف کرده‌اند.
گزارش آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA): خبرگزاری آکسیوس ۵ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۴ آبان‌ماه) با انتشار ارزیابی این نهاد اطلاعاتی اذعان کرد: ارزیابی‌های جدید آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA) با صراحتی کم‌نظیر نشان می‌دهد ایران، با وجود همه فشار‌های همه‌جانبه نظامی و اقتصادی، نه‌تنها دچار فروپاشی ساختاری نشده، بلکه امروز رسما به‌عنوان یک «قدرت فضایی در حال ظهور» در جهان شناخته می‌شود.
گزارش آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA): این آژانس اطلاعاتی آمریکا در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۵ (۲۷ خردادماه ۱۴۰۴) نیز در گزارشی به ظرفیت بالقوه برنامه فضایی ایران برای توسعه موشک‌های دوربرد اشاره کرده بود. براساس این ارزیابی، ایران درصورت تصمیم سیاسی برای دنبال کردن این مسیر، می‌تواند با استفاده از ظرفیت فناوری ماهواره‌بر‌های خود تا سال ۲۰۳۵ به یک موشک قاره‌پیمای دارای قابلیت نظامی دست پیدا کند.
سرویس تحقیقات کنگره آمریکا (CRS): این نهاد آمریکایی نیز در خردادماه ۱۴۰۴ طی گزارشی، برنامه فضایی ایران را یکی از موضوعات مورد توجه کارشناسان آمریکایی و اروپایی از منظر کاربرد‌های دوگانه فضایی و موشکی معرفی می‌کند.
در سال‌های اخیر مقام‌ها و رسانه‌های غربی بار‌ها «صنعت‌فضایی» ایران را در چارچوب «تلاش ایران برای دستیابی به موشک‌های قاره‌پیما» ارزیابی کرده‌اند؛ ادعا‌هایی که اگرچه بیش از هر چیز، جنبه فضاسازی علیه تهران دارد، اما نشان می‌دهد جمهوری‌اسلامی درصورت «تصمیم‌گیری‌سیاسی»، از توان فنی لازم برای توسعه «موشک‌های قاره‌پیما» برخوردار است.
محور: سپاه پاسداران در سال‌های اخیر دستاورد‌های قابل‌توجهی در حوزه «ماهوارهبرها» داشته است.
انواع
اهمیت راهبرد
توسعه ماهوارهبرها به معنی دستیابی به توان موشکی قاره‌پیما نیست، چراکه برای این نوع موشک‌ها باید الزام‌های متفاوتی در زمینه آمادگی عملیاتی، قابلیت بقا، هدایت و عملکرد محموله تدارک دیده شود. درمجموع، اما موفقیت در صنعت فضایی نشان‌دهنده قابلیت‌های فنی ایران برای دستیابی به موشک‌های قاره‌پیماست.
منبع: روزنامه همشهری