از توافق گازوئیلی با پوتین تا حمله به زلنسکی؛ چرخش تازه ترامپ در جنگ اوکراین
ترامپ با متهم کردن زلنسکی به مانع‌تراشی در مسیر صلح، خواستار انتخاب رئیس‌جمهور جدیدی برای اوکراین شد؛ موضعی که اختلاف واشنگتن و کی‌یف را تشدید کرده است. هم‌زمان، توافق آمریکا و روسیه برای عرضه گازوئیل و کاهش محدودیت‌های تحریمی با انتقاد برخی متحدان اوکراین و چهره‌هایی مانند مایک پنس روبه‌رو شده است. فشار انتخاباتی و قیمت سوخت نیز بر محاسبات دولت آمریکا سایه انداخته‌اند.
فرارو- کاترین دویل، خبرنگار کاخ سفید در روزنامه واشنگتن پست
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه واشنگتن پست، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پی اختلاف بر سر حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه، ولودیمیر زلنسکی را به مانع‌تراشی در مسیر پایان جنگ متهم کرد و گفت اوکراین باید رئیس‌جمهور جدیدی انتخاب کند. این اظهارات یک روز پس از اعلام توافق واشنگتن و مسکو برای عرضه گازوئیل روسیه به بازار جهانی مطرح شد؛ توافقی که انتقاد متحدان اوکراین را برانگیخته و بار دیگر اختلاف رویکرد دولت ترامپ و کشورهای حامی کی‌یف در قبال جنگ روسیه را آشکار کرده است.
ترامپ روز شنبه، ۱۰ اکتبر، زلنسکی را مسئول تداوم درگیری با روسیه دانست و مدعی شد رئیس‌جمهور اوکراین بارها فرصت پایان دادن به جنگ را رد کرده است. او در اظهاراتی گفت: «زلنسکی می‌توانست بارها و بارها این جنگ را حل‌وفصل کند، اما خودش انتخاب می‌کند که چنین نکند.» رئیس‌جمهور آمریکا همچنین با انتقاد از حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه افزود: «فکر می‌کنم زمان آن رسیده است که اوکراین رئیس‌جمهور جدیدی داشته باشد.»
این موضع‌گیری تنها یک روز پس از آن صورت گرفت که ترامپ از توافق با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، برای عرضه گازوئیل این کشور به بازار جهانی خبر داد. توافقی که به گفته منتقدان، می‌تواند ضمن کمک به عرضه سوخت، عملاً واشنگتن را در برابر حملات اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه در موضعی نزدیک‌تر به مسکو قرار دهد.
قیمت سوخت و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا
افزایش قیمت گازوئیل در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر به یکی از دغدغه‌های سیاسی ترامپ تبدیل شده است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند هزینه بالای زندگی از مهم‌ترین نگرانی‌های رأی‌دهندگان آمریکایی است و افزایش قیمت سوخت می‌تواند فشار بیشتری بر دولت وارد کند.
ترامپ در توضیح مخالفت خود با حملات اوکراین به تأسیسات سوخت روسیه، مدعی شد زلنسکی با این اقدامات برای جهان و کشاورزان آمریکایی مشکل ایجاد می‌کند. او گفت روسیه بخش بزرگی از گازوئیل موردنیاز بازار جهانی را تأمین می‌کند و واشنگتن به کی‌یف هشدار داده بود که تأسیسات مرتبط با تولید این سوخت را هدف قرار ندهد، زیرا بازار با کمبود عرضه مواجه است.
رئیس‌جمهور آمریکا در این اظهارات، حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه را با فشارهای اقتصادی داخلی ایالات متحده مرتبط کرد. از نگاه دولت او، محدود شدن عرضه فرآورده‌های نفتی روسیه می‌تواند به افزایش قیمت سوخت در بازار جهانی دامن بزند؛ موضوعی که در آستانه انتخابات برای جمهوری‌خواهان اهمیت سیاسی دارد.
بااین‌حال، توافق سوختی واشنگتن و مسکو با انتقاد گسترده متحدانی روبه‌رو شده است که پیش‌تر از تحریم صادرات انرژی روسیه حمایت می‌کردند. منتقدان معتقدند کاهش فشار بر بخش انرژی روسیه، در حالی که حملات این کشور به اوکراین ادامه دارد، می‌تواند منابع مالی مسکو را تقویت کند و فشار اقتصادی بر کرملین را کاهش دهد.
انتقاد مایک پنس از توافق با پوتین
مایک پنس، معاون پیشین رئیس‌جمهور آمریکا، نیز توافق ترامپ با روسیه را محکوم کرد و آن را خیانت به اوکراین دانست. پنس در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت تصمیم ترامپ برای کاهش تحریم‌های مربوط به سوخت روسیه، در شرایطی که حملات پوتین به اهداف غیرنظامی اوکراین ادامه دارد، هیچ توجیهی ندارد.
