تهران- ایرنا- سرپرست صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دست‌باف و احیا و بهره‌برداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، از جذب بیش از ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه بخش خصوصی برای احیای بناهای تاریخی کشور خبر داد و گفت: تاکنون حدود ۲۰۰ بنای تاریخی وارد چرخه فراخوان و مزایده قانونی شده‌اند که حدود ۱۰۰ بنا در حال بهره‌برداری و ۱۰۰ بنای دیگر در مرحله مرمت قرار دارند.
مجتبی شکری در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: استفاده از ظرفیت بخش خصوصی یکی از رویکردهای اصلی صندوق است، به‌جزء بناها و محوطه‌های بسیار خاصی مانند تخت جمشید، پاسارگاد و میدان نقش جهان، بسیاری از بناهای تاریخی را می‌توان با رعایت ضوابط حفاظتی و در چارچوب قانونی به بخش خصوصی واگذار کرد تا ضمن حفظ و نگهداری، دوباره به چرخه فعالیت اجتماعی و اقتصادی بازگردند.
وی افزود: واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی از اوایل دهه ۱۳۸۰ شکل گرفت و در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ عملیاتی شد و در حدود ۲۰ سال گذشته حدود ۲۰۰ بنای تاریخی وارد چرخه فراخوان و مزایده قانونی شده‌اند که از این تعداد، حدود ۱۰۰ بنا در حال بهره‌برداری و حدود ۱۰۰ بنای دیگر در مرحله مرمت قرار دارند.
سرپرست صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دست‌باف و احیا و بهره‌برداری ادامه داد: این بناها در حدود ۲۹ استان کشور پراکنده‌اند و عمده کاربری آن‌ها اقامتی و پذیرایی است؛ بخشی نیز کاربری فرهنگی دارند و در تعدادی از آن‌ها فضاهایی برای عرضه و فروش صنایع دستی اختصاص یافته است.
شکری، از اماکن تاریخی و فرهنگی، خانه بخردی اصفهان، خانه عامری‌های کاشان، عمارت مغیث‌الاسلام بروجرد، حمام تنکابنی قزوین و هتل ایران رشت را به‌عنوان نمونه‌هایی از بناهای تاریخی تحت پوشش این طرح عنوان کرد و گفت: احیای این بناها علاوه بر حفظ میراث معماری، به افزایش امنیت محیط شهری، ایجاد اشتغال پایدار، توسعه گردشگری، افزایش سرانه فضاهای فرهنگی و پویایی اقتصاد محلی با اتکا به سرمایه بخش خصوصی کمک می‌کند.
بهره‌برداری از بناهای جدید و ایجاد هفت هزار فرصت شغلی
سرپرست صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دست‌باف و احیا و بهره‌برداری، با اشاره به بهره‌برداری از تعدادی بنای تاریخی در هفته‌های گذشته اظهار کرد: خانه کازرونیان در شیراز، خانه خادم‌باشی اردبیل، خانه زعیم ابویی در زاهدان، حمام شاه اصفهان، خانه راعی‌فرد در بیرجند و کاروانسرای کنارگرد در استان تهران بناهایی هستند که پس از مرمت وارد چرخه فعالیت‌های گردشگری و کارآفرینی شده‌اند.
شکری افزود: حدود هفت هزار فرصت شغلی در فرایند احیا و بهره‌برداری از بناهای تاریخی تحت پوشش صندوق ایجاد شده است، این آمار، اشتغال مرتبط با فرایند احیا و همچنین کارکنان شاغل در مجموعه‌هایی با کاربری‌های متنوع را در برمی‌گیرد.
جذب بیش از ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه بخش خصوصی
سرپرست صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دست‌باف و احیا و بهره‌برداری با بیان اینکه فعالیت صندوق بر مشارکت با بخش خصوصی استوار است و صندوق برای اجرای برنامه‌ها بودجه‌ای از دولت دریافت نمی‌کند، گفت: تاکنون بیش از ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه از بخش خصوصی برای پروژه‌های احیای بناهای تاریخی جذب شده است.
شکری اضافه کرد: یکی از چالش‌های مهم این حوزه توجیه‌پذیر نبودن اقتصادی برخی بناها برای سرمایه‌گذاران است. در برخی موارد حتی با وجود علاقه سرمایه‌گذار به احیای یک بنای تاریخی، محاسبات اقتصادی پروژه به‌گونه‌ای نیست که امکان اجرای آن بدون حمایت دولت فراهم شود.
وی افزود: برای رفع این مشکل، بناهایی شناسایی شده‌اند که لازم است دولت با مشارکت در بخشی از هزینه‌ها، زمینه توجیه‌پذیری اقتصادی پروژه و ورود آن به چرخه مرمت را فراهم کند. همچنین برای بناهایی که بخشی از فضای آن‌ها به صنایع دستی اختصاص می‌یابد، تسهیلات ارزان قیمت این حوزه در نظر گرفته شده است.
اولویت با سرمایه‌گذاران واجد صلاحیت و بومی
سرپرست صندوق توسعه صنایع دستی و فرش دست‌باف و احیا و بهره‌برداری درباره نحوه انتخاب سرمایه‌گذاران و بهره‌برداران بناهای تاریخی گفت: فقط علاقه به حفظ میراث فرهنگی برای ورود به این حوزه کافی نیست، سرمایه‌گذار باید دانش و شناخت لازم، توان مالی مناسب و دغدغه حفظ و احیای میراث ملی و منطقه‌ای را داشته باشد.
شکری تاکید کرد: سابقه فعالیت در این حوزه، توانایی مالی، برخورداری از نگاه مسئولانه نسبت به میراث فرهنگی و تایید صلاحیت از سوی استان مربوطه از معیارهای مورد توجه در ارزیابی متقاضیان است. همچنین استفاده از مشاوران متخصص در فرایند مرمت الزامی است.
وی با اینکه مبلغ پیشنهادی فقط مبنای انتخاب سرمایه‌گذار نیست، افزود: پیش از تصمیم‌گیری، توانایی‌ها، دانش تخصصی، شخصیت حقوقی و نوع نگرش متقاضی نسبت به مرمت و بهره‌برداری بررسی می‌شود.
شکری ادامه داد: یکی از اولویت‌های صندوق در واگذاری‌ها، تعامل حداکثری با سرمایه‌گذاران واجد صلاحیت بومی است. در بناهای واقع در مراکز شهرستان‌ها و بناهای متوسط که متناسب با ظرفیت اقتصادی منطقه هستند، از سرمایه‌گذاران بومی استقبال بیشتری می‌شود؛ زیرا این افراد شناخت نزدیک‌تری از شرایط محلی دارند و می‌توانند در کاهش مشکلات و تقویت منافع اقتصادی منطقه نقش‌آفرین باشند.
وی افزود: در برخی پروژه‌ها نیز بخشی از زیربنای بنا به موزه، فروشگاه یا فضای عرضه صنایع دستی بومی اختصاص می‌یابد تا هنرمندان و کسب‌وکارهای محلی از ظرفیت اقتصادی این بناها بهره‌مند شوند.
نظارت فنی بر مرمت و بهره‌برداری از بناها
وی تاکید کرد: حفظ استحکام بنا و اصالت تاریخی آن در اولویت قرار دارد و بهره‌برداری اقتصادی نباید به آسیب دیدن ارزش‌های تاریخی و معماری منجر شود.