به گزارش فارس: «مگر گاوها دلار می‌خورند که قیمت شیر و لبنیات مدام بالا می‌رود؟» این پرسشی است که گاهی در فضای رسانه‌ای مطرح می‌شود؛ اما پاسخ فعالان صنعت دامداری این است که دلار فقط در سفره واردکننده و دامدار نیست، بلکه از مسیر نهاده‌های دامی به قیمت تمام‌شده شیر و گوشت و در نهایت سفره مردم می‌رسد.
جواد ابراهیمی، مدیرعامل اتحادیه دامداران ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس با تأکید بر اینکه افزایش قیمت محصولات دامی ریشه در رشد هزینه‌های تولید دارد، می‌گوید: بخش قابل توجهی از خوراک دام کشور وارداتی است و با افزایش نرخ ارز، هزینه تأمین آن نیز بالا می‌رود. البته به گفته وی، مشکل دامداران فقط نهاده‌های وارداتی نیست؛ سبوس تولید داخل نیز در ماه‌های اخیر افزایش قیمت شدیدی داشته و به یکی از چالش‌های جدی تولید تبدیل شده است.
گاوها دلار می‌خورند، خوراکشان ارزی است
ابراهیمی در پاسخ به اظهاراتی درباره مصرف دلار توسط دام‌ها گفت: متأسفانه بعضی افراد بدون داشتن اطلاعات کافی درباره ساختار تولید دامداری اظهارنظر می‌کنند. وقتی واردات با دلار انجام می‌شود، طبیعی است که افزایش نرخ ارز بر قیمت نهاده‌ها اثر بگذارد.
وی افزود: ذرت، سویا، کنجاله سویا، کنجاله آفتابگردان و بخشی از خوراک مورد نیاز دام از خارج کشور تأمین می‌شود و برای واردات آنها ارز پرداخت می‌کنیم.
مدیرعامل اتحادیه دامداران ایران با اشاره به نیاز سالانه کشور به نهاده‌های دامی گفت: نیاز کشور حدود ۳۰ میلیون تن برآورد می‌شود و در شرایط فعلی سالانه حدود ۱۲ تا ۱۳ میلیون تن نهاده وارد می‌کنیم.
وی ادامه داد: با توجه به شرایط اقتصادی، مسائل جنگ و افزایش نرخ ارز، قیمت نهاده‌ها مرتب بالا می‌رود و به دنبال آن هزینه تولید شیر و گوشت نیز افزایش پیدا می‌کند. نمی‌توان انتظار داشت قیمت تمام‌شده یک محصول بالا برود، اما قیمت فروش آن ثابت بماند؛ در چنین شرایطی تولیدکننده ورشکست می‌شود و ناچار به توقف تولید خواهد شد.
شیر ۶۰ هزار تومانی با پول سه ماه بعد
ابراهیمی با انتقاد از فاصله زمانی پرداخت مطالبات دامداران گفت: مدت‌هاست قیمت شیر خام از سوی دولت حدود ۶۰ هزار تومان تعیین شده، اما با وجود افزایش هزینه نهاده‌ها، دامداران همچنان محصول خود را با همین نرخ تحویل می‌دهند.
وی افزود: مشکل فقط قیمت نیست؛ پول شیر تحویلی نیز سه تا چهار ماه بعد به دامدار پرداخت می‌شود. دامدار نقدینگی خود را برای تولید هزینه کرده و شیرش را هم تحویل داده، اما پولی دریافت نمی‌کند. در نتیجه مجبور است نهاده مورد نیازش را به‌صورت مدت‌دار خریداری کند.
مدیرعامل اتحادیه دامداران ایران تصریح کرد: واردکننده یا فروشنده نهاده بابت فروش مدت‌دار، ماهانه حدود ۶ درصد و در طول سال 72 درصد به قیمت اضافه می‌کند. این رقم در طول سال فشار مالی بسیار سنگینی به دامدار وارد می‌کند و عملاً هزینه تأمین خوراک را به‌شدت افزایش می‌دهد.
هزینه تولید بالا رفت؛ بازار کشش افزایش قیمت ندارد
ابراهیمی با اشاره به جلسات برگزارشده برای اصلاح قیمت شیر خام گفت: پیشنهاد اتحادیه با توجه به قیمت تمام‌شده تولید، حدود ۸۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم شیر است، اما مسئولان معتقدند بازار کشش چنین افزایشی را ندارد.
