قصرشیرین ـ ایرنا ـ ۱۵ سال پس از سفر رهبر شهید انقلاب اسلامی به گیلانغرب در ۲۳مهرماه سال ۱۳۹۰، خاطره استقبال پرشور مردم این شهر مرزی بار دیگر پیوند تاریخی مهر و مقاومت را زنده می‌کند؛ پیوندی که در سال‌های دفاع مقدس و ایستادگی مردم در پاسداری از ایران ریشه دار است.
۲۳ مهر ۱۳۹۰، گیلانغرب در غرب کرمانشاه حال‌وهوایی متفاوت داشت، یکی میان مردم شیرینی پخش می‌کرد، دیگری اسفند دود می‌کرد و با شوق می‌گفت: «مهمان عزیزی داریم».
از شهرستان‌های اطراف از قصرشیرین و سرپل‌ذهاب نیز مردم آمده بودند؛ برخی با شیرینی و بساط پذیرایی و برخی با اشتیاق دیدار. مرد و زن، کودک و سالمند و افراد ناتوان خود را به محل اجتماع رسانده بودند و تصویر رهبر شهید در دست‌ها و آغوش‌ها دیده می‌شد.
روی پلاکاردی نوشته بودند: «دسته گل محمدی به شهر ما خوش آمدید». در میان جمعیت، واژه‌های کردی «خوش هاتین» و «نور چوانم» به گوش می‌رسید؛ خوشامدگویی‌هایی صمیمانه که عاطفه مردم این دیار را در زبان مادری‌شان بازتاب می‌داد.
آن استقبال، تنها ابراز شوق برای دیدار نبود؛ فرصتی بود تا مردم شهری که سال‌ها در برابر هجوم ایستاده بود، خاطره مقاومت خود را با مهمانش سهیم شوند.
شهری که ایستادگی را زندگی کرد
گیلانغرب از شهرهای مرزی غرب کشور در غرب کرمانشاه است که در دوران هشت سال دفاع مقدس، بمباران و تهدید تهاجم زمینی را تجربه کرد، این شهر که در حافظه تاریخی دفاع مقدس با عنوان «دومین شهر مقاوم کشور» شناخته می‌شود، بخشی از روایت ایستادگی مردمی است که در روزهای دشوار جنگ، ماندن و مقاومت کردن را انتخاب کردند.
رهبر شهید انقلاب اسلامی در اجتماع مردم گیلانغرب، با اشاره به تجربه این شهر در دوران جنگ گفتند: «حقاً در دوران دفاع مقدس، این شهر امتحان خوبی پس داد.»
قائد شهید امت در تشریح شرایط دشوار آن روزها افزودند: «شهری که نه فقط به وسیله بمباران، بلکه به وسیله تهاجم زمینی هم تهدید می‌شد، توانست بایستد، مقاومت کند و مردم، شهر را تخلیه نکنند.»
در این روایت، مقاومت تنها به حضور رزمندگان در خطوط مقدم محدود نمی‌شود؛ ماندن مردم در شهر، پایداری خانواده‌ها و ادامه زندگی در شرایط تهدید نیز بخشی از دفاع بود.
گیلانغرب همچون دیگر مناطق مرزی درگیر جنگ، هزینه‌های سنگینی پرداخت؛ اما آنچه از آن سال‌ها در حافظه مردم باقی مانده، تنها ویرانی و رنج نیست، بلکه خاطره ایستادگی جمعی در دفاع از سرزمین است.
رهبر شهید انقلاب اسلامی در همان دیدار، این میراث را به نسل جوان منطقه پیوند زدند و گفتند: «جوانان عزیزی که امروز در مجموعه مردم گیلانغرب و مجموعه شهرستان زندگی می‌کنند، باید به خود ببالند که پدران آنها، مادران آنها، گذشتگان آنها یک چنین عظمت و شکوهی را در یک دوران بسیار سخت از خود نشان دادند.»
این سخنان، خطاب به نسلی بود که شاید روزهای جنگ را تجربه نکرده باشد، اما در خانواده‌ها و شهری رشد کرده است که تاریخ آن با دفاع از ایران گره خورده است.
در این میان، نقش زنان نیز بخشی از روایت مقاومت گیلانغرب است؛ زنانی که در کنار مردان، دشواری‌های جنگ را به دوش کشیدند و گاه خود در موقعیت دفاع مستقیم از شهر قرار گرفتند.
رهبر شهید انقلاب اسلامی با اشاره به شجاعت فرنگیس حیدرپور بانوی شجاع گیلانغربی تأکید کردند: «این که در شهر شما یک بانوی مسلمان و شجاع در مقام دفاع می‌تواند سرباز دشمن را اسیر کند و نیروی مهاجم را به خاک و خون بکشد، این را نگه دارید و برای خودتان حفظ کنید.»
این یادآوری، مقاومت را از یک روایت صرفاً نظامی فراتر می‌برد و آن را به تجربه‌ای مردمی تبدیل می‌کند؛ تجربه‌ای که زنان و مردان، رزمندگان و خانواده‌ها، هر یک سهمی در شکل‌گیری آن داشته‌اند.
از خاطره دفاع مقدس تا روزگار امروز
برای مردم گیلانغرب، جنگ صرفاً خاطره‌ای متعلق به گذشته نیست، زندگی در منطقه مرزی و تجربه سال‌های دفاع مقدس، این مردم را از نخستین سال‌های انقلاب با پیامدهای جنگ و ناامنی آشنا کرده است، از همین رو، جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان را نمی‌توان برای آنان تجربه‌ای بی‌سابقه یا آزمونی تازه دانست؛ این رویدادها در امتداد حافظه تاریخی مردمی قرار می‌گیرند که معنای تهدید و دفاع از وطن را پیش‌تر با زندگی خود لمس کرده‌اند.
