خربزه با داشتن آب فراوان، پتاسیم و برخی ویتامینها میتواند به تأمین مایعات و مواد مغذی موردنیاز بدن کمک کند. بااینحال، شواهد علمی کافی برای اثبات تأثیر مستقیم آن بر افزایش میل جنسی، تستوسترون یا باروری مردان وجود ندارد.
به گزارش همشهری آنلاین، خربزه یکی از میوههای محبوب تابستانی است که به دلیل طعم شیرین، آب فراوان و روش مصرف آسان، طرفداران زیادی در میان کودکان و بزرگسالان دارد. این میوه میتواند یک دسر باطراوت باشد و در کنار آب آشامیدنی، به تأمین بخشی از مایعات موردنیاز بدن کمک کند.
سلامت نیوز نوشت: برخی انواع خربزه ایرانی، مانند رقمهایی از خانواده خربزه مشک، ظاهری کشیده و پوستی زرد و نواردار دارند. رنگ گوشت و طعم خربزه بسته به رقم آن متفاوت است و در بعضی انواع، گوشت نارنجی و طعمی شبیه طالبی دیده میشود.
خربزه حاوی ویتامینها، مواد معدنی و ترکیبات آنتیاکسیدانی است. اما آیا خواص خربزه برای مردان با دیگران متفاوت است؟ آیا این میوه واقعاً میل جنسی را افزایش میدهد؟ در ادامه، فواید احتمالی خربزه، ارزش غذایی، روش مصرف و محدودیتهای علمی ادعاهای مربوط به آن را بررسی میکنیم.
چرا خربزه برای مردان مفید است؟
خربزه و طالبی میتوانند بخشی از یک رژیم غذایی متنوع باشند. آب، پتاسیم، فیبر و ویتامینهای موجود در آنها به عملکرد طبیعی بدن کمک میکنند. طالبی گوشتنارنجی بهویژه منبع خوبی از ویتامین C و پیشساز ویتامین A است.
این فواید به مردان محدود نیست و زنان و کودکان نیز میتوانند از مصرف متعادل این میوه بهره ببرند. همچنین، خربزه بهتنهایی جایگزین رژیم غذایی متعادل، دارو یا درمان بیماریها نیست.
به گزارش مدیکال نیوز تودی، طالبی چربی و سدیم کمی دارد و میتواند مواد مغذی مختلفی از جمله پتاسیم، ویتامین C و مقداری فیبر را فراهم کند. مقدار ویتامین K، مس و ویتامین B6 نیز بسته به نوع و مقدار مصرف متفاوت است؛ بنابراین نباید همه انواع خربزه را منبع بسیار غنی این مواد دانست.
آنتیاکسیدانهای خربزه چه نقشی در بدن دارند؟
بدن در جریان فرایندهای طبیعی، از جمله متابولیسم، مولکولهایی به نام رادیکال آزاد تولید میکند. افزایش بیش از اندازه این مولکولها میتواند با آسیب سلولی و وضعیتی به نام استرس اکسیداتیو همراه باشد.
برخی مواد غذایی دارای ترکیبات آنتیاکسیدانی هستند که در دفاع طبیعی بدن نقش دارند. در انواع خربزه و طالبی، بسته به رقم و میزان مصرف، ترکیبات یا مواد مغذی زیر یافت میشوند:
بتاکاروتن، بهویژه در انواع گوشتنارنجی
ویتامین C
لوتئین و زآگزانتین
کولین
مقدار کمی سلنیوم
البته وجود یک ماده مغذی در میوه به این معنا نیست که مصرف آن میوه بهطور قطعی از بیماری خاصی پیشگیری میکند. بسیاری از مطالعات، مکملها یا عصارههای غلیظ را بررسی کردهاند و نتایج آنها را نمیتوان مستقیماً به خوردن خربزه تعمیم داد.
خربزه از ابتلا به آسم پیشگیری میکند؟
برخی پژوهشهای اولیه، از جمله مطالعات حیوانی، ارتباط آنتیاکسیدانهایی مانند بتاکاروتن با سلامت دستگاه تنفسی و آسم را بررسی کردهاند. بااینحال، شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد خوردن خربزه از ابتلا به آسم پیشگیری میکند یا جایگزین درمان آن است.
