شرکت آمریکایی Reflect Orbital قصد دارد با قرار دادن هزاران آینه در مدار زمین، نور خورشید را حتی پس از غروب به نقاط مختلف سیاره بتاباند و از این طریق روشنایی موردنیاز مشتریان خود را تأمین کند. این طرح بلندپروازانه میتواند ساعات فعالیت نیروگاههای خورشیدی را افزایش دهد و کاربردهایی مانند عملیات جستوجو و نجات
شرکت آمریکایی Reflect Orbital قصد دارد با قرار دادن هزاران آینه در مدار زمین، نور خورشید را حتی پس از غروب به نقاط مختلف سیاره بتاباند و از این طریق روشنایی موردنیاز مشتریان خود را تأمین کند.
این طرح بلندپروازانه میتواند ساعات فعالیت نیروگاههای خورشیدی را افزایش دهد و کاربردهایی مانند عملیات جستوجو و نجات در مناطق دورافتاده را نیز پوشش دهد.
هدف اصلی این استارتاپ مستقر در کالیفرنیا، افزایش مدتزمان تولید برق و بازده نیروگاههای خورشیدی در سراسر جهان است. این شرکت میخواهد با انعکاس نور خورشید از فضا به سطح زمین، امکان دسترسی به انرژی پاک را در زمانهایی فراهم کند که نیروگاههای خورشیدی معمولی به دلیل تاریکی هوا قادر به تولید برق نیستند.
Reflect Orbital در ماههای اخیر پیشرفتهای مهمی در مسیر اجرای این طرح داشته است. این شرکت سهشنبه ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۹ آبان ۱۴۰۵) اعلام کرد که ۷۳٫۵ میلیون دلار سرمایه جدید جذب کرده و مجموع سرمایهگذاری دریافتی خود را به بیش از ۱۰۰ میلیون دلار رسانده است.
علاوه بر این، شرکت مجوز رسمی دولت آمریکا را برای آزمایش این فناوری در فضا دریافت کرده و اکنون مشغول آمادهسازی نخستین ماهواره آزمایشی خود است. انتظار میرود این ماهواره در سهماهه دوم سال ۲۰۲۷ به فضا پرتاب شود. شرکت هنوز نام ارائهدهنده خدمات پرتاب را اعلام نکرده است.
آزمایش زمینی برای شبیهسازی نور خورشید از فضا
Reflect Orbital پیش از فرستادن ماهوارههای خود به مدار، آزمایشهایی را روی زمین انجام داده است. این شرکت اخیراً در ایالت کالیفرنیا، منطقهای کوهستانی را روشن کرد تا قابلیتهای فناوری پیشنهادی خود را در عملیات جستوجو و نجات ارزیابی کند.
این استارتاپ فضایی در ۱۰ اکتبر (۱۸ مهر)، نزدیک منطقه Lone Pine کالیفرنیا، مجموعهای از نورافکنها را مستقر کرد تا روشنایی ماهوارههای آینده خود را شبیهسازی کند. هدف این آزمایش، بررسی امکان تأمین نور کنترلشده بدون نیاز به زیرساختهای روشنایی زمینی بود.
آزمایش روشنایی ماه اکتبر از ساعت ۷ عصر تا نیمهشب ادامه داشت و اعضای گروه داوطلبانه China Lake Mountain Rescue Group (CLMRG) نیز در آن حضور داشتند. این گروه که زیر نظر دفتر کلانتر شهرستان کرن فعالیت میکند، خدمات جستوجو و نجات را بهصورت داوطلبانه و رایگان ارائه میدهد. اعضای آن در جریان آزمایش، تجهیزات و روشهای مورد استفاده در عملیات شبانه را تمرین کردند.
نخستین مشتریان احتمالاً گروههای امداد و نجات خواهند بود
سخنگوی Reflect Orbital در گفتوگو با Space.com درباره این آزمایش توضیح داد:
ما با همکاری گروههای محلی جستوجو و نجات و واکنش به بلایای طبیعی، یک نمایش عملیاتی شبانه و کاملاً مجاز از خدمات روشنایی واکنشپذیر خود اجرا کردیم. انتظار داریم گروههای جستوجو و نجات و تیمهای واکنش به بلایای طبیعی نخستین مشتریان ما باشند؛ بنابراین، این آزمایش در دنیای واقعی و با حضور گروههایی انجام شد که قرار است از فناوری ما استفاده کنند.
