توجه کارشناسان بین‌المللی به سناریویی کم‌سابقه جلب شده است: کشیده شدن دامنه هدف‌گیری به پایگاه‌های پشتیبانی آمریکا در اروپا. داده‌های منابع آشکار (OSINT) و اظهارات علنی سران ناتو نشان می‌دهد که پایگاه‌های متعددی در خاک اروپا نقشی کلیدی در تسهیل عملیات‌های واشنگتن ایفا کرده‌اند؛ وضعیتی که با تغییر موازنه بازدارندگی و هشدار نسبت به عبور از خطوط قرمز، این تاسیسات را بیش از هر زمان دیگری در کانون تهدیدات راهبردی قرار داده است.
فرارو-روایت‌های رسمی و غیررسمی مختلفی درباره نقش‌آفرینی کشورهای مختلف اروپایی در سطوح مختلف اطلاعاتی و لجستیکی حمله به ایران در جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه وجود دارد. هرچند در جریان این دو درگیری نظامی، ایران حمله‌ای به مواضع کشورهای اروپایی انجام نداد. اما گزارش‌هایی از حمله به مواضعی در قبرس و ترکیه از سوی ایران در روزهای ابتدایی جنگ منتشر شد که همگی با تکذیب ایران روبرو شدند.
سیگنال‌های مشترک؛ پایان مرزبندی‌ها
به گزارش فرارو، سردار محبی، سخنگوی سپاه، امروز در بخشی از اظهارات خود گفت: «در جنگ با آمریکا هیچ محدودیت جغرافیایی وجود ندارد و یک میدان وسیع برای آسیب زدن به دشمن و رسیدن به بازدارندگی کامل تعریف شده است.»
اما چند روز قبل هم عباس عراقچی در واکنش به اظهارات صدراعظم آلمان درباره خسارت ۱۰۰ میلیارد یورویی افزایش قیمت حامل‌های انرژی به کشورها و مردم اروپا، نوشته بود: «هنگامی که سال گذشته حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، آقای مرتس از این حملات استقبال کرد. او گفت آن‌ها دارند کار کثیف اروپا را انجام می‌دهند! ۱۰۰ میلیارد یورو در مقایسه با ضربه‌ای سهمگین و ویرانگر که نیروهای مسلح قدرتمند ایران به کسانی که جرئت تعرض به ملت ما را داشته باشند وارد خواهند کرد، هیچ است. دیگر خط قرمزی وجود نخواهد داشت.»
فیلمی که امروز در رسانه دفتر رهبر انقلاب منتشر شد
چرا پای اروپا به میان آمده است؟
اخبار مبتنی بر داده‌های منابع باز (OSINT) و اظهارات برخی مقامات اروپایی نشان می‌دهد که اعضای ناتو به شکل‌های مختلف در حملات به ایران نقش‌آفرینی کردند. نوع این نقش‌آفرینی را می‌توان با توجه به اظهارنظر مقامات سیاسی یا اخبار مورد نظر، دسته‌بندی کرد.
این کشورها در مواضع رسمی خود محدودیت‌هایی برای عملیات آمریکایی‌ها وضع کردند. برای مثال، ایتالیا اعلام کرد که صرفاً اجازه پرواز هواپیماهای پشتیبانی را داده است. یا نخست‌وزیر سابق انگلیس مدعی شد که استفاده از پایگاه‌های این کشور صرفاً برای عملیات دفاعی مجاز است.
تیرماه امسال، مارک روته، دبیرکل ناتو، در گفت‌وگویی با فاکس‌نیوز فاش کرد که در جریان جنگ ۴۰ روزه، ایتالیا اجازه پرواز حدود ۵۰۰ هواپیمای آمریکایی از این کشور را صادر کرد. موضعی که با واکنش وزیر دفاع ایتالیا مواجه شد و او تأکید کرد که «رم صرفاً پروازهای فنی و لجستیکی غیررزمی را مجاز دانسته و درخواست‌های خارج از این چارچوب را رد کرده است.»
هواپیماهای ترابری آمریکایی در پایگاه رامشتاین آلمان
فارغ از تمام این اظهارات، داده‌های موجود نشان می‌دهد که نام کشورهای بریتانیا، آلمان، پرتغال، فرانسه، یونان، ایتالیا، رومانی و بلغارستان در میان شرکای اروپایی آمریکا که در جنگ ۴۰ روزه مشارکت داشتند، بیشتر تکرار شده است. این داده‌ها نشان می‌دهد که بیشترین همکاری در میان اروپایی‌ها، به لندن مربوط می‌شود.
پیش‌تر در گزارشی که بهمن ۱۴۰۴ در فرارو منتشر شده بود، به این موضوع پرداختیم که کدام‌یک از پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی آمریکایی‌ها در تیررس موشک‌های ایران قرار دارد. بر اساس برد اعلامی موشک‌های ایران در حال حاضر (۲۰۰۰ کیلومتر)، بخشی از پایگاه‌های اروپایی مورد استفاده آمریکا در تیررس قرار دارند؛ فارغ از این‌که در حمله به ایران مشارکت داشتند یا صرفاً محل استقرار آمریکایی‌ها هستند.
در این فرضیه، می‌توان این سناریو را مدنظر قرار داد که حملات موشکی یا اقدامات دیگر ایران علیه منافع آمریکایی‌ها می‌تواند صرفاً به اروپا محدود نماند و به پایگاه‌های آمریکایی در بخشی از آفریقا نیز کشیده شود.