او همچنین این تصمیم را خیانت به میراث و رهبری لیندسی گراهام، سناتور فقید جمهوری‌خواه توصیف کرد. واکنش پنس نشان داد که مخالفت با رویکرد جدید دولت ترامپ تنها به دموکرات‌ها یا متحدان خارجی آمریکا محدود نیست و در میان برخی چهره‌های جمهوری‌خواه نیز نگرانی‌هایی درباره پیامدهای این توافق وجود دارد.
روسیه جنگ علیه اوکراین را در سال ۲۰۲۲ آغاز کرد. از آن زمان، آمریکا و متحدان اروپایی‌اش به‌طور علنی در حمایت از اوکراین در برابر تهاجم روسیه موضعی مشترک داشتند. بااین‌حال، این همگرایی در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ با تنش‌های بیشتری روبه‌رو شده است. رئیس‌جمهور آمریکا بارها نارضایتی خود را از زلنسکی ابراز کرده، در حالی که در برخورد با پوتین لحنی به‌مراتب دوستانه‌تر داشته است. توافق جدید انرژی نیز در همین چارچوب، نگرانی‌هایی را درباره تضعیف سیاست فشار بر روسیه ایجاد کرده است؛ سیاستی که پیش‌تر بخش مهمی از هماهنگی آمریکا و اروپا در حمایت از اوکراین محسوب می‌شد.
پاسخ کی‌یف: تصمیم درباره ریاست‌جمهوری با مردم اوکراین است
آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین، روز شنبه در واکنش به اظهارات ترامپ بر جایگاه زلنسکی در دوران جنگ تأکید کرد. او در شبکه‌های اجتماعی نوشت زلنسکی در شرایط جنگی رهبری کشور را بر عهده دارد؛ جنگی که به گفته او، نبردی برای استقلال، آزادی و کرامت اوکراین است. سیبیها تاکید کرد زلنسکی از حمایت مردم اوکراین برخوردار است و این مردم هستند که حق دارند درباره رهبر خود تصمیم بگیرند. او همچنین تأکید کرد اظهارات مقام‌های خارجی تنها نشان می‌دهد که زلنسکی وظیفه خود را به‌درستی انجام می‌دهد و شایسته حمایت است.
این واکنش، اختلاف دیدگاه میان واشنگتن و کی‌یف را برجسته می‌کند. در حالی که ترامپ زلنسکی را به نپذیرفتن فرصت‌های پایان جنگ متهم می‌کند، دولت اوکراین بر حق خود برای تعیین مسیر سیاسی و دفاعی کشور تأکید دارد. گزارش منتشرشده جزئیات پیشنهادهای مشخصی را که ترامپ مدعی است زلنسکی رد کرده، ارائه نمی‌کند؛ ازاین‌رو، ادعای رئیس‌جمهور آمریکا درباره امکان حل‌وفصل مکرر جنگ را نمی‌توان صرفاً بر اساس این گزارش ارزیابی کرد.
اختلاف بر سر پایان جنگ و آینده حمایت آمریکا
اظهارات ترامپ درباره لزوم انتخاب رئیس‌جمهور جدید در اوکراین، از افزایش فشار سیاسی بر زلنسکی در شرایط ادامه جنگ حکایت دارد. توافق گازوئیلی آمریکا و روسیه نیز این اختلاف را از سطح اظهارات سیاسی فراتر برده و به مسئله‌ای مرتبط با تحریم‌ها، بازار انرژی و حمایت غرب از کی‌یف تبدیل کرده است.
برای دولت ترامپ، کاهش قیمت سوخت و پاسخ‌گویی به نگرانی‌های اقتصادی رأی‌دهندگان در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای اهمیت دارد. در مقابل، متحدان اوکراین هشدار می‌دهند که تسهیل فروش سوخت روسیه می‌تواند با کاهش فشار اقتصادی بر مسکو، به تداوم توان جنگی این کشور کمک کند. در نهایت، مناقشه کنونی نشان می‌دهد که اختلاف میان واشنگتن و کی‌یف دیگر صرفاً به چگونگی پایان دادن به جنگ محدود نیست؛ بلکه به این پرسش نیز مربوط می‌شود که آیا اولویت‌های اقتصادی و انتخاباتی آمریکا بر ادامه حمایت از راهبرد نظامی اوکراین تأثیر خواهد گذاشت. واکنش‌های متقابل ترامپ و مقام‌های اوکراینی حاکی از آن است که توافق انرژی با روسیه به یکی از محورهای تازه تنش میان دو طرف تبدیل شده است.