بتاکاروتن در میوهها و سبزیهای زرد و نارنجی، از جمله طالبی گوشتنارنجی، یافت میشود و بدن میتواند بخشی از آن را به ویتامین A تبدیل کند. حدود ۱۷۷ گرم از طالبی مرجع جدول این مقاله نزدیک به ۳۵۸۰ میکروگرم بتاکاروتن دارد؛ این مقدار برای همه انواع خربزه یکسان نیست.
چقدر بتاکاروتن و ویتامین C چقدر نیاز داریم؟
برای خود بتاکاروتن مقدار توصیهشده روزانه مستقلی تعیین نشده است؛ توصیههای تغذیهای معمولاً برای ویتامین A و با واحد میکروگرم معادل فعالیت رتینول بیان میشوند.
نیاز روزانه ویتامین C برای بزرگسالان معمولاً حدود ۷۵ میلیگرم برای زنان و ۹۰ میلیگرم برای مردان است. حدود ۱۷۷ گرم طالبی گوشتنارنجی نزدیک به ۶۵ میلیگرم ویتامین C فراهم میکند. نیاز افراد بسته به شرایطشان میتواند متفاوت باشد.
کولین و التهاب در افراد مبتلا به آسم
در یک مطالعه قدیمی، تأثیر دریافت کولین در افراد مبتلا به آسم و تغییر برخی شاخصهای التهاب بررسی شد. اما این موضوع به معنای اثبات اثر خوردن خربزه بر درمان آسم نیست؛ زیرا مقدار و شکل ماده مصرفی در پژوهشها میتواند با مقدار موجود در یک وعده میوه متفاوت باشد.
افراد مبتلا به آسم باید درمان تجویزشده را ادامه دهند و بدون مشورت با پزشک از مکملها بهعنوان درمان استفاده نکنند.
خواص خربزه برای فشار خون و سلامت قلب مردان
پتاسیم در عملکرد عضلات، اعصاب و تنظیم فشار خون نقش دارد. دریافت کافی پتاسیم از غذا، در کنار کاهش مصرف نمک و رعایت یک الگوی غذایی سالم، میتواند به کنترل فشار خون در برخی افراد کمک کند.
یک پیمانه از این میوه، با وزن حدود ۱۷۷ گرم، نزدیک به ۴۷۳ میلیگرم پتاسیم دارد. در برخی منابع، مقدار ۴۷۰۰ میلیگرم در روز بهعنوان هدف یا مرجع پتاسیم ذکر شده است؛ بااینحال، توصیهها بسته به مرجع و شرایط فرد متفاوتاند و این عدد برای همه افراد، بهویژه بیماران کلیوی، مناسب نیست.
فیبر، ویتامین C و سایر مواد مغذی موجود در میوه نیز میتوانند در کنار یک رژیم متعادل از سلامت قلب حمایت کنند. البته خوردن خربزه بهتنهایی فشار خون را درمان نمیکند و جایگزین داروهای تجویزشده نیست.
خربزه خطر ابتلا به سرطان را کاهش میدهد؟
خربزه و بهخصوص انواع گوشتنارنجی آن حاوی ترکیباتی مانند بتاکاروتن و ویتامین C هستند. بعضی انواع نیز مقادیر متفاوتی از توکوفرولها، از خانواده ویتامین E، دارند. این ترکیبات در فرایندهای محافظتی بدن نقش دارند، اما ثابت نشده است که مصرف خربزه بهتنهایی از سرطان ریه، پروستات یا انواع دیگر سرطان پیشگیری میکند.
رژیم غذایی متنوع و حاوی میوه، سبزی و فیبر میتواند بخشی از سبک زندگی سالم باشد. برای مثال، دریافت کافی فیبر در کل رژیم غذایی با سلامت روده ارتباط دارد؛ بااینحال، یک پیمانه طالبی فقط حدود ۱٫۶ گرم فیبر فراهم میکند و برای تأمین فیبر موردنیاز باید از منابع متنوع استفاده شود.