تجهیزات روشنایی سیار در جاده Horseshoe Meadows مستقر شده بودند تا نقطهای نورانی ایجاد کنند که به روشنایی مورد انتظار از ماهوارههای Reflect Orbital شباهت داشته باشد. هدف این بود که نیروهای امدادی بتوانند عملکرد فناوری را در شرایطی نزدیک به عملیات واقعی ارزیابی کنند.
شدت روشنایی نقطه موردنظر در این آزمایش حدود ۰٫۷ لومن گزارش شد. البته باید توجه داشت که لومن واحد اندازهگیری شار نوری است و بهتنهایی میزان روشنایی دریافتی روی سطح زمین را مشخص نمیکند؛ برای این کار باید شدت روشنایی برحسب لوکس نیز اندازهگیری شود.
رویکرد تدریجی برای آزمایش فناوری
Reflect Orbital میگوید در هر منطقهای که فعالیت کند، همکاری نزدیکی با جوامع محلی و مقامهای مسئول خواهد داشت تا نشان دهد فناوری این شرکت چگونه میتواند به نجات جان انسانها کمک کند.
این شرکت در بیانیهای اعلام کرد:
ما متعهد هستیم که پیش از آغاز عملیات ماهوارهای برنامهریزیشده، بهتدریج درباره فناوری خود و تأثیرات آن اطلاعات بیشتری به دست بیاوریم و از مشتریان بالقوه و سایر ذینفعان نیز بیاموزیم.
در آزمایش روشنایی ماه گذشته، شرکت پیش از شروع فعالیت مجوزهای لازم را دریافت کرد، اطلاعیهای برای خلبانان (NOTAM) منتشر کرد، پایگاه نیروی هوایی ادواردز را در جریان گذاشت و با اداره کلانتری محلی هماهنگ شد. ساکنان مناطق اطراف نیز پیش از اجرای آزمایش از این موضوع مطلع شدند.
NOTAM مخفف Notice to Airmen است؛ اطلاعیهای هوانوردی که اطلاعات مهم درباره شرایط غیرمعمول، خطرات یا فعالیتهای احتمالی مؤثر بر پروازها را در اختیار خلبانان قرار میدهد. چنین هماهنگیهایی برای فعالیت ماهوارههایی که نور متمرکزی را به مناطق مشخصی از زمین میتابانند، اهمیت زیادی دارد.
همکاری با شرکت هندی برای پرتاب ماهوارهها
Reflect Orbital در اقدامی دیگر، از خرید دو مأموریت پرتاب از شرکت هندی Skyroot Aerospace خبر داد. این پرتابها برای قرار دادن برخی از فضاپیماهای این شرکت در مدار زمین مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
موشک Vikram-1 محصول صنعت فضایی خصوصی هند است که نخستین پرواز خود را در ژوئیه ۲۰۲۶ از مرکز فضایی سریهاریکوتا انجام داد. این پرواز موفقیت مهمی برای صنعت فضایی خصوصی هند محسوب میشد؛ زیرا Vikram-1 به نخستین موشک خصوصی هندی تبدیل شد که توانست به مدار زمین برسد.
Reflect Orbital در بیانیهای جداگانه در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۲ مهر ۱۴۰۵)، درباره این همکاری گفت:
این پرتابهای اختصاصی، برنامه زمانی و ظرفیت موردنیاز را تضمین میکنند و در کنار سایر پرتابهای برنامهریزیشده Reflect Orbital از پایگاههای ایالات متحده قرار میگیرند.
این شرکت رویکرد خود را تدریجی و مبتنی بر آزمایش و یادگیری توصیف میکند. کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) نیز مجوز فعالیت یک ماهواره را برای Reflect Orbital صادر کرده است. این مأموریت قرار است فناوری اصلی شرکت را آزمایش کند و سازوکارهای حفاظتی داخلی آن را نیز مورد ارزیابی قرار دهد؛ سازوکارهایی که نحوه، مکان و زمان تاباندن نور خورشید به زمین را کنترل میکنند.
