قم- رئیس همایش بین‌المللی الهیات و اخلاق با تأکید بر ضرورت شکل‌گیری جبهه مشترک نخبگان ادیان گفت: تقویت گفت‌وگوهای علمی و اخلاقی و تولید روایت‌های اثرگذار از حقیقت و عدالت ، ضرورت دارد.
به گزارش خبرنگار مهر، آیت الله محمدتقی سبحانی پیش از ظهر یکشنبه در نشست رونمایی از پوستر همایش بین‌المللی الهیات و اخلاق جنگ و صلح در سخنانی در تشریح اهداف و ابعاد برگزاری دومین همایش بین‌المللی الهیات و اخلاق اظهار کرد: تحولات نظام بین‌الملل و شکل‌گیری ائتلاف‌ها و همگرایی‌های مختلف در عرصه جهانی، ضرورت تقویت ارتباط میان جریان‌های عدالت‌خواه و شخصیت‌های برخوردار از دغدغه‌های دینی و اخلاقی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
وی با اشاره به بهره‌گیری برخی جریانات بین‌المللی از ابزارهای رسانه‌ای برای پیشبرد اهداف سیاسی و فکری خود افزود: اسلام‌هراسی و شیعه‌هراسی از جمله ابزارهایی است که در چارچوب این تحولات مورد استفاده قرار می‌گیرد و در چنین شرایطی، شکل‌گیری یک جریان علمی و فرهنگی مشترک میان پیروان ادیان و اندیشمندان اخلاق‌مدار می‌تواند زمینه‌ساز ارائه صدایی متفاوت در عرصه جهانی باشد.
سبحانی با بیان اینکه همایش بین‌المللی الهیات و اخلاق نباید صرفاً یک برنامه علمی و مناسبتی تلقی شود، تصریح کرد: این رویداد بخشی از یک حرکت مستمر برای ایجاد پیوند میان صاحبان اندیشه، ایمان و اخلاق در سطح بین‌المللی است و هدف آن فراتر از برگزاری نشست‌های مقطعی و طرح مباحث تشریفاتی دنبال می‌شود.
وی ادامه داد: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی از چند سال گذشته این مسیر را با رویکردی علمی و فرهنگی آغاز کرده و تلاش داشته است با تکیه بر ظرفیت دانش و اخلاق، زمینه تعامل و همکاری میان اندیشمندان و حق‌طلبان جهان را فراهم کند.
رئیس قطب تعمیق باور دینی دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به سه هدف محوری این مجموعه رویدادها بیان کرد: نخستین هدف، آگاهی‌بخشی به نخبگان جهان اسلام درباره مسئولیت‌های آنان در قبال مسائل اساسی جهان معاصر و ایجاد زمینه همگرایی میان این شخصیت‌هاست.
وی افزود: در شرایطی که مسائل سیاسی، امنیتی و نظامی بخش عمده فضای بین‌المللی را تحت تأثیر قرار داده‌اند، فرصت حضور و اثرگذاری مراکز علمی و نخبگانی محدودتر شده است و از همین رو، بازخوانی مسئولیت اندیشمندان و طرح مسائل عینی، انسانی و کاربردی در دستور کار این حرکت قرار دارد.
باید صدای مشترک عدالت‌خواهان تقویت شود
سبحانی دومین هدف این رویدادها را ایجاد جبهه‌ای بین‌المللی از اندیشمندان و شخصیت‌های مدافع اخلاق انسانی دانست و گفت: مادامی که جریان‌های فکری در حلقه‌های محدود خود باقی بمانند و ارتباطاتشان تنها به همفکران و هم‌مسلکانشان محدود شود، امکان انعکاس گسترده دیدگاه‌های آنان در فضای پیچیده رسانه‌ای و سیاسی جهان فراهم نخواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: برای برجسته‌سازی صدای عدالت‌خواهان و حق‌طلبان در سطح بین‌المللی، باید زمینه همکاری واقعی میان نخبگان، پژوهشگران و صاحبان اندیشه از فرهنگ‌ها و مکاتب مختلف فراهم شود تا این مجموعه بتواند با زبان و ادبیاتی مشترک، مسائل مهم انسانی و جهانی را دنبال کند.
رئیس همایش بین‌المللی الهیات و اخلاق جنگ و صلح با اشاره به ضرورت تقویت ارتباطات میان مراکز علمی داخل و خارج از کشور اظهار کرد: یکی از دستاوردهای این سلسله رویدادها، ایجاد ارتباط میان مجموعه‌ای از نهادهای علمی و شخصیت‌های بین‌المللی و پیوند دادن ظرفیت‌های پراکنده در قالب یک شبکه انسانی و فکری است.