هشدار مهم درباره مکمل بتاکاروتن
برخلاف ادعایی که گاهی درباره اثر محافظتی مکملهای آنتیاکسیدانی مطرح میشود، نتایج همه پژوهشها مثبت نبوده است. در چند کارآزمایی، مکمل بتاکاروتن با دوز بالا خطر سرطان ریه را در افراد سیگاری و برخی افراد در معرض آزبست افزایش داد. این یافته درباره مکملهای دوزبالاست و نباید آن را به خوردن معمول میوه تعمیم داد.
بنابراین برای پیشگیری از سرطان، بدون توصیه پزشک سراغ مکملهای بتاکاروتن یا ویتامین E نروید.
خواص خربزه برای گوارش و یبوست
خربزه به دلیل داشتن آب و مقداری فیبر میتواند در کنار سایر مواد غذایی به عملکرد طبیعی دستگاه گوارش کمک کند. دریافت کافی آب و فیبر در برنامه غذایی، برای پیشگیری از یبوست و منظمبودن دفع اهمیت دارد.
بااینحال، خربزه بهتنهایی سلامت دستگاه گوارش را «تضمین» نمیکند. برای دریافت فیبر کافی بهتر است در کنار میوهها، از سبزیها، حبوبات و غلات کامل نیز استفاده شود.
اگر پس از خوردن خربزه دچار نفخ یا دلدرد میشوید، مقدار مصرف را کمتر کنید و در صورت تکرار یا شدت علائم با پزشک مشورت کنید.
خربزه چگونه به تأمین آب بدن کمک میکند؟
یکی از مهمترین فواید خربزه در تابستان، محتوای بالای آب آن است. حدود ۱۷۷ گرم طالبی مرجع، نزدیک به ۱۶۰ گرم آب دارد. به همین دلیل، مصرف آن میتواند به تأمین بخشی از مایعات روزانه کمک کند.
خربزه همچنین مقداری الکترولیت، از جمله پتاسیم، سدیم، کلسیم و منیزیم دارد. این میوه پس از فعالیت بدنی میتواند یک میانوعده خوشطعم باشد، اما در هوای گرم یا بعد از ورزش، همچنان باید متناسب با نیاز بدن آب بنوشید. در فعالیت طولانی و تعریق شدید نیز ممکن است نیاز به برنامه مشخصتری برای جایگزینی مایعات و الکترولیتها وجود داشته باشد.
خواص خربزه برای پوست و مو
ویتامین A در رشد و نگهداری طبیعی بافتهای بدن، از جمله پوست، نقش دارد. انواع گوشتنارنجی طالبی حاوی بتاکاروتن هستند که بدن میتواند آن را به ویتامین A تبدیل کند.
ویتامین C نیز برای ساخت کلاژن ضروری است؛ پروتئینی که در ساختار پوست و بافتهای بدن نقش دارد. از سوی دیگر، تأمین مایعات کافی برای سلامت عمومی پوست اهمیت دارد، هرچند تأثیر نوشیدن آب اضافی بر ظاهر پوست در همه افراد به یک اندازه روشن نیست.
مواد مغذی مرتبط با سلامت پوست و مو که ممکن است در انواع خربزه به مقدار متفاوت وجود داشته باشند عبارتاند از:
ویتامینهای A، C و E
برخی ویتامینهای گروه B
فولات
آهن
سلنیوم
روی
نکته: وجود این مواد به معنی فراوانبودن همه آنها در خربزه نیست. همچنین شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد خوردن خربزه بهتنهایی ریزش مو را درمان میکند. ریزش مو میتواند علتهای مختلفی داشته باشد و گاهی نیازمند بررسی پزشکی است.
ارزش غذایی خربزه و طالبی؛ کالری و ویتامینها
جدول زیر بر اساس حدود ۱۷۷ گرم طالبی گوشتنارنجی خام تنظیم شده است. مقادیر تقریبیاند و نباید آنها را دقیقاً به تمام رقمهای خربزه ایرانی تعمیم داد. ستون نیاز روزانه نیز یک راهنمای عمومی برای بزرگسالان است، نه نسخهای مناسب برای همه افراد.
