تاکاشی یامازاکی از فیلم Godzilla Minus Zero و احتمال ساخت فیلم سوم گفت

تاکاشی یامازاکی در مصاحبه تازه خودش درباره فیلم Godzilla Minus Zero و احتمال ساخت فیلم سوم صحبت کرده است.

تاکاشی یامازاکی، نویسنده و کارگردان فیلم Godzilla Minus Zero، تمام تلاش خود را به کار گرفت تا هنگام ساخت دنباله مورد انتظار Godzilla Minus One، تجربه رؤیایی و کم‌نظیر قسمت نخست را از ذهنش کنار بگذارد. این کار آسانی نبود؛ چراکه فیلم Godzilla Minus One با استقبال فوق‌العاده منتقدان روبه‌رو شد و عنوان پرفروش‌ترین فیلم لایو اکشن ژاپنی اکران‌شده در آمریکا را به دست آورد. این فیلم همچنین جایزه اسکار بهترین جلوه‌های بصری را کسب کرد و یامازاکی را که سرپرستی جلوه‌های بصری آن را نیز بر عهده داشت، به نخستین کارگردانی تبدیل کرد که از زمان استنلی کوبریک در این بخش برنده اسکار شده است.

از یامازاکی با عنوان جیمز کامرون ژاپنی یاد می‌شود. خود کامرون، در کنار کریستوفر نولان، استیون اسپیلبرگ و جی. جی. آبرامز، از تحسین‌کنندگان آثار او هستند. هالیوود نیز علاقه زیادی به همکاری با این فیلم‌ساز برای پروژه بعدی‌اش داشت، اما یامازاکی هنوز کار ناتمامی با پادشاه هیولاها داشت.

در ادامه، گفت‌وگوی تاکاشی یامازاکی با مجله The Hollywood Reporter را می‌خوانید که به مناسبت اکران سینمایی Godzilla Minus Zero انجام شده است. یامازاکی در این گفت‌وگو درباره پیشنهادهای متعدد هالیوود، فشارهای ساخت دنباله، تأثیر استقبال مخاطبان آمریکایی بر فیلم جدید، همکاری با جردن ووگت-رابرتس و احتمال ساخت قسمت سوم مجموعه صحبت کرده است.

پیشنهادهای هالیوود و تصمیم برای ساخت Godzilla Minus Zero

پس از موفقیت اسکاری فیلم Godzilla Minus One، پیش از آنکه تصمیم بگیرید ساخت Godzilla Minus Zero را در اولویت قرار دهید، پیشنهادهایی برای ساخت فیلم‌های دیگر دریافت کردید؟

بله، بابت موفقیت Godzilla Minus One واقعاً سپاسگزارم. تهیه‌کنندگان زیاد و چهره‌های بسیار سرشناسی از هالیوود با من تماس گرفتند و چندین پروژه وجود داشت که آرزو می‌کردم می‌توانستم بدون لحظه‌ای درنگ همکاری با آن‌ها را بپذیرم. اما احساس می‌کردم ابتدا باید Godzilla Minus Zero را بسازم، چون داستان و مضمونی وجود داشت که می‌خواستم به آن بپردازم. به همین دلیل مجبور شدم تمام پروژه‌های جذاب دیگر را فعلاً کنار بگذارم.

با توجه به واکنش فوق‌العاده مخاطبان به قسمت اول، هنگام ساخت Godzilla Minus Zero فشار بیشتری احساس می‌کردید؟

از نظر من، همین که شروع به احساس فشار کنید، یعنی از قبل شکست خورده‌اید. بعد از یک موفقیت بزرگ، معمولاً این تمایل به وجود می‌آید که همه‌چیز را بیش از حد جدی و سخت‌گیرانه پیش ببرید، چون همه می‌خواهند موفقیت فیلم قبلی را پشت سر بگذارند. وقتی بیش از اندازه تحت فشار باشید، این سخت‌گیری به فیلم آسیب می‌زند و باعث می‌شود به مصالحه‌هایی تن بدهید که لزوماً تمایلی به انجامشان ندارید. در چنین شرایطی ساخت فیلمی واقعاً جذاب و تماشایی تقریباً غیرممکن می‌شود.