وی با اشاره به اینکه فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای پیشین نتوانسته‌اند به اندازه ظرفیت‌های موجود، صدای جریان‌های دینی و عدالت‌خواه را در عرصه جهانی منعکس کنند، افزود: ایجاد ارتباطات پایدار میان نخبگان و تبدیل این ارتباطات به همکاری‌های علمی، یکی از ضرورت‌های اساسی برای افزایش اثرگذاری بین‌المللی است.
سبحانی سومین هدف این حرکت را تولید دانش در مقیاس جهانی برای پیشبرد گفتمان مشترک ایمان و اخلاق عنوان کرد و گفت: در جهان مدرن غرب، جریان‌هایی همچون سکولاریسم و اومانیسم با وجود برخورداری از شعارهای گسترده، در مواردی زمینه تقویت رویکردهایی را فراهم کرده‌اند که به گفته وی، دانش و اندیشه را در خدمت توجیه قدرت و سلطه قرار می‌دهند.
تولید نظریه مشترک در دستور کار است
وی با تأکید بر اهمیت شکل‌گیری یک بستر علمی بین‌المللی بیان کرد: ایجاد نظریه‌ها، پارادایم‌ها، چارچوب‌های علمی و اندیشه‌های مؤثر، از جمله مأموریت‌هایی است که این مجموعه رویدادها دنبال می‌کند و پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در سال‌های اخیر تلاش کرده است با فراهم آوردن زمینه همکاری میان اندیشمندان کشورهای مختلف، این مسیر را به مرحله تولید علمی برساند.
رئیس قطب تعمیق باور دینی دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به تفاوت گفت‌وگوهای تشریفاتی با تعاملات علمی نتیجه‌بخش اظهار کرد: ارتباطات بین‌المللی در بسیاری از موارد به آشنایی و ایجاد همدلی محدود می‌شود، اما ضرورت امروز آن است که این همدلی به همفکری و سپس تولید آثار و دستاوردهای علمی مشترک منتهی شود.
وی ادامه داد: در این زمینه، اقدامات انجام‌شده از سوی حجت‌الاسلام والمسلمین صحابه کاشانی و همکاران وی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا گردهم آوردن نویسندگان و پژوهشگران از قاره‌ها و جریان‌های فکری گوناگون و تبدیل این ارتباطات به آثار مشترک علمی، اقدامی قابل توجه در عرصه همکاری‌های بین‌المللی است.
سبحانی با اشاره به انتشار آثار مشترک این مجموعه از سوی ناشران معتبر بین‌المللی گفت: این آثار اکنون در مراکز توزیع و عرضه کتاب در سطح بین‌المللی ارائه می‌شوند و در دانشگاه‌های بزرگ جهان نیز به عنوان منابع علمی مورد توجه و معرفی قرار گرفته‌اند.
وی افزود: فراهم کردن امکان همکاری میان محققان و مؤلفان با پیشینه‌های فکری و فرهنگی متفاوت و رساندن نتایج این همکاری‌ها به مرحله انتشار بین‌المللی، ظرفیتی ارزشمند است که باید برای تقویت و گسترش آن برنامه‌ریزی شود.
موضوع جنگ و صلح با نیازهای امروز جهان پیوند دارد
رئیس همایش بین‌المللی الهیات و اخلاق جنگ و صلح با اشاره به محور اصلی دومین دوره این همایش اظهار کرد: موضوع جنگ و صلح از جمله مسائل بنیادین جهان معاصر است و انتخاب این موضوع برای گفت‌وگوی علمی میان اندیشمندان اسلام و مسیحیت، ناظر بر یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های انسانی و بین‌المللی امروز صورت گرفته است.
وی با بیان اینکه محورهای این همایش بر اساس مسائل کاربردی و نیازهای واقعی جامعه جهانی طراحی شده‌اند، افزود: مباحث علمی در چهار محور اصلی و ۱۶ موضوع تخصصی دسته‌بندی شده‌اند تا ابعاد مختلف مسئله جنگ در جهان امروز از منظرهای گوناگون مورد بررسی قرار گیرد.
سبحانی با تأکید بر اهمیت نقش عرصه علمی و رسانه‌ای در کنار تحولات میدانی تصریح کرد: نباید اهمیت این عرصه را کمتر از میدان‌های نظامی ارزیابی کرد، چراکه در جهان امروز بخش مهمی از منازعات در سطح روایت‌ها و برداشت‌های عمومی شکل می‌گیرد و طرف‌های مختلف برای تثبیت دیدگاه خود در افکار عمومی رقابت می‌کنند.