رهبر شهید انقلاب اسلامی در دیدار سال ۱۳۹۰، با اشاره به تفاوت شرایط دوران جنگ و روزگار پس از آن، بر ضرورت دفاع از هویت ملی و اعتقادی تأکید کردند: «دفاع از مرزهای هویت ملی چرا؛ این مطرح است؛ دفاع از مرزهای شخصیت دینی و اسلامی چرا؛ دفاع از مرزهای عقیدتی چرا؛ اینها هست.»
این سخنان، معنای دفاع را به مرزهای جغرافیایی محدود نمی‌کند؛ صیانت از هویت ملی، استقلال و باورهای جامعه نیز در امتداد همان مسئولیت تاریخی قرار می‌گیرد.
با این حال، روایت مقاومت مردم مرزنشین زمانی کامل است که دشواری‌های امروز آنان نیز دیده شود، فشارهای اقتصادی، تحریم‌ها و مطالبات مربوط به توسعه و رونق منطقه، بخشی از واقعیت زندگی مردم است و یادآوری فداکاری‌های گذشته نباید این مسائل را به حاشیه براند.
با وجود این دشواری‌ها، خاطره ایستادگی گیلانغرب یادآور پیوندی است که در سال‌های سخت دفاع از کشور شکل گرفت؛ پیوندی میان مردم، سرزمین و هویت ایرانی که نمی‌توان آن را تنها با تحولات مقطعی یا فشارهای اقتصادی توضیح داد.
پیام این خاطره برای دشمن نیز روشن است: مردمی که برای دفاع از ایران هزینه داده‌اند، تاریخ و تعلق خود را به‌آسانی فراموش نمی‌کنند.
این پیوند در نگاه حامیان نظام جمهوری اسلامی، امروز نیز با حمایت از رهبر معظم انقلاب آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای و صیانت از نظام و دستاوردهای کشور ادامه می‌یابد؛ پیوندی که ریشه آن را باید در تجربه تاریخی مردم و برداشت آنان از هویت، استقلال و آینده ایران جست‌وجو کرد.
خاطره‌ای برای سپردن به نسل‌های آینده
۱۵ سال پس از آن استقبال، اهمیت ۲۳ مهر ۱۳۹۰ تنها در بازخوانی یک دیدار تاریخی خلاصه نمی‌شود؛ این روز فرصتی برای بازگشت به روایت مردمی است که در یکی از دشوارترین دوره‌های تاریخ معاصر ایران، در برابر تجاوز ایستادند و بخشی از بار دفاع از کشور را بر دوش کشیدند.
رهبر شهید انقلاب اسلامی در همان اجتماع، بر ضرورت ثبت و حفظ این تجربه تأکید کردند و گفتند: «البته برای گیلانغرب حفظ خاطرات دوران دفاع مقدس لازم است؛ عیناً حفظ این خاطرات، برای مردم قصر شیرین، برای مردم اسلام‌آباد غرب لازم است.»
این تأکید، مسئولیتی فراتر از برگزاری سالگردها بر دوش امروز می‌گذارد: ثبت روایت خانواده‌ها، نگهداری اسناد و خاطرات، معرفی نقش مردم منطقه و انتقال تجربه مقاومت به نسلی که باید آینده ایران را بسازد، حافظه تاریخی زمانی زنده می‌ماند که از قاب تصاویر و مراسم رسمی بیرون بیاید و در شناخت نسل جوان از گذشته و مسئولیت‌های امروز خود جای بگیرد.
گیلانغرب ۱۵سال پس از آن روز، هنوز با خاطره استقبالی شناخته می‌شود که در آن شیرینی و اسفند، زبان کردی، تصویرهای در دست مردم و سادگی، همه از پیوندی واحد حکایت داشتند؛ پیوند مهر با مقاومت و عاطفه با تعلق به سرزمین.
«خوش هاتین» (خوش آمدید)، «نور چوانم هات» (نور چشمانم آمد)، گل و شیرینی و دود اسپند در آن روز، واژه‌هایی برای استقبال از مهمانی عزیز بودند؛ امروز نیز در حافظه مردم، یادآور روزی‌اند که روایت ایستادگی یک شهر مرزی با مهر و ارادت درآمیخت و بار دیگر نشان داد که تاریخ مقاومت ایران، پیش از آنکه در کتاب‌ها ثبت شود، در زندگی و خاطره مردم آن ریشه دارد.
پانزدهمین سالگرد آن دیدار، خاطره مردم و سخنان رهبر شهید بار دیگر به یک نقطه می‌رسند: شهری که روزگاری در برابر تهدید ایستاد، امروز نیز گذشته خود را نه برای ماندن در سوگ، بلکه برای به یاد سپردن معنای پایداری و مسئولیت در برابر سرزمینش روایت می‌کند.
به گزارش ایرنا؛ گیلانغرب با ۲ هزار و ۵۸۵ کیلومتر مربع به عنوان دومین شهرستان بزرگ استان کرمانشاه ۱۵ کیلومتر مرز با عراق دارد و این خطه به عنوان پایتخت ایل کلهر با ۳۲ طایفه نامگذاری شده است.
گیلانغرب در دوران جنگ تحمیلی حدود ۱۵۰ نوبت آماج حملات و بمباران هوایی دشمن قرار گرفت و نتیجه آن تخریب کامل شهر و ۳۰ روستای منطقه بود و این شهرستان به استعداد ۱۲ هزار رزمنده حدود ۷۵۰ شهید، بیش از ۲ هزار و ۲۵۰ جانباز، ۱۳۳ آزاده تقدیم میهن کرده است.