وی ادامه داد: وقتی می‌گویند بازار کشش افزایش قیمت را ندارد، آیا دامدار باید هزینه این موضوع را بپردازد؟ اگر قرار است قیمت برای مصرف‌کننده افزایش پیدا نکند، دولت باید وارد شود و از طریق پرداخت یارانه یا حمایت از تولیدکننده، فاصله قیمت تمام‌شده و قیمت فروش را جبران کند.
مدیرعامل اتحادیه دامداران ایران افزود: قرار است موضوع قیمت شیر در جلسه سه‌شنبه ستاد تنظیم بازار مطرح شود و پیش‌بینی می‌کنم نرخ مورد بررسی در محدوده ۷۰ هزار تومان باشد.
سبوس داخلی هم به قیمت جو رسید!
ابراهیمی یکی از مهم‌ترین مشکلات فعلی دامداران را افزایش قیمت سبوس دانست و گفت: سبوس محصولی است که داخل کشور و از گندم دولتی تولید می‌شود، اما قیمت آن به‌شدت افزایش یافته است.
وی برای نشان دادن ابعاد این افزایش قیمت گفت: حدود دو ماه پیش، قیمت جو حدود ۳۶ تا ۳۷ هزار تومان بود و سبوس را کیلویی ۲۸ هزار تومان خریداری می‌کردیم؛ اما اکنون قیمت جو به حدود ۵۰ هزار تومان و قیمت سبوس به ۴۰ تا ۴۲ هزار تومان رسیده است.
وی افزود: قرار بود قیمت سبوس حدود ۶۰ درصد قیمت جو باشد. با این مبنا، قیمت سبوس باید حدود ۲۷ تا ۲۸ هزار تومان می‌شد، نه اینکه به ۴۱ یا ۴۲ هزار تومان برسد.
مدیرعامل اتحادیه دامداران ایران با انتقاد از عملکرد برخی کارخانه‌های آرد گفت: سبوس از گندم دولتی استحصال می‌شود و کارخانه‌ها آن را با قیمت‌های دلخواه عرضه می‌کنند. اتحادیه بارها این موضوع را پیگیری کرده و حتی در این زمینه نامه‌نگاری داشته است، اما نظارت مؤثری بر قیمت فروش وجود ندارد.
دلالان، سبوس دامدار را هم می‌خرند!
ابراهیمی با اشاره به مشکلات عرضه سبوس در سامانه بازارگاه گفت: نیاز کشور به سبوس حدود ۳.۵ میلیون تن است، در حالی که میزان عرضه داخلی حدود یک‌ونیم میلیون تن برآورد می‌شود. بنابراین با کمبود قابل توجهی در این بازار مواجه هستیم.
وی افزود: بخشی از مشکل به کمبود عرضه و بخشی دیگر به نحوه مدیریت توزیع برمی‌گردد. اکنون هر فردی که نقدینگی داشته باشد، می‌تواند از طریق سامانه اقدام به خرید کند و حتی دلالان نیز وارد این بازار شده‌اند.
وی ادامه داد: برخی استان‌هایی که نقدینگی بیشتری دارند، سهمیه استان‌های دیگر را خریداری می‌کنند و دامدار در استان‌های کم‌برخوردار برای تأمین سبوس با مشکل مواجه می‌شود. در نتیجه باید از استان‌های دیگر خرید کند و هزینه حمل‌ونقل بیشتری بپردازد.
ابراهیمی با انتقاد از کنار گذاشتن اتحادیه دامداران از مدیریت توزیع سبوس گفت: پیشنهاد داده‌ایم دولت با اتحادیه قرارداد ببندد و پول سبوس به حساب شرکت بازرگانی دولتی واریز شود تا این شرکت با کارخانه‌ها تسویه کند. در این صورت هم قیمت قابل کنترل است و هم سبوس به دست مصرف‌کننده واقعی می‌رسد.
وی افزود: اکنون ابتدا پول دامدار به حساب کارخانه‌ها واریز می‌شود و در پایان سال نیز بر سر تسویه‌حساب دولت و کارخانه‌ها اختلاف ایجاد می‌شود. در این میان، دامدار است که برای تأمین خوراک تولید خود با مشکل مواجه می‌شود.
