زمین تا ماه ژانویه ۲۰۲۷ میزبان یک «قمر کوچک» و در واقع صخرهای فضایی در مدار خود خواهد بود.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - زمین میزبان یک مهمان فضایی موقت است. در آوریل گذشته، نیروی گرانش زمین یک صخره کوچک را به دام انداخت، آن را به مدار خود کشید و به آنچه «قمر کوچک» (mini-moon) نامیده میشود، تبدیل کرد. به گزارش «دیلی میل»، انتظار میرود این صخره تا ژانویه ۲۰۲۷ در نزدیکی زمین باقی بماند و پس از آن دوباره به فضای بیکران بازگردد.
این جرم فضایی که با نام علمی ۲۰۲۶ QQ۸ شناخته میشود قطری در حدود ۱.۸ متر (۶ فوت) دارد. ابعاد آن برای دیده شدن توسط تلسکوپهای آماتوری بسیار کوچک است، اما اخترشناسان حرفهای آن را به دقت زیر نظر دارند و در حال مطالعه این موضوع هستند که چگونه زمین موفق میشود چنین اجرام فضایی را برای مدتی کوتاه به دام بیندازد.
بحث علمی پیرامون ماهیت این جرم فضایی
این جرم در ماه اوت توسط پژوهشگری مجارستانی به نام «کریستیان سارنتسکی» (Krisztián Sárneczky) کشف شد. با این حال، پس از ارسال دادهها به «مرکز سیارات کوچک» (Minor Planet Center) — نهادی وابسته به اتحادیه بینالمللی اخترشناسی که وظیفه ثبت و فهرستبندی اجرام نجومی تازه کشفشده را بر عهده دارد — بحثهایی میان دانشمندان درباره ماهیت آن درگرفت.
در حالی که برخی کارشناسان احتمال میدادند این جرم یک سیارک طبیعی باشد که موقتاً در دام گرانش زمین افتاده است، گروهی دیگر گمان میکردند که شاید قطعهای از زبالههای فضاییِ ساخت بشر باشد.
«آوی لوب»، اخترفیزیکدان دانشگاه هاروارد، حتی این احتمال را مطرح کرد که شاید این جرم، قطعهای گمشده از مأموریت «آپولو ۱۳» باشد.
با این حال، مشاهدات بعدی که با استفاده از تلسکوپ «لاول دیسکاوری» (Lowell Discovery Telescope) در آریزونا و تلسکوپی در دانشگاه هاوایی انجام شد تأیید کرد که منشأ این جرم طبیعی است.
در ۲۹ اکتبر، مرکز سیارات کوچک رسماً این جرم را به عنوان یک «ماه کوچک» شناسایی و نامگذاری ۲۰۲۶ QQ۸ را برای آن تعیین کرد.
سیارکی که قدمتش به سپیدهدم منظومه شمسی بازمیگردد
دانشمندان بر این باورند که این جرم متعلق به دسته سیارکهای «آتن» (Aten) است؛ اجرام فضایی که تصور میشود بقایایی از مراحل اولیه شکلگیری منظومه شمسی در حدود ۴.۶ میلیارد سال پیش باشند. ویژگی این سیارکها مدارهایی است که عمدتاً در درون مدار زمین قرار دارند و اغلب با آن تلاقی میکنند؛ همین امر باعث میشود برخی از آنها هر از گاهی به سیاره ما نزدیک شوند.
سیارکهای بزرگ در این دسته، مورد توجه ویژه پژوهشگران هستند؛ تشخیص برخی از آنها دشوار است، زیرا در جهتی ظاهر میشوند که نور خیرهکننده خورشید مانع دیدن آنها میشود. با این حال، سیارک «۲۰۲۶ QQ۸» آنقدر کوچک است که حتی در صورت برخورد احتمالی با زمین که البته بعید است نمیتواند آسیب قابلتوجهی ایجاد کند.
این سیارک برای تکمیل یک دور گردش به دور خورشید تقریباً ۳۵۹ روز زمان نیاز دارد و بهطور تقریبی هر ۱۰ سال یکبار به زمین نزدیک میشود. اما گذر فعلی آن منحصربهفرد است، زیرا بهطور موقت وارد محدوده تأثیر گرانشی سیاره ما شده است؛ منطقهای که به نام «کره هیل» (Hill sphere) شناخته میشود. زمین دارای «ماهکهای» (mini-moons) موقتی است.
این نخستین پدیده از این نوع نیست؛ دانشمندان پیشتر نیز شاهد ورود اجرام کوچک فضایی به مدارهای موقت پیرامون زمین بودهاند. یکی از این نمونهها، جرم «۱۹۹۱ VG» است که در سال ۱۹۹۱ کشف شد و قطری در حدود ۱۰ متر داشت.
در زمان کشف این جرم، ماهیت آن با توجه به مدار و ویژگیهای بازتابی سطحش پرسشهایی را برانگیخت؛ تا اینکه بعدها مشخص شد اجرام کوچک و طبیعی واقعاً میتوانند برای دورههایی محدود به دور زمین گردش کنند.
پژوهشهای اخیر نشان میدهند که زمین احتمالاً در هر زمان معین، دستکم میزبان یک «ماهک» (mini-moon) دیگر در مداری موقت است. این اجرام معمولاً کمتر از یک سال در نزدیکی سیاره باقی میمانند و سپس از قید گرانش آن رها شده و به فضای بیکران بازمیگردند.
در حالی که حضور «۲۰۲۶ QQ۸» در نزدیکی زمین رو به پایان است، دانشمندان همچنان به رصد حرکت آن ادامه میدهند و تا حد امکان دادههایی را گردآوری میکنند تا سازوکارهایی را که از طریق آنها زمین این اجرام را به دام میاندازد، بهتر درک کنند؛ همچنین به دنبال بررسی پیامدهای احتمالی این پدیدهها برای ایمنی سیاره هستند.
منبع: الیوم السابع