وی خاطرنشان کرد: ممکن است یک جریان از نظر خود نسبت به درستی مواضع و حقانیت دیدگاه‌هایش اطمینان داشته باشد، اما برای اثبات و تبیین این حقانیت در عرصه بین‌المللی، به روایت دقیق، مستند و متناسب با مخاطبان جهانی نیاز دارد.
رئیس قطب تعمیق باور دینی دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به وضعیت روایت‌سازی در تحولات بین‌المللی گفت: با وجود ظرفیت‌های موجود در جریان‌های عدالت‌خواه، روایت‌های جریان‌های برخوردار از قدرت رسانه‌ای در بسیاری از موارد بازتاب گسترده‌تری پیدا می‌کنند و در مقابل، صدای ملت‌ها و گروه‌های مظلوم با وجود اهمیت مسائل و رنج‌های آنان، به اندازه کافی در سطح جهانی شنیده نمی‌شود.
رسانه‌ها در شکل‌دهی به افکار عمومی مسئولیت دارند
سبحانی با اشاره به تحولات غزه و دیگر کانون‌های بحران و مظلومیت در جهان افزود: آنچه امروز در این مناطق جریان دارد، ضرورت توجه به شیوه بازنمایی واقعیت‌ها و انتقال صدای آسیب‌دیدگان به افکار عمومی جهان را دوچندان کرده است و جریان‌های علمی و رسانه‌ای باید برای تبیین مستند این مسائل نقش مؤثرتری ایفا کنند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، خطاب به فعالان رسانه‌ای و مراکز خبری، مسئولیت آنان را در شرایط کنونی بسیار مهم توصیف کرد و گفت: فعالان رسانه‌ای با قلم، ابزارهای ارتباطی و فناوری‌های نوین در شکل‌دهی به روایت‌های عمومی نقش دارند و عملکرد آنان می‌تواند بر چگونگی فهم و تفسیر تحولات جهانی تأثیر بگذارد.
وی تأکید کرد: اگر مراکز علمی، فرهنگی و رسانه‌ای در انجام مسئولیت خود کوتاهی کنند، ظرفیت‌های موجود برای تبیین حقایق و اثرگذاری بر فضای بین‌المللی نیز با محدودیت مواجه خواهد شد، از این رو باید نقش تولید محتوا و روایت‌سازی علمی در کنار سایر عرصه‌های مواجهه با تحولات جهانی جدی گرفته شود.
سبحانی با اشاره به افزایش حساسیت افکار عمومی نسبت به مسائل انسانی و عدالت‌خواهانه اظهار کرد: امروز گوش شنوا برای دریافت پیام‌های مبتنی بر حق و عدالت در میان گروه‌های مختلف اجتماعی، نخبگان و پیروان ادیان و مکاتب گوناگون بیش از گذشته وجود دارد.
وی افزود: در مقایسه با بسیاری از تحولات و حوادث قرن بیستم و بیست‌ویکم، اکنون شاهد واکنش‌های گسترده‌تری از سوی اقشار مختلف مردم، نوجوانان، شخصیت‌های علمی و سران ادیان نسبت به رخدادهای انسانی و بین‌المللی هستیم.
رئیس همایش بین‌المللی الهیات و اخلاق جنگ و صلح، رسانه‌های نوین را یکی از عوامل مؤثر در گسترش این حساسیت عمومی دانست و بیان کرد: ابزارهای ارتباطی جدید امکان انتقال مستمر اخبار و واقعیت‌ها را به مخاطبان در نقاط مختلف جهان فراهم کرده‌اند و از این طریق، مسائل مربوط به حق‌طلبی و عدالت‌خواهی به شکل گسترده‌تری در معرض توجه و داوری افکار عمومی قرار گرفته است.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت انعکاس گسترده دستاوردهای علمی و محتوایی این همایش در رسانه‌های داخلی و بین‌المللی خاطرنشان کرد: اگر مباحث و دیدگاه‌هایی که از سوی شخصیت‌های علمی و دینی با استدلال و منطق مطرح می‌شوند، به زبان قابل فهم عمومی و ادبیات رسانه‌ای در سطح جهان بازتاب پیدا کنند، فرصت مهمی برای اثرگذاری بر فضای فکری و فرهنگی بین‌المللی فراهم خواهد شد و باید از این ظرفیت برای انجام مسئولیت تاریخی جامعه علمی و رسانه‌ای بهره گرفت.