تبریز - ایرنا - دانشگاهیان آذربایجان شرقی در نشست با معاون اجرایی رئیس‌جمهور، ضمن تشریح ظرفیت‌ها و دستاوردهای علمی، آموزشی، پژوهشی و درمانی استان، از چالش‌هایی این بخش سخن گفتند.
به گزارش ایرنا، دانشگاه‌های آذربایجان شرقی با برخورداری از ظرفیت‌های گسترده آموزشی، پژوهشی و فناورانه، بخش مهمی از زیرساخت علمی و تخصصی شمال غرب کشور را تشکیل می‌دهند.
این دانشگاه‌ها در کنار دستاوردهای علمی و درمانی، با چالش‌هایی در زمینه تامین منابع مالی، نوسازی تجهیزات، حفظ سرمایه انسانی و توسعه زیرساخت‌های فناوری مواجه است.
فرسودگی تجهیزات و معیشت استادان؛ ۲ چالش دانشگاه تبریز
رئیس دانشگاه تبریز با اشاره به پیشینه تاریخی و ظرفیت‌های علمی این دانشگاه، بر ضرورت حمایت بیشتر از آموزش عالی و فراهم کردن زمینه فعالیت موثر استادان و پژوهشگران تاکید کرد.
محمدتقی اعلمی، دانشگاه تبریز را وارث میراثی ریشه‌دار در عرصه علم دانست و گفت: تبریز با دانش بیگانه نیست و در همین خطه بود که خواجه نصیرالدین طوسی رصدخانه مراغه را به‌عنوان یکی از پیشرفته‌ترین و درخشان‌ترین مراکز علمی جهان در روزگار خود بنا نهاد. دانشگاه تبریز نیز امروز با اتکا به همین پیشینه تاریخی، با تمام توان در خدمت توسعه کشور ایستاده است.
وی با اشاره به ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی این دانشگاه، اظهار کرد: دانشگاه تبریز ۲۴ هزار دانشجو دارد که نیمی از آن‌ها در مقاطع تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل هستند. همچنین نزدیک به سه هزار دانشجوی بین‌المللی، ۱۸ دانشکده، ۴۰ واحد پژوهشی تخصصی، چهار قطب علمی و دو مرکز نوآوری در این دانشگاه فعالیت می‌کنند.
اعلمی با اشاره به جایگاه دانشگاه تبریز در نظام‌های رتبه‌بندی ملی و بین‌المللی، افزود: این دانشگاه در دست‌کم چهار رشته مهم در جمع ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد و در عرصه بین‌المللی حائز رتبه نخست، در کیفیت پژوهش حائز رتبه سوم و از نظر علمی همواره دومین دانشگاه جامع کشور و نخستین دانشگاه استانی بوده است.
رئیس دانشگاه تبریز، وضعیت معیشتی اعضای هیات علمی را یکی از چالش‌های جدی آموزش عالی عنوان کرد و گفت: زندگی اساتید دانشگاه امروز به راستی دشوار شده است. فاصله دریافتی‌ها با هزینه‌های زندگی هر سال عمیق‌تر می‌شود و بسیاری از همکاران برای تامین نیازهای اولیه خانواده با مشکل مواجه‌ا هستند تا جایی که گاهی هزینه پژوهش را نیز از جیب خود پرداخت می‌کنند.
وی با تاکید بر ارتباط میان آرامش معیشتی اساتید و کیفیت فعالیت‌های علمی، ادامه داد: دانایی زمانی به توانایی ملی تبدیل می‌شود که دانشمند آرامش اندیشیدن داشته باشد. استادی که ذهنش درگیر تامین معاش است، نمی‌تواند تمام توان خود را در خدمت آموزش، پژوهش و حل مسائل کشور قرار دهد.
اعلمی با بیان این‌که حفظ سرمایه انسانی با توصیه و بخشنامه امکان‌پذیر نیست، خواستار تدوین برنامه‌ای عملیاتی و زمان بندی شده برای همسان سازی دریافتی اساتید با واقعیت‌های اقتصادی و حمایت ویژه از پژوهشگران جوان شد.
وی با اشاره به وضعیت فضاهای آموزشی، آزمایشگاه‌ها و تجهیزات پژوهشی، گفت: بخش بزرگی از این زیرساخت‌ها فرسوده شده‌اند، در حالی که از استادان و دانشجویان انتظار می‌رود در تراز جهانی پژوهش کنند.
وی با تاکید بر این‌که تجهیزات آزمایشگاهی هزینه نیستند، بلکه سرمایه محسوب می‌شوند، خواستار تدوین برنامه‌ای چندساله و پایدار برای نوسازی زیرساخت دانشگاه‌های بزرگ کشور، به‌ویژه دانشگاه تبریز شد.