گوشت گران‌تر از قیمت دامدار به دست مردم می‌رسد
مدیرعامل اتحادیه دامداران ایران در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به قیمت گوشت در بازار گفت: از ابتدای سال تاکنون قیمت گوشت تغییر چشمگیری نداشته و فقط حدود ۱۰۰ هزار تومان بالا و پایین شده است؛ در حالی که هزینه تمام‌شده تولید برای دامدار مرتب افزایش پیدا کرده است.
وی تأکید کرد: قیمت گوشت در بازار لزوماً قیمت واقعی فروش دامدار نیست. دامدار دام زنده را با قیمت مشخصی می‌فروشد، اما پس از آن چند حلقه واسطه وارد فرآیند می‌شوند و هر کدام سهمی از قیمت نهایی را به خود اختصاص می‌دهند.
ابراهیمی توضیح داد: افرادی به نام چوب‌دار دام را از دامدار خریداری می‌کنند و به قصاب می‌فروشند. قصاب نیز هزینه کشتار و سود خود را به قیمت اضافه می‌کند. در بعضی موارد، همین واسطه‌ها باعث افزایش قابل توجه قیمت نهایی گوشت می‌شوند.
وی با انتقاد از نبود نظارت بر این زنجیره گفت: بارها پیشنهاد کرده‌ایم کشتارگاه هنگام تحویل گوشت به قصابی، فاکتور خرید دام را نیز ارائه کند تا مشخص باشد دام از چه کسی و با چه قیمتی خریداری شده است. در این صورت می‌توان بر اساس عرف بازار، سود متعارفی برای حلقه‌های مختلف در نظر گرفت.
مدیرعامل اتحادیه دامداران ایران افزود: حتی در برخی موارد گوشت میش یا دام ماده که قیمت پایین‌تری دارد، به نام گوشت بره عرضه می‌شود. در بخش بسته‌بندی نیز هزینه‌های مختلف به قیمت نهایی اضافه می‌شود؛ در حالی که نظارت بر این فرآیندها ضروری است.
افزایش قیمت دام؛ فرصت کوتاه‌مدت یا تهدید تولید؟
ابراهیمی در پایان به مشکلات صادرات دام نیز اشاره کرد و گفت: پس از پیگیری‌های فراوان، مجوزهایی برای صادرات دام دریافت کردیم، اما اکنون با شیوه‌نامه‌ای مواجه هستیم که امکان ورود افراد غیرمتخصص و واسطه‌ها را به این بازار فراهم کرده است.
وی افزود: اکنون هر فردی که کارت بازرگانی داشته باشد، می‌تواند خود را صادرکننده معرفی کند و حتی با صادرات محموله‌های کوچک، بازار را تحت تأثیر قرار دهد.
مدیرعامل اتحادیه دامداران ایران با اشاره به افزایش قیمت دام زنده از حدود ۴۵۰ هزار تومان به ۶۰۰ هزار تومان گفت: از اینکه دامدار بتواند محصول خود را با قیمت بالاتری بفروشد خوشحالیم، اما این افزایش بدون برنامه می‌تواند به قراردادهای صادراتی و تولید داخلی آسیب بزند.
وی توضیح داد: ما با طرف عراقی قراردادی برای صادرات ۱۰ هزار رأس دام با قیمت ۴۵۰ هزار تومان منعقد کرده بودیم، اما اکنون برای تأمین دام باید حدود ۶۰۰ هزار تومان هزینه کنیم. در چنین شرایطی قرارداد به هم می‌خورد و خریدار خارجی ممکن است به سراغ کشورهای دیگر برود.
ابراهیمی خاطرنشان کرد: از طرف دیگر، دامداری که می‌خواهد دام بخرد و برای پرواربندی یا نگهداری وارد واحد تولیدی خود کند، با قیمت‌های جدید مواجه می‌شود. بنابراین باید در سیاست‌های صادرات دام بازنگری شود تا افزایش قیمت امروز به زیان تولیدکننده در آینده تمام نشود.
مدیرعامل اتحادیه دامداران در پاسخ به کسانی که گاوها مگر دلار می‌خورند که با بالا و پایین شدن نرخ ارز، قیمت محصولات دامی افزایش می‌کند، می‌گوید دلار از مسیر واردات نهاده‌های دامی به آخور گاوها رسیده و با افزایش نرخ ارز و هزینه تأمین خوراک، قیمت تمام‌شده تولید شیر و گوشت را بالا برده است.