من فقط سعی کردم به Godzilla Minus One فکر نکنم و از اعضای گروه هم خواستم همین کار را انجام دهند. به آن‌ها می‌گفتم: «بچه‌ها، دیگر این‌قدر خودتان را تحت فشار نگذارید. بیایید کمی آرام‌تر باشیم.» البته کاملاً از بین بردن چنین فشاری غیرممکن است. بااین‌حال، توانستیم به درک مشترکی برسیم: بزرگ‌ترین انگیزه ما برای ساخت Godzilla Minus Zero این نبود که از دستاوردهای قسمت قبلی فراتر برویم یا آن را پشت سر بگذاریم؛ فقط می‌خواستیم یک فیلم عالی بسازیم.

فیلم Godzilla Minus One به پرفروش‌ترین فیلم لایو اکشن ژاپنی در آمریکا تبدیل شد. آیا استقبال آمریکایی‌ها بر نحوه نگارش داستان Godzilla Minus Zero تأثیر گذاشت یا سعی کردید این واکنش‌ها را نیز نادیده بگیرید؟

واقعاً از اینکه تماشاگران آمریکایی تا این اندازه عاشق Godzilla Minus One شدند، سپاسگزارم. این اتفاق برای من بسیار بزرگ بود و به علاقه قدیمی‌ام به فیلم‌های هالیوودی بازمی‌گردد. در دهه ۱۹۷۰ به سینما می‌رفتم و تمام فیلم‌های علمی‌تخیلی هالیوود را که در آن دوران ساخته می‌شدند، تماشا می‌کردم. این علاقه بخشی از ریشه‌های هنری من را شکل داده است. بنابراین اینکه همان کارگردانان و تهیه‌کنندگان حالا فیلم من را تماشا می‌کردند، واقعاً هیجان‌زده‌ام می‌کرد.

خیلی آسان بود که از این موج استقبال استفاده کنم و در مقاطعی نیز وسوسه شدم چنین کاری انجام دهم. اما همان‌طور که اشاره کردید، باید تمام آن احساسات را کنار می‌گذاشتم تا بفهمم چرا Godzilla Minus One توانسته بود با این تعداد از مخاطبان ارتباط برقرار کند. به نظرم دلیلش این بود که ما اصلاً با هدف جذب مخاطبان سراسر جهان فیلم را نساخته بودیم و همین موضوع آن را به اثری منحصربه‌فرد تبدیل کرد. تلاش ما برای ساخت فیلمی متناسب با بازار داخلی ژاپن، در نهایت به بزرگ‌ترین نقطه قوت آن تبدیل شد.

به همین دلیل می‌خواستم به همان نقطه آغاز وفادار بمانم. به‌جای اینکه، اگر بخواهم از تعبیر مناسبی استفاده کنم، برای جلب رضایت مخاطبان آمریکایی یا طرفداران آمریکایی قسمت اول از اصول خودم فاصله بگیرم و فیلمی مطابق سلیقه آن‌ها بسازم، ترجیح دادم داستانی را روایت کنم که در شرایط کنونی برای مخاطبان کشور خودم اهمیت داشته باشد.

فلش‌بک‌های Godzilla Minus Zero اتفاقات قسمت اول را از زاویه متفاوتی به نمایش می‌گذارند. آیا این موضوع یکی از جذاب‌ترین جنبه‌های ساخت دنباله برای شما بود؟

هنگامی که مشغول ساخت Godzilla Minus One بودیم، تصویر روشنی از اتفاقاتی که خارج از داستان اصلی یا پشت صحنه رویدادهای فیلم جریان داشت، در ذهنم نداشتم. اما پس از آنکه ساخت Godzilla Minus Zero تأیید شد، شروع کردم به بررسی عمیق‌تر ماجرا و با خودم گفتم: شاید در تمام مدت اتفاقات قسمت اول، چنین رویدادهایی در پشت صحنه جریان داشته‌اند.