وی افزود: چنین برنامه‌ای باید دارای ردیف اعتباری مشخص باشد، آزمایشگاه‌های مرجع مشترک در آن اولویت‌بندی شوند و تخصیص منابع مالی نیز به پروژه‌های سنجش‌پذیر پیوند بخورد.
اعلمی با اشاره به کاهش سهم آموزش عالی از بودجه عمومی کشور، اظهار کرد: در سال‌های اخیر، سهم اعتبار آموزش عالی از ۳.۹ درصد به کمتر از ۲.۵ درصد کاهش یافته که این موضوع چالش‌های فراوانی در حوزه‌های پژوهشی و تجهیزاتی ایجاد کرده است.
توسعه درمان در سایه فشارهای مالی
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز با تشریح اقدامات انجام شده برای توسعه زیرساخت‌های درمانی استان، از افزایش هزینه‌های جاری، مطالبات سنگین از سازمان‌های بیمه‌گر و بدهی به بخش‌های مختلف خبر داد.
احمدرضا جودتی اظهار کرد: دانشگاه علوم پزشکی تبریز در ۲ سال گذشته و با وجود شرایط دشوار اقتصادی، به عنوان هشتمین دانشگاه کشور، فرآیند تبدیل وضعیت و بکارگیری یک‌هزار و ۷۰۰ نفر از نیروهای شرکتی و مشاغل اجرایی را اجرا کرد که این اقدام موجب رضایتمندی کارکنان شد.
وی با اشاره به توسعه تجهیزات پیشرفته در بیمارستان‌های شهری و شهرستانی، احداث بیمارستان ۶۰۰ تخت‌خوابی کودکان مردانی‌آذر را از اقدامات مهم این دانشگاه دانست و گفت: این بیمارستان می‌تواند به عنوان پشتیبان بخش ترومای کلان‌شهر تبریز عمل کند.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز افزود: این مرکز با برخورداری از ۱۱ اتاق عمل مجهز و ظرفیت بالا، در صورت بروز حوادث بحرانی در سطح شهر می‌تواند طی ۲ تا سه روز به قطب درمان حوادث تبدیل شود.
جودتی با اشاره به بخش‌های تخصصی این بیمارستان، از جمله جراحی قلب، مغز و اعصاب، ارتوپدی کودکان و دندانپزشکی، اظهار کرد: این مجموعه به گونه‌ای توسعه یافته است که بتواند نیازهای درمانی بیماران را در بخش‌های مختلف پاسخ دهد و نیاز به مشاوره و اعزام بیمار به خارج از مجموعه را کاهش دهد.
وی ادامه داد: در این مدت، ۸۲۴ میلیارد تومان برای توسعه زیرساخت‌های درمانی در شهرستان‌های مختلف استان، از جمله کلیبر و اهر، هزینه شده و ۱۵۰ میلیارد تومان نیز برای تجهیز بیمارستان امام رضا(ع) اختصاص یافته است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز، هزینه‌های سنگین جاری را از مسائل مهم این مجموعه عنوان کرد و گفت: دانشگاه، ماهانه ۶۰۴ میلیارد تومان برای حقوق کارکنان، ۱۳۳ میلیارد تومان برای حقوق استادان، ۱۰۹ میلیارد تومان برای اضافه کار، ۱۸۳ میلیارد تومان برای کارانه پزشکان، ۱۵۳ میلیارد تومان برای حقوق پرستاران، ۱۰۵ میلیارد تومان برای کارانه کارکنان و ۱۹۹ میلیارد تومان برای هزینه نیروهای شرکتی پرداخت می‌کند.
وی افزود: در مقابل ۱۸۳ میلیارد تومان کارانه پزشکان، رقمی معادل ۳۶۷ میلیارد تومان نیز بابت اضافه کار، کارانه و طرح پرستاری به کارکنان غیرهیات علمی پرداخت می‌شود.
جودتی با اشاره به وضعیت مطالبات و بدهی‌های دانشگاه، اظهار کرد: این مجموعه اکنون ۸.۴ همت از سازمان‌های بیمه‌گر، شامل بیمه سلامت، تامین اجتماعی، نیروهای مسلح و سایر بیمه‌ها، طلبکار است و در مقابل، پنج همت به مردم، شرکت‌ها و بخش دارویی و تجهیزات پزشکی بدهی دارد.
وی، تامین اعتبار ارزی ۴۱ میلیون یورویی برای خرید تجهیزات پیشرفته بیمارستان خیرساز حاج‌آقا نوبر را از نیازهای این مجموعه برشمرد و ابراز امیدواری کرد با تسویه بدهی بیمه‌ها و تامین منابع مالی مورد نیاز، زمینه تکمیل و بهره‌برداری حداکثری از زیرساخت‌های درمانی استان فراهم شود.