ماده مغذی مقدار تقریبی در ۱۷۷ گرم طالبی نیاز یا مقدار مرجع روزانه بزرگسالان
انرژی ۶۰ کیلوکالری متغیر؛ حدود ۱۶۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلوکالری
کربوهیدرات ۱۴٫۴ گرم حداقل توصیهشده معمولاً ۱۳۰ گرم
قند طبیعی ۱۳٫۹ گرم مقدار ثابت جداگانهای برای قند طبیعی میوه تعیین نشده است
فیبر ۱٫۶ گرم حدود ۲۲ تا ۳۴ گرم
آب ۱۶۰ گرم بسته به شرایط فرد متفاوت است
کلسیم ۱۵٫۹ میلیگرم حدود ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ میلیگرم
آهن ۰٫۴ میلیگرم حدود ۸ تا ۱۸ میلیگرم
منیزیم ۲۱٫۲ میلیگرم حدود ۳۱۰ تا ۴۲۰ میلیگرم
فسفر ۲۶٫۶ میلیگرم معمولاً ۷۰۰ میلیگرم
پتاسیم ۴۷۳ میل بسته به مرجع و شرایط فرد متفاوت است
سدیم ۲۸٫۳ میلیگر توصیه میشود مصرف روزانه از ۲۳۰۰ میلیگرم بیشتر نشود
سلنیوم ۰٫۷ میکروگرم ۵۵ میکروگرم
فلوراید حدود ۱٫۸ میکروگرم بسته به سن و جنس متفاوت است
ویتامین سی 65 میلیگرم حدود ۷۵ تا ۹۰ میلیگرم
بتاکاروتن حدود ۳۵۸۰ میکرو مقدار توصیهشده روزانه مستقلی ندارد
ویتامین A حدود ۲۹۹ میکروگرم RAE حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ میکروگرم RAE
فولات ۳۷٫۲ میکروگرم ۴۰۰ میکروگرم DFE
لوتئین و زآگزانتین حدود ۴۶ میکروگرم مقدار توصیهشده روزانه مستقلی ندارد
گاما توکوفرول حدود ۰٫۲ میلیگرم توصیه ویتامین E معمولاً برای آلفا توکوفرول بیان میشود
ویتامین K ۴٫۴ میکروگرم حدود ۹۰ تا ۱۲۰ میکروگرم
درباره قند جدول: ۱۳٫۹ گرم، قند طبیعی موجود در میوه است؛ نه قند افزوده. این قند برای افراد مبتلا به دیابت همچنان در مجموع کربوهیدرات وعده غذایی حساب میشود.
خربزه میل جنسی مردان را افزایش میدهد؟
یکی از پرسشهای رایج درباره خواص خربزه برای مردان، تأثیر آن بر میل جنسی، حجم مایع منی و باروری است. در برخی دیدگاههای طب سنتی گفته میشود که خربزه ممکن است به افزایش مایعات جنسی، شکلگیری نطفه و افزایش میل جنسی کمک کند.
اما از دیدگاه پزشکی مبتنی بر شواهد، در حال حاضر شواهد بالینی کافی برای تأیید اینکه خوردن خربزه ایرانی میل جنسی، کیفیت اسپرم، حجم مایع منی یا باروری مردان را افزایش میدهد، وجود ندارد. بنابراین نمیتوان آن را درمان اختلال نعوظ یا ناباروری دانست.
آیا میتوان نتایج پژوهشهای هندوانه را به خربزه تعمیم داد؟
گاهی درباره نقش ترکیبی به نام سیترولین در عملکرد جنسی صحبت میشود. بخشی از این بحثها مربوط به هندوانه یا مکمل سیترولین است، نه خربزه ایرانی.
در یک پژوهش کوچک درباره مکمل سیترولین و اختلال نعوظ، نتایج اولیهای گزارش شده است؛ اما مطالعه مکمل را بررسی کرده و ثابت نمیکند خوردن خربزه همان اثر را دارد. یک پژوهش درباره هندوانه تازه نیز بهبود معناداری در پرسشنامههای سلامت جنسی گزارش نکرد.
