روز دانش‌آموز امسال برای خیلی از دانش‌آموزان، یادآور همکلاسی‌هایی است که دیگر کنارشان نیستند؛ از دانش‌آموزانی که در آبان ۱۳۵۷ جان باختند تا دانش‌آموزان مدرسه شجره طیبه میناب. در آستانه ۱۳ آبان ۱۴۰۵، با چند نفر از دانش‌آموزان مدرسه دخترانه امام رضا(ع)، واحد شماره یک، وابسته به بنیاد فرهنگی رضوی، درباره یاد دانش‌آموزان شهید و پیام آغاز سال تحصیلی رهبر معظم انقلاب صحبت کردیم. آن‌ها از درس خواندن، مسئولیت‌پذیری و نقشی گفتند که برای خودشان در آینده کشور قائل‌اند.
مسئولیت ما فقط درس خواندن نیست
زهرا صابری، هفده‌ساله و دانش‌آموز پایه یازدهم رشته علوم انسانی، می‌گوید روز دانش‌آموز امسال برای او با سال‌های قبل فرق دارد: «این روز یادآور همکلاسی‌هایی است که در جنگ‌ها جانشان را از دست دادند؛ به‌خصوص دانش‌آموزان مدرسه شجره طیبه میناب. آن‌ها مظلومانه به شهادت رسیدند و با خون خود حقانیت اسلام و جمهوری اسلامی ایران را نشان دادند. به نظر من آنان در درس شهادت نمره عالی کسب کردند. فکر می‌کنم یاد آن‌ها سبب می‌شود بیشتر به معنای روز دانش‌آموز توجه کنیم».درباره مفاد پیام رهبر معظم انقلاب خطاب به دانش‌آموزان و دانشجویان بیان می‌کند: «در پیام، از علم و تقوا، امید، اخلاق و تلاش برای شناختن مسائل صحبت شده بود. به نظرم برای عمل به این حرف‌ها، باید از چیزهایی که دوروبرمان می‌گذرد آگاه باشیم؛ کتاب بخوانیم، تاریخ را بشناسیم و از پدر و مادر و معلم‌ها سؤال کنیم. مسئولیت دانش‌آموز فقط نمره گرفتن نیست».
صابری اضافه می‌کند: «در پیام به فکر کردن و شناخت ریشه‌های هویت ملی هم اشاره شده بود. برای من، این یعنی فرهنگ خودمان را بشناسیم و به قومیت‌ها، لهجه‌ها و رسم‌های مختلف احترام بگذاریم. لازم نیست هر چیزی را فقط چون از جای دیگری آمده، بهتر بدانیم؛ اول باید درباره‌اش فکر کنیم».
او درست فکر کردن را مقدمه تصمیم و عمل درست می‌داند و می‌گوید: «دانش‌آموز باید سؤال بپرسد و به‌دنبال راه‌های تازه باشد. تکرار کردن یا دست روی دست گذاشتن، کمکی به پیشرفت نمی‌کند».
یاد دانش‌آموزان شهید، مسئولیت ما را یادآوری می‌کند
فاطمه اسماعیلی، شانزده‌ساله و دانش‌آموز پایه دهم رشته علوم انسانی می‌گوید نمی‌تواند نسبت به جان باختن دانش‌آموزان میناب بی‌تفاوت باشد: «برای من، مکتب امام رضا(ع) یعنی توجه به عدالت و مقابله با ظلم. ما می‌توانیم با درس خواندن و مشارکت در کارهای اجتماعی، مسئولیت‌پذیری را تمرین کنیم».
او مدرسه شجره طیبه میناب را فراتر از یک نام می‌بیند: «یاد دانش‌آموزان این مدرسه برای ما یادآور این است که کودکان و نوجوانان هم ممکن است درگیر اتفاق‌های بزرگ شوند و جانشان را از دست بدهند. نباید اسم و داستانشان را فراموش کنیم».
اسماعیلی به اشاره پیام رهبر معظم انقلاب به نیمکت‌های مدرسه هم می‌پردازد: «در پیام رهبر انقلاب به موضوع نیمکت‌های دوست‌داشتنی اشاره شده است. به نظر من این یک تمثیل اما دارای مفاهیم و معانی زیادی است. نیمکت برای من یادآور این است که هر روز کنار دوستانمان می‌نشینیم. پس باید حواسمان به هم باشد، به هم کمک کنیم و وقتی یکی از دوستانمان مشکلی دارد، بی‌تفاوت نمانیم».
او با اشاره به یکی دیگر از نکات این پیام، که نقش‌آفرینی دانش‌آموزان و دانشجویان در آینده ایران اسلامی است؛ می‌گوید: «ما هم در برابر آینده کشور مسئولیم. اگر امروز فرصت درس خواندن داریم، باید از آن استفاده کنیم و برای ساختن آینده آماده شویم. همان طور که در این پیام آمده است؛ آدم‌هایی که از آن‌ها به‌عنوان الگوهای فداکاری یاد می‌کنیم، مانند شهیدان، ایثارگران، جانبازان و... و خانواده‌هایشان، روزی دانش‌آموز بودند و در موقعیت‌های مهم تصمیم گرفتند. ما هم باید سهم خودمان را با یادگیری و تلاش انجام بدهیم».
