انگلیس ازجمله کشورهای غربی مدعی پیشگامی در حقوق بشر است که درون مرزهای خود و فراتر از آن در حال نقض گسترده حقوق بشر در حوزهها و زمینههای مختلف است.
انگلیس در موضوع حقوق بشر از آندسته کشورهای غربی مدعی است که بهصورت نظاممند و گسترده در عرصههای مختلف داخلی و خارجی دست به نقض حقوق بشر میزند؛ نقض حقوق بشر توسط انگلیس در سالهای اخیر و درپی عادیسازی قانونشکنی و نقضهای مصون از مجازات حقوق بینالملل، بیش از هر زمان دیگری با سرعت و گستره وسیعتر رخ میدهد.
براساس تبصره سوم قانون «افشای نقض حقوق بشر توسط آمریکا و انگلیس در جهان امروز» مصوبه سوم اردیبهشت ۱۳۹۱ مجلس شورای اسلامی، وزارت امور خارجه موظف است تا سالانه گزارش نقض حقوق بشر در آمریکا و انگلیس را تهیه و در روز سیزدهم آبان ماه منتشر کند.
گزارش سالانه نقض حقوق بشر توسط آمریکا و انگلیس در سال جاری نیز در سهشنبه، ۱۲ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد؛ در این گزارش عملکرد آمریکا و انگلیس در حوزه حقوق بشر، بهویژه در فاصله زمانی شهریور ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵، از منظر تعهدات بینالمللی این ۲ کشور و بر پایه اسناد، گزارشها و شواهد قابل ارزیابی مورد بررسی قرار گرفت.
در مراسم رونمایی از این گزارش، خسرو حکیمی، مشاور رئیس قوه قضاییه و معاون قضایی دبیر ستاد حقوق بشر، با اشاره به وضعیت حقوق بشر در انگلیس گفت: در بررسی وضعیت حقوق بشر در انگلیس، برخی تحولات سال ۲۰۲۶، پرسشهای مهمی درباره آزادیهای اساسی، اصل عدم تبعیض و تعهدات این کشور در چارچوب حقوق بینالملل ایجاد کرده است.
حکیمی یادآور شد: بررسی موارد یادشده، ما را به یک مسئله اساسیتر هدایت میکند و آن، ضرورت پایاندادن به استفاده گزینشی از مفاهیم حقوق بشر در روابط بینالملل است؛ حقوق بشر نمیتواند صرفا ابزاری برای ارزیابی دولتهای مخالف یا رقیب سیاسی باشد؛ دولتهایی که خود را مدافع حقوق بشر معرفی میکنند، باید در برابر اقدامها و سیاستهای خود نیز همان معیارهایی را بپذیرند که برای دیگر کشورها مطالبه میکنند.
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه نیز با اشاره به موارد نقض حقوق بشر در انگلیس، اظهار کرد: این کشور در حوزه داخلی نیز با موارد متعدد نقض حقوق بشر، ازجمله نقض آزادی بیان و آزادی تجمعها و اعمال محدودیتهای گسترده علیه گروهها، افراد و مردمی مواجه است که میخواهند از حقوق فلسطینیها دفاع کنند.
وی تصریح کرد: آمریکا و انگلیس، با وجود ادعای حمایت از حقوق بشر، خود با موارد مختلف نقض این حقوق مواجه هستند و به هیچوجه صلاحیت اظهارنظر درباره حقوق بشر را ندارند.
گزارش سالانه یادشده موارد نقض حقوق بشر در آمریکا در بازه زمانی سپتامبر ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵) را به ۲ بخش نقض در عرصه داخلی و نقض در عرصه بینالمللی تقسیم کرد.
از برجستهترین موارد نقض حقوق بشر در سطح داخلی انگلیس میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نقض حق حیات
در بازه زمانی مورد بررسی، ۲۷ مورد مرگ در بازداشت پلیس انگلیس ثبت شد که نسبت به ۱۹ مورد سال قبل افزایش قابل توجهی نشان میدهد؛ همچنین ۴ مورد تیراندازی مرگبار توسط نیروهای پلیس انگلیس رخ داد.
ازجمله موارد برجسته میتوان به مرگ مرد ۴۱ سالهای در بدفورد در مه ۲۰۲۶ (اردیبهشت سال جاری) اشاره کرد که با وجود داشتن مشکلات سلامت روان، در بازداشت جان باخت.
این آمارها نگرانیهایی را در مورد استفاده از زور و مراقبت از افراد آسیبپذیر در بازداشت مطرح کرده است.
نقض حق آزادی بیان و تجمعهای مسالمتآمیز
ممنوعیت گروه اقدام فلسطین منجر به بازداشت بیش از ۲ هزار و ۱۰۰ نفر در اکتبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) شد؛ دادگاه عالی انگلیس در فوریه ۲۰۲۶ (بهمن سال گذشته) این ممنوعیت را مغایر با آزادی بیان تشخیص داد، اما دادگاه تجدیدنظر در ژوئن ۲۰۲۶ (تیر ۱۴۰۵) این رأی را نقض کرد.
