جوان آنلاین: روز گذشته مرکز ملی فوتبال میزبان کارگاه تخصصی صدور مجوز باشگاهی بود. کارگاهی که این‌بار پیامی روشن و صدالبته جدی برای باشگاه‌های فوتبال ایران به همراه داشت. پیامی با این مضمون صریح که اخذ مجوز حرفهای به معنای عبور از تمامی موانع نیست و در صورت احراز تخلف یا نقص مدارک، مجوز صادرشده نیز لغو خواهد شد!
پرواضح است که کنفدراسیون فوتبال آسیا با هیچ تیم و باشگاهی شوخی ندارد و جدی بودن این مقوله همین بس که مهدی تاج، مدیر صدور مجوز حرفهای فدراسیون و سادوجین، رئیس دپارتمان فوتبال حرفهای کنفدراسیون فوتبال آسیا، هر یک جداگانه و از زاویه‌ای متفاوت هشدار دادند که حرفه‌ای‌سازی فوتبال دیگر صرفاً به عبور از یک مرحله اداری محدود نمی‌شود!
کارگاه تخصصی صدور مجوز باشگاهی با حضور مسئولان فدراسیون فوتبال، اعضای هیئت‌رئیسه، سازمان لیگ و مدیران عامل باشگاه‌های لیگ برتر و دسته اول فوتبال آقایان و بانوان برگزار شد. نشستی با هدف گوشزد جدی الزامات نظام صدور مجوز حرفهای، افزایش آگاهی مدیران باشگاه‌ها و ایجاد هماهنگی بیشتر میان فدراسیون و باشگاه‌ها. اما متأسفانه، آنچه در خلال صحبت‌های حاضران بیش از هر چیزی به چشم آمد، فاصله فوتبال ایران با استاندارد‌های مورد انتظار‌ای‌اف‌سی بود و دشواری عبور از این مسیر!
مجوزی که هر روز سخت‌تر می‌شود
مهدی تاج که بنا بر گفته‌هایش از ابتدای شکل‌گیری داستان صدور مجوز حرفهای از سوی‌ای‌اف‌سی در جریان روند این کار بوده، تأکید می‌کند الزامات حرفه‌ای‌سازی در طول سال‌های گذشته به‌مراتب سخت‌تر شده است: «در ابتدای کار، تمرکز بیشتر بر افشای صورت‌های مالی، اعلام سود و زیان و شفافیت مالی بود، اما امروز باشگاه‌ها با مجموعه‌ای از الزامات پیچیده‌تر روبه‌رو هستند و فراهم کردن بستر اجرای آنها، به‌ویژه با توجه به شرایط نقدینگی در فوتبال ایران کار ساده‌ای نیست.»
با توجه به گفته‌های تاج، اکنون بخش مهمی از این الزامات به وضعیت اقتصادی باشگاه‌ها برمی‌گردد. زیان انباشته، زیان عملیاتی، وابستگی به شرکت‌های مادر و نبود منابع درآمدی پایدار. یعنی باشگاه‌ها باید به‌جای اتکا به کمک‌های مستقیم کارخانه‌ها و مجموعه‌های صنعتی به سمت درآمدزایی واقعی از ظرفیت‌های فوتبال از جمله حق پخش تلویزیونی، اسپانسرینگ و سایر فعالیت‌های اقتصادی حرکت کنند. مسیری که هدف کاهش ۶۰ درصدی وابستگی مالی باشگاه‌ها به مجموعه‌های مادر را دنبال می‌کند. البته تجدید ارزیابی دارایی‌ها، افزایش سرمایه از سوی سهامداران، کاهش هزینه‌ها و شفاف‌سازی صورت‌های مالی نیز از جمله راهکار‌هایی است که رئیس فدراسیون برای عبور از مشکلات مالی باشگاه‌ها مطرح می‌کند. در واقع، دیگر صرف اعلام یک بودجه یا ارائه اسناد مالی کافی نیست برای حرفهای شدن و باشگاه باید بتواند دخل‌وخرج خود را شفاف کرده و برای پایداری اقتصادی برنامه داشته باشد.
از نور ورزشگاه تا خطر از دست دادن مجوز
در این کارگاه همچنین تأکید شد که حرفه‌ای‌سازی تنها به حساب‌های مالی محدود نمی‌شود. زیرساخت‌ها و به‌ویژه وضعیت ورزشگاه‌ها، بخش دیگری از الزامات مهم‌ای‌اف‌سی است.
تاج همچنین از ضمانت‌های اجرایی سخت‌گیرانه‌تر نیز سخن گفت. از کسر سه و سپس شش امتیاز گرفته تا سقوط به دسته پایین‌تر و حتی عدم صدور مجوز فعالیت. آرایی که پس از تأیید در مرحله استیناف، امکان تغییر آنها برای رئیس و اعضای هیئت‌رئیسه فدراسیون نیز وجود ندارد، مگر در شرایط استثنایی و از مسیر CAS.
با این حال، شاید مهم‌ترین هشدار این نشست درباره ضمانت اجرایی مقررات بود.
رئیس فدراسیون صراحتاً اعلام کرد در صورت رعایت نشدن الزامات‌ای‌اف‌سی، امکان لغو مجوز حرفهای باشگاه‌ها وجود دارد. حتی ممکن است باشگاهی پس از دریافت مجوز و در جریان بررسی‌های بعدی، به دلیل نقص مدارک یا احراز تخلف، مجوز خود را از دست بدهد. یعنی مجوز صادر می‌شود، اما قابل بازپس‌گیری است. مسئله‌ای که سادوجین، رئیس دپارتمان فوتبال حرفه‌ای‌ای‌اف‌سی نیز در همین راستا گفت که از ۴۸۳ عضو و متقاضی بررسی‌شده، ۱۱۱ مورد نتوانستند تأییدیه لازم را دریافت کنند. همچنین چهار باشگاه به دلیل نداشتن مجوز حرفهای از حضور در رقابت‌های باشگاهی قاره محروم شدند. نکته مهم صحبت‌های نماینده‌ای‌اف‌سی این بود که صدور مجوز در کمیته‌های بدوی و استیناف، پایان فرایند نظارت نیست.
حرفهای محمدرضا ساکت، مدیر صدور مجوز حرفهای فدراسیون فوتبال نیز بر اهمیت راهبردی این فرایند متمرکز بود. او صدور مجوز حرفهای را عاملی تعیین‌کننده در ترسیم آینده فوتبال دانست. موضوعی که نشان می‌دهد حرفه‌ای‌سازی دیگر یک الزام تشریفاتی برای حضور در مسابقات آسیایی نیست، بلکه به یکی از شاخص‌های اصلی توسعه و اعتبار فوتبال باشگاهی تبدیل شده است. با این حساب، پیام کارگاه مرکز ملی فوتبال روشن بود. باشگاه‌ها برای دریافت مجوز حرفهای باید از سد الزامات مالی، مدیریتی و زیرساختی عبور کنند، اما آزمون اصلی تازه پس از صدور مجوز آغاز می‌شود. آزمونی که در آن نه نام و اعتبار باشگاه‌ها که اسناد، عملکرد و میزان پایبندی آنها به استاندارد‌ها تعیین‌کننده خواهد بود.