اگر کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ یا نگرانی درباره باروری ادامهدار است، مراجعه به پزشک اهمیت دارد؛ زیرا این مشکلات ممکن است با بیماریهای زمینهای، داروها، خواب، استرس یا عوامل هورمونی مرتبط باشند.
خواص خربزه در طب سنتی؛ طبع خربزه چیست؟
یک متخصص فیزیولوژی با اشاره به اینکه نباید خربزه را ناشتا یا بلافاصله بعد از صرف غذا خورد، گفت: خربزه به دلیل طبع گرم خود، ارزش غذایی بالایی دارد، میتواند در افزایش مایعات جنسی و کمک به شکلگیری نطفه نقش موثری داشته باشد و سبب فزونی میل جنسی نیز میشود.
دکتر سید مهدی میرغضنفری افزود: خربزه به دلیل مزاج گرم و تری که دارد سردی مزاج را رفع می کند اما انواعی از آن که شیرینی کمتری دارند، بیشتر از اینکه گرم باشند رطوبتبخشند و با رطوبتی که به بدن میدهند باعث رقیق شدن مایعات بدن میشوند و همچنین یه پاکسازی سیستم ادراری از طریق ازدیاد ادرار کمک میکنند.
او با توصیه بر این که بهتر است گاهی از قسمتهای سفید نزدیک به پوست خربزه استفاده شود چون این قسمتها خاصیت جلادهندگی و پاک کنندگی بیشتری دارند، تصریح کرد: خربزه هر چه شیرین تر باشد گرمی و خواص بیشتری دارد که البته افراط در مصرف آن بخصوص برای گرم مزاجان می تواند عوارضی ایجاد کند.
به گفته میرغضنفری، خربزه نارس (کالک) مخصوصا انواع بزرگتر و سفت تر آن به دلیل مشکلات هضم با مزاج بشر ناسازگار است و سبب نفخ و مولد درد شکم میشود. همچنین خربزه را نباید ناشتا یا بلافاصله پس از صرف غذا خورد و بهترین زمان مصرف خربزه از دیدگاه طب سنتی، بین وعدههاست.
او افزود: خربزه بخصوص در افرادی که مزاج گرم و خشک دارند تا حدودی تولید صفرا می کند و کسانی که دچار التهاب در مخاط دهان (آفت) یا روده (کولیت) هستند باید موقتا از مصرف خربزه اجتناب کنند. همچنین برخی افراد که با مصرف خربزه دچار سوزش دهان یا حلق و حنجره میشوند می توانند همزمان با آن سکنجبین ملس یا سرکه یا قدری از خنکی ها مصرف کنند تا این عارضه رخ ندهد.
به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه، مصلح خربزه برای سردمزاجان، گلاب و در گرم مزاجان، غرغره کردن سرکه رقیق شده است.
خربزه باعث افزایش صفرا یا تشدید آفت و کولیت میشود؟
در دیدگاه نقلشده از طب سنتی، گفته میشود خربزه در برخی افراد با مزاج گرم و خشک ممکن است باعث افزایش صفرا شود و افراد مبتلا به آفت دهان یا التهاب روده بهتر است موقتاً از مصرف آن پرهیز کنند.
از نظر پزشکی، ممنوعیت عمومی و اثباتشدهای برای همه افراد مبتلا به آفت یا کولیت وجود ندارد. بااینحال، تحمل غذاها بین افراد متفاوت است؛ اگر خربزه علائم شما را تشدید میکند، مصرف آن را متوقف کنید و درباره رژیم مناسب با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
سکنجبین، گلاب یا سرکه مصلح خربزه هستند؟
در توصیههای سنتی، گلاب، سکنجبین ملس و سرکه برای تعدیل اثرات منتسب به خربزه مطرح شدهاند. اما شواهد کافی برای اثبات این اثرات وجود ندارد.