این دانش‌آموز به فراز دیگری از پیام رهبر معظم انقلاب اشاره و اظهار می‌کند: «در این پیام به موضوع رسیدن به مرزهای دانش و فتح قله‌های پیشرفت اشاره شده و به نظر من، امروزه دیگر تنها درس خواندن در مدرسه و اکتفا کردن به کتاب‌های درسی، کفایت نمی‌کند». به گفته او، یادگیری به کتاب‌های درسی محدود نمی‌شود: «علم و فناوری تغییر می‌کنند. اگر می‌خواهیم پیشرفت کنیم، باید کنجکاو باشیم، بیشتر یاد بگیریم و برای رسیدن به هدفمان پشتکار داشته باشیم».
اسماعیلی در پایان می‌گوید: «من خودم را وارث یاد و تجربه دانش‌آموزانی می‌دانم که از سال ۱۳۵۷ تا امروز جانشان را از دست داده‌اند. به نظرم بهترین کار این است که یادشان را زنده نگه داریم و برای آینده‌ای بهتر تلاش کنیم».
مدرسه هم جای ساختن آینده است
نازنین‌زهرا کشوری، شانزده‌ساله و دانش‌آموز پایه دهم رشته علوم انسانی، دانش‌آموزان میناب را این طور توصیف می‌کند: «آن‌ها در مدرسه بودند و همان جا جانشان را از دست دادند. یادشان برای من تلخ و سنگین است، مخصوصاً وقتی فکر می‌کنم قرار بود کنار همکلاسی‌هایشان درس بخوانند و بزرگ شوند. ما شهیدان دانش‌آموز زیادی در طول ۴۷ سال انقلاب اسلامی داشته‌ایم اما به نظر من مظلومیت این ۱۶۸ پروانه زیبا و معصوم در میناب داستان دیگری است».
او می‌گوید گرامیداشت یاد آن‌ها باید با عمل همراه باشد: «می‌توانیم خوب درس بخوانیم، دقیق‌تر فکر کنیم و در برابر ناآگاهی و بی‌تفاوتی بایستیم. این‌ها کارهایی است که از دست ما برمی‌آید».
یکی از فرازهای پیام رهبر معظم انقلاب به موضوع نشاط، امید و حرکت پرشتاب ملت به سوی آینده‌ای روشن اشاره دارد؛ کشوری درباره امید به آینده می‌گوید: «امید به آینده موضوع مهمی است که همواره در سخنان رهبر شهید(ره) و رهبر کنونی انقلاب مورد تأکید بوده و دشمنان نیز همواره سعی کرده‌اند یأس و ناامیدی را به ملت ایران تلقین کنند. گاهی خبرها و حرف‌های اطرافمان موجب می‌شود آدم نگران شود، اما نباید فکر کنیم هیچ کاری از ما برنمی‌آید. هر کداممان می‌توانیم از همین مدرسه، با یادگیری و کمک به دیگران شروع کنیم».
او همچنین به موضوع نبرد میان خیر و شر و حق و باطل که در پیام آمده است، اشاره و بیان می‌کند: «دانش‌آموزان امروز باید خود را مخاطب این پیام دانسته و بدانند نبرد میان حق و باطل تا قیامت ادامه دارد و نمی‌توان با تغییر کلمات و عوام‌فریبی جای حق و باطل را عوض کرد. از موضوعات مرتبط با این مطلب یعنی نبرد میان حق و باطل، یک دانش‌آموز به نظر من ابتدا نباید در شناخت حق و باطل دچار اشتباه شود. راه حق همان راه راستین شهیدان و راه باطل راه دشمنان ملت ایران است و رهبر انقلاب هم به راهنمایی و هدایت‌گری شهیدان به سوی راه حق در این پیام اشاره کرده‌اند. به نظرم پیش از اینکه درباره هر موضوعی نظر بدهیم، باید اطلاعاتمان را بررسی کنیم و عجولانه قضاوت نکنیم. شنیدن حرف‌های مختلف و فکر کردن به آن‌ها کمک می‌کند بهتر تصمیم بگیریم».
کشوری درباره نقش دانش‌آموزان در آینده کشور می‌گوید: «درس خواندن فقط برای امتحان نیست. مدرسه فرصتی است برای یاد گرفتن، فهمیدن و آماده شدن برای مسئولیت‌هایی که بعداً داریم. باید از این فرصت استفاده کنیم و در کنار درس، اخلاق و رفتارمان را هم جدی بگیریم».
او در پایان اظهار می‌کند: «دانش‌آموزان هم می‌توانند در مدرسه و هم در جامعه اثرگذار باشند. برای من، مدرسه جای یادگیری و آماده شدن برای آینده است؛ جایی که می‌شود از همین حالا تمرین کرد چطور آدم مسئول‌تری باشیم. سلاح دانش‌آموزان، خوب درس خواندن و خوب فهمیدن در سنگر مدرسه و حضور در میدان و خیابان است، یعنی سنگر مدرسه در کنار سنگر خیابان. دو سنگر با یک هدف و آن عبارت است از پیشرفت ایران اسلامی و دفاع از ارزش‌های انقلاب اسلامی».
گفت‌وگو با این سه دانش‌آموز نشان می‌دهد روز دانش‌آموز برای آن‌ها فقط یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای یاد کردن از همسالان شهیدشان و فکر کردن به سهم خودشان در آینده. حرف‌هایشان بیش از هر چیز بر یادگیری، پرسشگری، کمک به دیگران و مسئولیت‌پذیری در مقابل کشور و آینده تأکید داشت.