اکبر زنجانپور پیشکسوت سینما با اشاره به بیش از ۶۰ سال فعالیت خود در عرصه تئاتر گفت: من بعد از ۶۰ سال کار کردن به این نتیجه رسیده‌ام که انگار اشتباه کرده‌ام چون نتیجه‌ای را که انتظار داشتم نمی‌بینم.
به گزارش مشرق، اکبر زنجانپور در نشست تخصصی «عصر کارگردان» با موضوع «بررسی دلایل کم‌کاری و کناره‌گیری کارگردانان حرفه‌ای تئاتر در دهه اخیر» که به همت کانون کارگردانان خانه تئاتر و با میزبانی مجید گیاهچی در سالن استاد جوانمرد خانه تئاتر برگزار شد، با ابراز نارضایتی از شرایط حاکم بر تئاتر ایران، تأکید کرد که وضعیت کنونی با ظرفیت‌ها و جایگاه واقعی این هنر تناسب ندارد.
اکبر زنجانپور، قطب‌الدین صادقی و حسین کیانی در این نشست با بررسی دلایل کم‌کاری و کناره‌گیری کارگردانان حرفه‌ای تئاتر در دهه اخیر، از مشکلات ساختاری و اقتصادی، ضعف زیرساخت‌ها، غلبه مناسبات تجاری، فاصله‌گرفتن تئاتر از مسائل جامعه و ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت و حمایت از این هنر سخن گفتند و با طرح دیدگاه‌های خود درباره وضعیت کارگردانی در تئاتر ایران، به بررسی موانع فعالیت حرفه‌ای هنرمندان، مشکلات اقتصادی و مدیریتی، وضعیت تولید و اجرای آثار نمایشی و ضرورت بازتعریف رابطه تئاتر با جامعه پرداختند.
در ابتدای این مراسم اسماعیل خلج به حاضران خوش‌آمد گفت و گردهمایی کارگردانان تئاتر را اتفاق خوبی دانست.
تئاتر باید به بخشی از زیست فرهنگی مردم تبدیل شود
اکبر زنجانپور با تاکید بر ضرورت پیوند دوباره تئاتر با زندگی و نیازهای فرهنگی جامعه، معتقد است تئاتر باید به بخشی از زیست فرهنگی مردم تبدیل شود؛ به‌گونه‌ای که مخاطبان آن را نیازی برای زندگی خود بدانند و با اشتیاق به تماشای آثار نمایشی بروند.
از نگاه این پیشگام هنر، تئاتر صرفاً عرصه‌ای برای دیده‌شدن، شهرت یا فروش بلیت نیست، بلکه فضایی برای مواجهه انسان با خود، دیگران، طبیعت و جهان پیرامون است؛ فضایی که می‌تواند به پالایش روحی هنرمند و مخاطب بینجامد.
زنجانپور همچنین بر ضرورت آشنایی کودکان و نوجوانان با تئاتر از دوران دبستان تأکید کرد و توسعه آموزش و فرهنگ تئاتر را از عوامل مؤثر در تبدیل این هنر به یکی از نیازهای فرهنگی جامعه دانست.
به باور وی، شکل‌گیری ارتباطی پایدار میان مردم و تئاتر، مستلزم آن است که این هنر از سال‌های نخست زندگی در معرض تجربه و شناخت نسل‌های جدید قرار گیرد.
زنجانپور در ادامه، مشکلات ساختاری تولید و اجرای آثار نمایشی را از عوامل فرسودگی کارگردانان عنوان کرد و به محدودیت سالن‌های اجرا، دشواری برنامه‌ریزی برای تولید و نبود امکان فعالیت مستمر برای بسیاری از هنرمندان اشاره کرد. به گفته او، حتی هنرمندانی که از دانش، تجربه و توانایی حرفه‌ای برخوردارند، در ساختار فعلی با موانعی مواجه‌اند که امکان گردهم‌آوردن گروه و اجرای یک اثر را از آنان می‌گیرد.
این کارگردان و بازیگر پیشگام تئاتر، تلویزیون و سینما با انتقاد از فردمحوری در ساختار تولید تئاتر، بر ضرورت شکل‌گیری گروه‌های مستقل و پایدار نمایشی تأکید کرد و پیشنهاد داد به‌جای آنکه تمام فرایند تولید و حمایت از تئاتر حول افراد شکل بگیرد، گروه‌های حرفه‌ای با ترکیبی مشخص از بازیگران، کارگردانان، طراحان و دیگر عوامل اجرایی تشکیل شوند و امکان فعالیت مستمر و برنامه‌ریزی‌شده داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: در چنین الگویی، نهادهای مسوول می‌توانند به‌جای تعامل مقطعی با افراد، با گروه‌های نمایشی وارد گفت‌وگو شوند و زمینه فعالیت حرفه‌ای و پیوسته آن‌ها را فراهم کنند. این شیوه، علاوه بر ایجاد ثبات در فرایند تولید، می‌تواند به شکل‌گیری ارتباطی مؤثرتر میان هنرمندان، نهادهای حمایتی و مخاطبان بینجامد.
زنجانپور همچنین خاطرنشان کرد که مساله تئاتر را نمی‌توان صرفاً به ضرورت به‌روزشدن هنرمندان تقلیل داد؛ چراکه بسیاری از هنرمندان با وجود برخورداری از دانش و آگاهی روز، همچنان امکان کارکردن و تولید اثر را ندارند. از این منظر، حل مشکلات تئاتر مستلزم بازنگری در سازوکارهای مدیریتی، شیوه حمایت از تولید و ساختار فعالیت گروه‌های نمایشی است.
وی با تأکید بر ضرورت بازگشت به ماهیت انسانی و اجتماعی تئاتر، یادآور شد که تداوم حیات این هنر به فراهم‌شدن امکان فعالیت جمعی، تقویت ارتباط میان هنرمندان و مخاطبان و ایجاد ساختاری نیاز دارد که استعدادها و تجربه‌های حرفه‌ای را به امکان واقعی تولید و اجرا تبدیل کند.