هرچه بیشتر به این موضوع فکر کردم و در آن عمیق‌تر شدم، برخی از ایده‌هایم واقعاً ترسناک‌تر شدند. البته این ایده‌ها برای فیلم بسیار مناسب بودند، اما فکر کردن به تجربه‌ای که دیگران هنگام وقوع اتفاقات Godzilla Minus One از سر می‌گذراندند، واقعاً وحشتناک بود.

این رویدادها به جهان داستان عمق بیشتری بخشیدند و عناصر زیادی در اختیار Godzilla Minus Zero قرار دادند تا روایت را به جلو ببرند. بنابراین، پر کردن خلأهای داستانی، اگر بخواهم این‌طور بیان کنم، برایم فرایندی بسیار لذت‌بخش بود. این کار فرصتی فراهم کرد تا به اتفاقاتی بپردازیم که هنگام ساخت قسمت قبلی از وجودشان اطلاعی نداشتیم.

پیش از طراحی نبرد گودزیلا و شاه گیدورا، مبارزه‌های قبلی این دو هیولا در سینما را دوباره تماشا کردید تا برداشت متفاوتی از این رویارویی ارائه دهید؟

در واقع، آگاهانه تلاش کردم فیلم‌های قدیمی‌ای را که در آن‌ها گودزیلا و گیدورا با یکدیگر مبارزه می‌کنند، تماشا نکنم. می‌خواستم بر اساس تصور خودم، تجربه‌ای کاملاً تازه خلق کنم. البته با وجود این تصمیم، غیرممکن است که برخی صحنه‌ها به ذهن آدم خطور نکنند. بنابراین، هرچند آگاهانه سعی کردم به فیلم‌های قدیمی رجوع نکنم، به‌طور اجتناب‌ناپذیری از آن‌ها تأثیر گرفتم. این موضوع فقط به فیلم‌های گودزیلای تولید ژاپن محدود نمی‌شود. برداشت شرکت لجندری از شخصیت شاه گیدورا نیز به ذهنم می‌آمد.

وقتی تمام این فیلم‌ها را تماشا کرده باشید، برخی لحظات برای همیشه در حافظه‌تان ثبت می‌شوند. چه صحنه‌هایی که در خود فیلم‌ها دیده‌اید و چه تصاویری که روی پوسترهای سینمایی آن‌ها قرار داشته‌اند؛ هنگام ساخت این اثر نمی‌توانستم مانع از شکل‌گیری برخی ترکیب‌بندی‌ها و صحنه‌ها در ذهنم شوم. بنابراین تلاش کردم نبرد شاه گیدورا را بدون بازسازی هیچ‌یک از صحنه‌های گذشته تصور کنم، اما طبیعتاً برخی از تصاویر قدیمی به شکلی ناخودآگاه وارد فیلم شدند.

جردن ووگت-رابرتس، کارگردان Kong: Skull Island، در Godzilla Minus Zero حضور کوتاهی دارد. این همکاری چگونه شکل گرفت؟

جردن بارها به ژاپن سفر می‌کند. در یکی از سفرهایش با ما تماس گرفت و قرار گذاشتیم با یکدیگر شام بخوریم. در همان دیدار به من گفت: «هی، واقعاً دوست دارم در فیلم بعدی گودزیلایی که می‌سازی حضور داشته باشم.» من هم پاسخ دادم: «خب، اگر در ژاپن باشی، شاید بتوانیم صحنه‌ای پیدا کنیم و نقشی برایت در نظر بگیریم.» البته به او گفتم: «اگر قرار است در فیلم حضور داشته باشی، باید ریشت را بتراشی، چون نقش به چنین ظاهری نیاز دارد.» می‌دانستم که او ریشش را خیلی دوست دارد، اما ظاهراً علاقه‌اش به حضور کوتاه در این فیلم از علاقه‌اش به ریشش بیشتر بود.

