شرکت فولاد غدیر ایرانیان با رونمایی از اکوسیستم دیجیتال دانا، گام تازه‌ای در مسیر هوشمندسازی فرایندهای صنعتی، مدیریت دانش سازمانی و بهره‌گیری از هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی برداشت. این اکوسیستم با هدف تجمیع و تحلیل داده‌های مالی، بازرگانی، صنعتی و اطلاعات فنی کارخانه‌ها طراحی شده است تا زمینه پیش‌بینی رویدادها و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری مبتنی بر داده را فراهم کند.
احمد صادقیان، مدیرعامل شرکت فولاد غدیر ایرانیان، در مراسم رونمایی از این اکوسیستم در حاشیه نمایشگاه سمپوزیوم فولاد اصفهان، با تأکید بر ضرورت حرکت از طرح مباحث نظری هوش مصنوعی به سمت بهره‌گیری عملی از این فناوری، دانش فنی و ظرفیت‌های تخصصی داخلی را از مؤلفه‌های مؤثر در توسعه فناوری‌های دیجیتال شرکت دانست.
صادقیان: به‌کارگیری هوش مصنوعی باید فراتر از طرح مباحث نظری باشد
مدیرعامل فولاد غدیر ایرانیان در تشریح رویکرد شرکت در توسعه فناوری‌های دیجیتال اظهار کرد:«با کمک دانش فنی، فناوری و هوش مصنوعی، باید به‌جای صرفاً صحبت کردن درباره این فناوری‌ها، از آن‌ها استفاده عملی کنیم تا بتوانیم شاهد پیشرفت‌های قابل‌توجهی باشیم.»
صادقیان با اشاره به عملکرد شرکت در حوزه‌های بازار، تولید و سودآوری، بر اهمیت دانش فنی و فناوری در دستیابی به نتایج عملیاتی تأکید کرد.
او همچنین توضیح داد که توسعه اکوسیستم دانا با هدف ایجاد زیرساختی برای گردآوری اطلاعات، تحلیل داده‌ها و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری صورت گرفته است؛ زیرساختی که می‌تواند اطلاعات موجود در بخش‌های مختلف شرکت را به دانشی کاربردی برای مدیران تبدیل کند.
از داده‌های پراکنده تا تصمیم‌گیری مبتنی بر دانش
یکی از محورهای اصلی اکوسیستم دانا، گردآوری اطلاعات از حوزه‌های مختلف شرکت، از جمله امور مالی، بازرگانی، تولید و نگهداری و تعمیرات است. این اطلاعات در کنار مستندات فنی و سوابق عملیاتی کارخانه‌ها قرار می‌گیرند تا مدل‌های هوش مصنوعی بتوانند الگوهای تاریخی را شناسایی و از آن‌ها در تحلیل شرایط جدید استفاده کنند.
در این چارچوب، سوابق تولید، نتایج آزمایشگاهی، اطلاعات نگهداری و تعمیرات و مستندات مربوط به تجهیزات و تأمین‌کنندگان، منابعی برای آموزش و تقویت مدل‌های تحلیلی به شمار می‌روند.
هدف از این رویکرد، کاهش وابستگی تصمیم‌گیری‌ها به حافظه و تجربه فردی کارکنان و فراهم کردن امکان استفاده نظام‌مند از دانش انباشته‌شده در طول سال‌های بهره‌برداری است.
دوقلوی دیجیتال؛ پیوند تجربه تاریخی با پیش‌بینی آینده
در این مراسم، قابلیت‌های مرتبط با دوقلوی دیجیتال و کاربرد هوش مصنوعی در تحلیل وضعیت کارخانه‌ها نیز تشریح شد.
دوقلوی دیجیتال با اتکا به داده‌ها و مدل‌های تحلیلی، امکان بازنمایی وضعیت عملیاتی و بررسی سناریوهای مختلف را فراهم می‌کند. در چنین بستری، سوابق تاریخی کارخانه می‌تواند برای شناسایی شرایط مشابه، ارزیابی احتمال بروز مشکلات و ارائه پیشنهادهای مدیریتی مورد استفاده قرار گیرد.
از جمله قابلیت‌های مطرح‌شده برای اکوسیستم دانا می‌توان به بازیابی مستندات مرتبط با مسائل فنی، تحلیل سوابق خرابی‌ها، استفاده هم‌زمان از چند مدل هوش مصنوعی و ارائه پیشنهاد بر مبنای داده‌های موجود اشاره کرد.
