حوزه/ حجت‌الاسلام آقاپیروز با تأکید بر ضرورت نگاه منظومه‌ای به مناسک دینی گفت: بررسی جزیره‌ای آیین‌ها و شعائر، ظرفیت آنها را برای تحقق اهداف کلان دینی و تمدنی محدود می‌کند.
حجت‌الاسلام علی آقاپیروز در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در حاشیه یازدهمین کنگره ملی اعتکاف که در دانشگاه افسری امام علی(ع) تهران برگزار شد، با تأکید بر ضرورت پیوند میان مناسک دینی گفت: اگر مناسک و شعائر دینی را به‌صورت جزیره‌هایی جدا از یکدیگر بررسی کنیم، نمی‌توانیم از ظرفیت‌های گسترده آنها برای تحقق اهداف کلان دینی و تمدنی بهره ببریم.
دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با انتقاد از نگاه جزیره‌ای به مناسک دینی افزود: گاهی آیین‌های دینی بدون توجه به ارتباط آنها با سایر مناسک و ابعاد مختلف دین بررسی می‌شوند؛ درحالی‌که چنین رویکردی به‌تنهایی نمی‌تواند زمینه‌ساز تحقق تمدن اسلامی باشد. عبور از تبلیغ آیینی به تبلیغ تمدنی مستلزم بازنگری در نحوه فهم مناسک و شناسایی پیوندهای میان آنهاست.
وی با اشاره به گستردگی مناسک دینی افزود: مناسک و شعائر تنها به اعتکاف، ماه مبارک رمضان، ماه محرم و اربعین محدود نمی‌شوند و مواردی مانند امر به معروف و نهی از منکر، خمس و زکات را نیز در بر می‌گیرند. بنابراین، باید ملاک انتخاب مناسک در این نظریه و چگونگی تبیین ارتباط میان مجموعه گسترده‌تری از آنها مشخص شود.
حجت الاسلام آقاپیروز با بیان اینکه مناسک دینی از نظر جایگاه و کارکرد یکسان نیستند، اظهار کرد: حج و اعتکاف با وجود برخورداری از پیوندهای مشترک، جایگاه و کارکرد یکسانی ندارند. در طراحی الگوی کلان حکمرانی فرهنگی باید تفاوت اهمیت، جایگاه و نقش مناسک مورد توجه قرار گیرد و نسبت مناسک محوری در منظومه دینی نیز روشن شود. در این میان، مسئله ولایت می‌تواند یکی از محورهای مهم بررسی ارتباط مناسک و امتداد اجتماعی آنها باشد.
وی تبیین چگونگی گذار از تبلیغ آیینی به تبلیغ تمدنی را ضروری دانست و گفت: صرف برگزاری مناسک کافی نیست؛ بلکه باید مشخص شود حضور افراد در این آیین‌ها چه تأثیری بر رفتار اجتماعی، سبک زندگی و حرکت آنها به سمت حیات طیبه دارد.
حجت الاسلام آقاپیروز ایده پیوند میان مناسک و شعائر دینی را ارزشمند دانست و خاطرنشان کرد: تبدیل این ایده به الگویی کارآمد برای حکمرانی فرهنگی و حرکت به سمت تمدن اسلامی، به تبیین دقیق‌تر مبانی نظری، روشن‌شدن سازوکار ارتباط میان مناسک و طراحی روش‌های معتبر برای ارزیابی آثار اجتماعی آنها نیاز دارد.