در نهایت، او تمام شرایط ما را پذیرفت. ریشش را تراشید و وقتی به او گفتیم که در فلان روز فیلم‌برداری داریم، تلاش کرد خودش را به ژاپن برساند. همان موقع با خودم فکر کردم: خدای من، حالا باید حتماً او را در این صحنه قرار بدهم!

خود صحنه از نظر احساسی پیام و ظرافت خاصی دارد. جردن هم بازی فوق‌العاده‌ای ارائه داد. او واقعاً استعداد بازیگری دارد. در نهایت، این بخش به شکل بسیار خوبی از کار درآمد.

قرار است فیلم بعدی شما Grandgear باشد، اما پایان Godzilla Minus Zero همچنان امکان روایت داستان دیگری را باقی می‌گذارد. آیا قصد دارید روزی با ساخت Godzilla Plus One سه‌گانه خود را به پایان برسانید؟

در حال حاضر می‌توانم بگویم احتمال آن پنجاه-پنجاه است. از پایانی که برای فیلم در نظر گرفته‌ایم کاملاً راضی و خوشحالم. این پایان‌بندی تفسیر ماجرا را به خود مخاطبان واگذار می‌کند تا هر طور که می‌خواهند آن را دریافت کنند و با هر برداشتی از سینما بیرون بروند.

بااین‌حال، اگر Godzilla Minus Zero آخرین فیلم گودزیلای من باشد، کمی ناراحت خواهم شد. چند پروژه دیگر در برنامه دارم که Grandgear و چند اثر دیگر از جمله آن‌ها هستند، اما دوست دارم در مقطعی از دوران حرفه‌ای‌ام دوباره به دنیای گودزیلا بازگردم و ببینم چگونه می‌توانیم این جهان را گسترش دهیم.

در نهایت، چه چیزی باعث شد Grandgear را برای نخستین تجربه کارگردانی انگلیسی‌زبان خود انتخاب کنید؟

مدت‌ها بود که می‌خواستم فیلمی مانند Grandgear بسازم؛ اثری لایو اکشن در ژانر مکا که درباره ربات‌های غول‌پیکر است. این ژانر در ژاپن به‌طور گسترده در انیمه‌ها و آثار پویانمایی مورد بررسی قرار گرفته، اما تاکنون به شکل جدی در قالب فیلم لایو اکشن ساخته نشده است. بنابراین، همیشه آرزو داشتم چنین پروژه‌ای را به سرانجام برسانم.

اما با توجه به ابعاد بزرگ تولید و امکاناتی که ساخت چنین فیلمی نیاز داشت، تصور اجرای آن با گروهی کاملاً ژاپنی و خلبانان ژاپنی برای ربات‌ها دشوار بود. به همین دلیل با خودم فکر کردم شاید حالا زمان مناسبی باشد تا نخستین تجربه همکاری مشترک سینمایی‌ام با هالیوود را در قالب یک فیلم لایو اکشن رقم بزنم. وقتی معرفی پروژه را آغاز کردیم، جی. جی. آبرامز به ایده فیلم و ظرفیت‌های آن بسیار علاقه‌مند شد. همان موقع احساس کردم که شاید این دقیقاً همان فرصت مناسبی باشد که دنبالش بودم.

البته اولویت اصلی من ساخت یک فیلم هالیوودی یا تولید مشترک ژاپن و آمریکا نبود. مسئله بیشتر این بود که شرایط و فضای اطرافم با نوع فیلمی که در آن مقطع از دوران حرفه‌ای‌ام دوست داشتم بسازم، هماهنگ شده بود.