این سامانه همچنین می‌تواند با دریافت اطلاعات جدید، دانش خود را به‌روزرسانی کند و از تجربه انباشته‌شده در تحلیل رویدادهای بعدی بهره بگیرد.
مدیریت دانش؛ گذار از تجربه فردی به حافظه سازمانی
در ادامه مراسم، مهندس کریمی، از مدیران مرتبط با بهره‌برداری کارخانه اردکان، با اشاره به سابقه فعالیت خود در این مجموعه از سال ۱۳۸۸، وابستگی دانش عملیاتی به افراد باتجربه را یکی از چالش‌های مهم کارخانه‌های صنعتی دانست.
به گفته او، کارکنان باسابقه معمولاً هنگام مواجهه با مسائل جدید، شرایط پیش‌آمده را با رویدادهای گذشته مقایسه می‌کنند؛ بااین‌حال، حافظه فردی به‌تنهایی نمی‌تواند تمامی جزئیات و سوابق یک کارخانه را پوشش دهد.
اکوسیستم دانا با ثبت و سازمان‌دهی دانش موجود نزد کارکنان، امکان بررسی دقیق‌تر شباهت میان رویدادها و استفاده از تجربه تاریخی کارخانه را فراهم می‌کند.
در این رویکرد، اطلاعات به‌تدریج از سطح دانش فردی فراتر می‌رود و به بخشی از حافظه سازمانی تبدیل می‌شود؛ حافظه‌ای که می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری در شرایط عادی و هنگام بروز بحران‌های عملیاتی قرار گیرد.
همکاری با دانشگاه صنعتی شریف در مسیر توسعه فناوری
ادیب نظری، عضو هیئت علمی و استاد تمام دانشگاه صنعتی شریف، نیز در این مراسم با اشاره به همکاری‌های علمی و فناورانه شکل‌گرفته، از حمایت‌های احمد صادقیان در توسعه فعالیت‌های مرتبط با نوآوری و فناوری قدردانی کرد.
او یکی از ویژگی‌های مطرح‌شده برای مدل هوش مصنوعی این مجموعه را امکان بررسی ارتباط میان رویدادهای آینده و عوامل مؤثر در گذشته عنوان کرد؛ قابلیتی که در کنار پیش‌بینی، می‌تواند به تحلیل علل شکل‌گیری وضعیت‌های مختلف نیز کمک کند.
همکاری با دانشگاه صنعتی شریف و توجه به ظرفیت‌های علمی و تخصصی داخلی، از محورهای مورد تأکید در مسیر توسعه اکوسیستم دانا بود.
توسعه اکوسیستم دیجیتال در کارخانه‌ها و حوزه معدن
بر اساس توضیحات ارائه‌شده در این مراسم، دامنه فعالیت‌های دیجیتال فولاد غدیر ایرانیان به کارخانه‌های اردکان و مهاباد محدود نیست و توسعه کاربردهای فناورانه در حوزه معدن، از اکتشاف و استخراج تا بهره‌برداری، نیز در این مسیر مورد توجه قرار دارد.
در معرفی اجزای این اکوسیستم، همچنین به فعالیت‌های مرتبط با توسعه فناوری برای جوانان و نوجوانان، دستیار هوش مصنوعی شرکت و همکاری‌های نوآورانه با دانشگاه صنعتی شریف اشاره شد.
تبدیل داده به مزیت عملیاتی
رونمایی از اکوسیستم دانا را می‌توان بخشی از تلاش فولاد غدیر ایرانیان برای پیوند دادن دانش فنی، تجربه عملیاتی و فناوری‌های هوش مصنوعی دانست.
ارزش عملیاتی این رویکرد به کیفیت و جامعیت داده‌ها، دقت مدل‌های پیش‌بینی، قابلیت استفاده از پیشنهادهای سامانه در فرایندهای واقعی و میزان به‌کارگیری آن‌ها از سوی مدیران و کارکنان وابسته است.
در صورت توسعه موفق این زیرساخت، اکوسیستم دانا می‌تواند به ابزاری برای حفظ و انتقال دانش سازمانی، پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های فنی و مدیریتی و ارتقای توان پیش‌بینی در کارخانه‌های فولاد غدیر ایرانیان تبدیل شود.