سهم گسترده دانشگاه آزاد در آموزش عالی و نیاز به حمایت
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی آذربایجان شرقی نیز با اشاره به گستردگی فعالیت این مجموعه در استان، مشکلات اقتصادی و ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه با جامعه و فناوری را مطرح کرد.
حسن رسولی اظهار کرد: دانشگاه آزاد اسلامی آذربایجان شرقی با حدود ۳۲ واحد و مرکز و ۷۵ هزار دانشجو، به عنوان یکی از پایگاه‌های اجتماعی و دانشگاهی مهم استان فعالیت می‌کند.
وی، ماموریت‌گرایی واحدهای دانشگاهی بر اساس ظرفیت‌های مناطق مختلف را از اهداف اصلی دانشگاه برشمرد و افزود: این مجموعه بیش از ۴۰ درصد آموزش عالی را بر عهده دارد، اما از مشکلات اقتصادی رنج می‌برد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی آذربایجان شرقی با اشاره به وضعیت دریافتی اعضای هیات علمی، گفت: اساتید این دانشگاه، حقوق کمتری نسبت به اعضای هیات علمی دانشگاه‌های دولتی دریافت می‌کنند.
وی با اشاره به تاثیر فناوری هوش مصنوعی بر آموزش عالی، اظهار کرد: دانش از طریق فناوری‌های جدید، از جمله هوش مصنوعی، بیش از گذشته به بستر جامعه منتقل می‌شود و این زیست بوم دانشگاهی به تقویت زیرساخت‌ها نیاز دارد زیرا رشته‌های دانشگاهی نیز تحت تاثیر این فناوری قرار گرفته‌اند.
رسولی با تاکید بر این‌که حمایت صرف از شرکت‌های دانش‌بنیان کافی نیست، افزود: زیرساخت‌های دانشگاهی نیز باید متناسب با این تحولات توسعه یابند.
وی، بیمارستان امام سجاد(ع) تبریز را مجموعه‌ای با کارکرد آموزشی و درمانی توصیف کرد که در کنار فعالیت‌های آموزشی، به نیازهای درمانی منطقه نیز پاسخ می‌دهد و به حمایت دولت نیاز دارد.
۲۰۰ شرکت در انتظار ورود به پارک علم و فناوری آذربایجان شرقی ولی فضا نداریم
رئیس پارک علم و فناوری آذربایجان شرقی نیز با تاکید بر نقش فناوری در توسعه دانشگاه‌ها و اقتصاد دانش‌بنیان، کمبود فضاهای کارگاهی و زیرساختی را از موانع اصلی توسعه این حوزه در استان عنوان کرد.
آزیتا بلالی اظهار کرد: فناوری در سال‌های اخیر بیش از گذشته اهمیت خود را نشان داده است و اگر در این حوزه جهش لازم ایجاد نشود، دانشگاه‌ها نیز در دستیابی به اهداف خود موفق نخواهند بود.
وی با تاکید بر ضرورت توجه ویژه به پارک‌های علم و فناوری استان، افزود: پارک علم و فناوری آذربایجان شرقی از پارک‌های پیشرو و سطح یک کشور است و ۵۳۳ شرکت و واحد فناور و دانش‌بنیان در آن فعالیت می‌کنند.
بلالی با اشاره به ظرفیت شرکت‌های مستقر در پارک در حوزه ماشین‌آلات، تجهیزات پیشرفته و هوش مصنوعی، گفت: این مجموعه در برخی از این حوزه‌ها به جایگاه شناخته‌شده‌ای در کشور دست یافته است.
رئیس پارک علم و فناوری آذربایجان شرقی، کمبود فضای فیزیکی را یکی از مشکلات اصلی این مجموعه برشمرد و اظهار کرد: ابعاد و مساحت فضای در اختیار پارک با پارک‌های هم‌سطح و حتی برخی پارک‌های دارای سطح پایین‌تر قابل مقایسه نیست.
وی با اشاره به سهم استان از فروش محصولات دانش‌بنیان کشور، افزود: ۱۲ درصد فروش محصولات دانش‌بنیان کشور متعلق به آذربایجان شرقی است، اما با وجود این ظرفیت، برخی شرکت‌ها از داشتن فضای کارگاهی و سوله محروم هستند. اکنون ۲۰۰ شرکت درخواست ورود به پارک علم و فناوری استان را دارند، اما به دلیل کمبود فضا امکان پذیرش آن‌ها فراهم نیست.
وی با تاکید بر ضرورت حمایت ملی از پارک علم و فناوری آذربایجان شرقی، توسعه فضاهای کارگاهی و تامین زیرساخت‌های لازم را برای پاسخگویی به تقاضای شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان ضروری دانست.
آذربایجان شرقی از روز گذشته میزبان بیست و دمین دور سفرهای استانی رییس جمهور به مدت سه روز است.