عصر تحریم فروش نفت، یک گزینه مهم برای حفظ ارزش سرمایه مردم به نام دلار ایجاد کرده، اما آیا این پناهگاه همیشه از سرمایه شما محافظت کرده است؟ پاسخ کوتاه خیر است، زیرا ذات نوسانی بازار ارز باعث التهاب از جنس اضافه‌جهش یا بعضا کم‌واکنشی ناشی از سرکوب می‌شود. یکی از معیارهای فهم هیجان در بازار ارز، نگاه به نقدینگی دلاری است. یعنی اگر عدد ریالی نقدینگی را به نرخ دلار روز تقسیم کنید نشان می‌دهد با یک فرض ساده‌شده، کل ریال موجود در جامعه چقدر دلار می‌تواند بخرد. در مقاطعی مشابه اواخر سال ۱۳۸۹ یا ۱۳۹۶ که برای سال‌ها نرخ ارز با وفور درآمدهای نفتی سرکوب شده بود، عدد نقدینگی به حوالی ۳۰۰ میلیارد دلار یا حتی بیشتر رسیده بود. این‌ها نقاط پیش از جهش ارزی بودند و هجوم نقدینگی برای خرید این حجم از دلار باعث رشد نرخ ارز می‌شده است. اما وضعیت معکوس، یعنی وقتی نقدینگی زیر ۱۵۰ میلیارد دلار بوده یک سیگنال از احتمال اضافه‌جهش دلار محسوب می‌شده است. اکنون نقدینگی دلاری به حدود ۷۰ میلیارد دلار رسیده که بالاترین سطح از سال ۱۳۸۳ است، یعنی زمانی که اقتصاد ایران تقریبا نصف وضعیت کنونی بود. پس نشان می‌دهد اگر قرار نباشد اقتصاد ایران تا این حد کوچک شود، اضافه‌جهش دلار ناشی از عوامل غیراقتصادی و شکننده است.
|