Reflect Orbital درباره اهداف این مأموریت توضیح داد:
این مأموریت دادههای واقعی و ارزشمندی فراهم میکند که بر طراحی ماهوارههای آینده، بازارهایی که به آنها خدمات ارائه میدهیم، نحوه تعامل ما با جوامع محلی و رویههای عملیاتیمان تأثیر خواهد گذاشت. انتظار داریم این مأموریت نخستین مورد از چندین مأموریت آزمایشی باشد.
نگرانی اخترشناسان از آلودگی نوری
با وجود کاربردهای احتمالی این فناوری، طرح Reflect Orbital با مخالفتهایی از سوی جامعه اخترشناسی و علاقهمندان به رصد آسمان شب روبهرو شده است.
این شرکت قصد دارد تا سال ۲۰۳۵ دستکم ۵۰ هزار ماهواره مجهز به آینه را در مدار زمین مستقر کند. منتقدان نگران هستند که انعکاس نور خورشید توسط چنین تعداد زیادی از ماهوارهها، آلودگی نوری گستردهای ایجاد کند و کیفیت آسمان شب را برای رصد اجرام آسمانی بهشدت کاهش دهد.
آلودگی نوری تنها به روشن شدن محیط اطراف محدود نمیشود؛ بلکه میتواند مشاهده ستارگان کمنور، کهکشانها و دیگر اجرام دوردست را نیز دشوار کند. از طرف دیگر، تلسکوپهای زمینی برای ثبت تصاویر دقیق از کیهان به آسمانی تاریک و عاری از منابع نوری مزاحم نیاز دارند.
Reflect Orbital در پاسخ به این نگرانیها میگوید بیشتر مردم و مناطق هرگز نور این ماهوارهها را مشاهده نخواهند کرد. دریافت خدمات شرکت به اخذ مجوز، تأیید مقامهای محلی و رعایت الزامات مربوط به احراز هویت مشتری (Know Your Customer) وابسته خواهد بود. به گفته شرکت، هر درخواست برای دریافت خدمات باید از چند مرحله تأیید عبور کند و در مناطقی که تمایلی به دریافت این روشنایی ندارند، نور ماهوارهها تابانده نخواهد شد.
این شرکت همچنین مدعی است میتواند مناطق ممنوعهای برای تاباندن نور در اطراف مراکز رصد نجومی ایجاد کند.
Reflect Orbital در وبسایت خود توضیح داده است:
ماهوارههای ما زمانی که غیرفعال هستند، بهصورت پیشفرض خاموش خواهند بود. همچنین، طراحی ماهوارههای این منظومه بهگونهای است که در تمام وضعیتهایی که مشغول ارائه خدمات نیستند، روشنایی ظاهری آنها کمتر از قدر ۷+ باشد. ما میتوانیم شدت روشنایی خدمات را کاهش دهیم یا در هر مرحله آن را کاملاً خاموش کنیم.
قدر ظاهری (Magnitude) معیاری برای اندازهگیری درخشندگی اجرام آسمانی است. هرچه عدد قدر ظاهری بزرگتر باشد، جرم آسمانی کمنورتر دیده میشود. بنابراین، قدر ۷+ به معنای درخشندگی بسیار کم است که معمولاً از محدوده دید چشم غیرمسلح خارج میشود.
همکاری با اتحادیه بینالمللی اخترشناسی
Reflect Orbital اعلام کرده که یکی از اعضای صنعتی مرکز حفاظت از آسمان تاریک و آرام اتحادیه بینالمللی اخترشناسی (IAU) محسوب میشود.
این شرکت همچنین میگوید برای اجرای یک برنامه رصدی در زمان آغاز فعالیت خدمات ماهوارهای خود با IAU همکاری میکند و در حال تدوین توافقنامهای برای هماهنگی با بنیاد ملی علوم آمریکا (NSF) است.
Reflect Orbital در پایان تأکید کرد:
ما تعامل گستردهای با دانشمندان، اخترشناسان، پژوهشگران محیطزیست و سایر ذینفعان داشتهایم. بازخوردهای آنها تأثیر قابلتوجهی بر طراحی فضاپیماها و برنامههای عملیاتی ما گذاشته است. همچنان از بررسیهای علمی درباره این موضوع استقبال میکنیم که فناوریهای نوین چگونه میتوانند مزایای فراوانی برای جهان به همراه داشته باشند.