اگر پس از خوردن خربزه دچار خارش یا سوزش دهان و گلو میشوید، مصرف آن را ادامه ندهید و برای پوشاندن علائم به سرکه یا مواد دیگر تکیه نکنید. این علائم ممکن است نشانه حساسیت باشند. تورم زبان یا گلو، تنگی نفس، سرگیجه یا احساس ضعف شدید نیاز به رسیدگی فوری پزشکی دارد.
بهترین زمان خوردن خربزه؛ ناشتا، بعد از غذا یا بین وعدهها؟
قاعده علمی ثابت و عمومی برای ممنوعیت خوردن خربزه ناشتا یا بعد از غذا وجود ندارد. در طب سنتی توصیه شده است که خربزه ناشتا یا بلافاصله پس از غذا مصرف نشود و بهترین زمان، فاصله بین وعدهها باشد.
اگر فردی با مصرف آن در زمان خاصی دچار ناراحتی گوارشی میشود، میتواند زمان و مقدار مصرف را بر اساس تحمل شخصی تغییر دهد. برای بسیاری از افراد، خربزه در میانوعده یا همراه وعده غذایی قابل مصرف است.
چه کسانی باید در مصرف خربزه احتیاط کنند؟
۱. افراد مبتلا به دیابت
افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا کسانی که باید میزان کربوهیدرات دریافتی خود را کنترل کنند، میتوانند درباره اندازه مناسب وعده خربزه با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.
میوه کامل معمولاً انتخاب مناسبتری از آبمیوه شیرینشده است، اما مقدار کربوهیدرات آن همچنان مهم است. برای نمونه، ۱۷۷ گرم طالبی مرجع حدود ۱۴٫۴ گرم کربوهیدرات دارد؛ مقدار واقعی در خربزههای دیگر ممکن است متفاوت باشد.
۲. افراد مبتلا به بیماری کلیوی یا پتاسیم خون بالا
برخی افراد مبتلا به بیماری کلیوی یا پتاسیم خون بالا باید میزان پتاسیم رژیم غذایی خود را با نظر تیم درمان تنظیم کنند. محدودیت پتاسیم برای همه بیماران کلیوی یکسان نیست و به آزمایشها، عملکرد کلیه و درمان فرد بستگی دارد.
۳. افرادی که بعضی داروهای قلبی مصرف میکنند
برخی داروها، از جمله بعضی بتابلوکرها، میتوانند در شرایطی بر سطح پتاسیم خون اثر بگذارند. بااینحال، همه مصرفکنندگان بتابلوکر الزاماً به محدودیت خربزه نیاز ندارند. خطر به وضعیت کلیه، سطح پتاسیم خون، نوع دارو و سایر درمانها بستگی دارد.
پتاسیم بسیار بالای خون میتواند بر ضربان قلب اثر خطرناک بگذارد. اگر پزشک درباره پتاسیم به شما هشدار داده است، پیش از تغییر قابلتوجه رژیم غذایی مشورت کنید و داروی خود را خودسرانه قطع نکنید.
۴. افراد حساس به خربزه
خارش دهان یا گلو پس از مصرف خربزه ممکن است در بعضی افراد به حساسیت غذایی مربوط باشد. در صورت بروز علائم، مصرف را متوقف و موضوع را با پزشک مطرح کنید. علائم شدید، بهخصوص تنگی نفس یا تورم گلو، اورژانسی هستند.
خربزه و طالبی میتوانند میانوعدهای خوشطعم و آبرسان باشند. بهویژه طالبی گوشتنارنجی، مقداری پتاسیم، ویتامین C و بتاکاروتن فراهم میکند و در کنار سایر غذاهای سالم میتواند به تأمین مواد مغذی موردنیاز بدن کمک کند.
بااینحال، ادعاهایی مانند افزایش قطعی میل جنسی، درمان اختلال نعوظ، پیشگیری از آسم یا جلوگیری از سرطان با خوردن خربزه پشتوانه بالینی کافی ندارند. مصرف متعادل، توجه به شرایط پزشکی و شستن میوه پیش از برش، مهمترین نکاتی هستند که باید در نظر گرفت.