در مجموع بیش از ۳ هزار و ۳۰۰ نفر در ارتباط با اعتراضهای مربوط به این ممنوعیت بازداشت شدند که از این میان بیش از هزار و ۲۰۰ نفر با اتهامهای تروریستی روبهرو شدند.
از ۳ هزار و ۶۱ بازداشت به بهانه مبارزه با تروریسم، ۲ هزار و ۸۱۹ مورد (معادل ۹۲ درصد) مرتبط با فعالیتهای «اقدام فلسطین» بود؛ این ارقام نشاندهنده محدودیت گسترده بر حق تجمع و آزادی بیان در موضوع فلسطین است.
تداوم نژادپرستی و تبعیض نژادی
در ایرلند شمالی ۲ هزار و ۵۶۱ جرم ناشی از نفرت نژادی و هزار و ۶۱۵ حادثه نژادپرستانه ثبت شد که به ترتیب ۲۰ و ۲۴ درصد نسبت به سال قبل افزایش داشته است.
در لندن، احتمال توقف و بازرسی سیاهپوستان ۳.۸۲ برابر سفیدپوستان بوده و در برخی موارد این نسبت تا ۴۸ برابر نیز رسیده است.
این آمارها بیانگر تداوم تبعیض نظاممند نژادی در رویههای پلیسی و جامعه است.
نقض حق بر سلامت
فقط ۵۷.۳ درصد بیماران اورژانسی در انگلیس در بازه زمانی مورد بررسی، توانستند ظرف ۴ ساعت پذیرش شوند، در حالی که هدف ملی ۹۵ درصد تعیین شده است.
همچنین نرخ مرگومیر مادران سیاهپوست بیش از ۲ برابر مادران سفیدپوست گزارش شده که نشاندهنده نابرابری عمیق در دسترسی به خدمات بهداشتی است.
شرایط بحرانی زندانها و بازداشتگاههای مهاجرتی
گسترش اعتیاد به مواد مخدر، خشونت و خودآزاری در زندانهای انگلیس ادامه داشته است؛ در بازه آوریل ۲۰۲۵ تا مارس ۲۰۲۶ (اسفند تا فروردین) ۴۱ درصد مردان و ۳۸ درصد زنان زندانی به مواد مخدر دسترسی آسان داشتهاند.
تعداد افراد در بازداشت مهاجرتی به ۲۲٬۵۸۶ نفر رسید که ۷ درصد افزایش نسبت به سال قبل را نشان میدهد.
در عین حال، نگهداری زنان آسیبپذیر در مراکز مشترک با مردان نیز از موارد مورد انتقاد بوده است.
رسوایی بیپایان سوءرفتار پلیس
مواردی از سوءاستفاده جنسی و روابط نامناسب ماموران پلیس با زنان آسیبپذیر گزارش شده است.
همچنین در مارس ۲۰۲۶، استفاده غیرضروری از زور علیه نوجوانان سیاهپوست و بازداشت بدون دلیل مستند شد که نشاندهنده نقض حقوق افراد در تعامل با نیروهای انتظامی است.
فقر و نابرابری
کاهش حمایتهای اجتماعی در انگلیس باعث دشواری دسترسی گروههای آسیبپذیر به خدمات سلامت و رفاه شده و شکاف نابرابری را عمیقتر کرده است.
مهمترین موارد نقضهای حقوق بشر در خارج از مرزهای انگلیس توسط لندن نیز عبارتند از:
مشارکت در جنایتهای بینالمللی
انگلیس اجازه استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی خود برای انجام تجاوز نظامی به ایران در مارس ۲۰۲۶ را صادر کرد.
همچنین ۱۵ درصد قطعات جنگندههای اف-۳۵ در سال ۲۰۲۵ در انگلیس تولید شده و صادرات تسلیحات به رژیم صهیونیستی ادامه یافته است؛ علاوه بر این، انحراف تجهیزات نظامی به سودان و نقض تحریمهای مربوطه گزارش شده است.
تحریمهای یکجانبه و آثار حقوق بشری
انگلیس در بازه زمانی مورد بررسی، تحریمها علیه ایران را تشدید کرده و به قطعنامه شورای حقوق بشر سازمان ملل رأی مخالف داده است.
این تحریمها آثار منفی بر دسترسی شهروندان به دارو، سلامت، غذا و اشتغال داشته و معافیتهای بشردوستانه در عمل ناکارآمد بودهاند.
- بیشتر بخوانید:
- روایت بازرس انگلیسی از وضعیت بحرانزده زندانها؛ جولان جنایتکاران در مراکز خارج از کنترل دولت
- رونمایی از گزارشهای سالانه نقض حقوق بشر در آمریکا و انگلیس؛ تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران جدیترین موضوع حقوق بشری در سال ۲۰۲۶
