جنگ آمریکا علیه ایران اکنون علاوه بر پیامدهای منطقهای، به عاملی تعیینکننده در فضای سیاسی داخلی آمریکا تبدیل شده و افزایش هزینههای زندگی، نارضایتی از ترامپ را به یکی از محورهای رقابت انتخاباتی تبدیل کرده است.
روزنامه الاخبار در گزارشی با بررسی تأثیر جنگ ایران بر انتخابات آمریکا نوشت که با پایان رأیگیری و انتشار نتایج اولیه، سرنوشت اکثریت جمهوریخواهان در مجلس نمایندگان و سنا به یکی از مهمترین موضوعات سیاسی تبدیل شده است.
برخی ارزیابیها از احتمال پیروزی دموکراتها در یکی از دو مجلس یا هر دو حکایت دارد؛ بهویژه آنکه رأیدهندگان مستقل که نقش تعیینکنندهای در انتخابات دارند، از عملکرد دولت و بیتوجهی آن به مشکلات معیشتی ناراضیاند. در مقابل، گروهی نیز معتقدند جمهوریخواهان میتوانند با حفظ اکثریت خود، تغییرات محدودی را در ترکیب کنگره تجربه کنند.
در آستانه انتخابات، کاهش قیمت نفت تا حدودی به کمک دولت ترامپ آمد. بهای نفت برنت در ساعات پایانی پیش از انتخابات ۲.۴ درصد کاهش یافت و رئیسجمهور آمریکا نیز با استقبال از این روند، آن را بزرگترین کاهش قیمت نفت در تاریخ توصیف کرد.
جنگ با ایران به مسئلهای انتخاباتی تبدیل شد
اگرچه مسائل اقتصادی همواره در صدر دغدغههای رأیدهندگان آمریکایی قرار دارد، جنگ با ایران و اختلال در عرضه جهانی نفت، تأثیر مستقیمی بر زندگی روزمره مردم گذاشته است. افزایش قیمت بنزین، گازوئیل و سوخت گرمایشی، باعث شده است پیامدهای سیاست خارجی دولت نیز به یکی از محورهای اصلی رقابت انتخاباتی تبدیل شود.
نظرسنجی خبرگزاری آسوشیتدپرس نشان میدهد حدود ۸۰ درصد رأیدهندگان آمریکایی، از هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات، کاهش هزینههای زندگی را از اولویتهای اصلی کنگره آینده میدانند. همچنین حدود ۷۰ درصد معتقدند پایان دادن به جنگ با ایران باید در دستور کار قانونگذاران قرار گیرد.
در این میان، دموکراتها افزایش هزینههای زندگی را نتیجه سیاستهای ترامپ، بهویژه جنگ علیه ایران، میدانند و این جنگ را پرهزینه و فاقد چشمانداز روشنی برای پایان توصیف میکنند. جمهوریخواهان نیز بخشی از مشکلات اقتصادی را به قانون کاهش مالیات مصوب سال ۲۰۲۵ نسبت میدهند.
با این حال، جنگ علیه ایران به یکی از چالشهای اصلی جمهوریخواهان تبدیل شده و حتی در میان بدنه سیاسی و پایگاه اجتماعی این حزب نیز درباره آن اختلافنظر وجود دارد. افزایش قیمت سوخت و تأثیر مستقیم آن بر هزینه خانوارها، انتقادها از تصمیم ترامپ برای حمله به ایران بدون درنظرگرفتن پیامدهای داخلی آن را تشدید کرده است.
نارضایتی کشاورزان از سیاستهای ترامپ
شکاف میان ترامپ و پایگاه اجتماعی جمهوریخواهان بهویژه در مناطق روستایی و کشاورزی آشکار شده است؛ مناطقی که همواره از مهمترین پایگاههای رأی این حزب بودهاند.
نظرسنجی مشترک رویترز و مؤسسه ایپسوس در ژوئن گذشته نشان داد میزان حمایت ساکنان مناطق روستایی از ترامپ به ۵۰ درصد کاهش یافته است. کارشناسان، نارضایتی کشاورزان از جنگ با ایران و احساس فاصله گرفتن رئیسجمهور از شعار «اول آمریکا» را از عوامل این کاهش حمایت میدانند.
قیمت هر گالن گازوئیل که پیش از جنگ حدود سه دلار بود، اکنون از شش دلار فراتر رفته است. قیمت کود شیمیایی اوره نیز از ۴۰۰ دلار به ۵۸۰ دلار در هر تن افزایش یافته و هزینه تولید محصولات کشاورزی را بالا برده است.
وعدههای دولت برای حمایت از کشاورزان، از جمله کمکهزینه سوخت، نیز تا پیش از انتخابات عملی نشد. در مقابل، دموکراتها با برجسته کردن مشکلات این بخش، تلاش کردند مسئولیت افزایش هزینههای تولید و بدهی کشاورزان را متوجه سیاستهای دولت کنند.
بر اساس آمار مرکز پژوهشی پیو، ۶۵ درصد آمریکاییها با نحوه مدیریت پرونده هستهای ایران از سوی ترامپ مخالفاند و تنها ۳۳ درصد از آن حمایت میکنند. دموکراتها امیدوارند از این نارضایتی عمومی برای افزایش کرسیهای خود در کنگره استفاده کنند.
پیروزی احتمالی دموکراتها و محدود شدن اختیارات جنگی ترامپ
نظرسنجی شبکه انبیسی نیوز نیز نشان داد ۵۲ درصد رأیدهندگان ثبتنامشده ترجیح میدهند کنترل کنگره در اختیار دموکراتها باشد؛ در حالی که ۴۵ درصد از جمهوریخواهان حمایت میکنند. این فاصله نسبت به نظرسنجی ماه گذشته دو درصد افزایش داشته است.
همچنین بیش از ۵۰ میلیون نفر در رأیگیری زودهنگام شرکت کردند که حدود ۱۱ میلیون نفر از آنها دموکرات و نزدیک به هشت میلیون نفر جمهوریخواه بودند.
این تحولات در حالی رخ داده است که گزارشهای رسانهای از احتمال اقدام نظامی دوباره آمریکا علیه ایران پس از انتخابات، در صورت شکست میانجیگریهای منطقهای، حکایت دارند.
تحلیلگران معتقدند پیروزی دموکراتها در یکی از دو مجلس یا هر دو میتواند به مناقشهای سیاسی و حقوقی بر سر اختیارات رئیسجمهور برای آغاز و ادامه جنگ منجر شود. ترامپ جنگ علیه ایران را بدون کسب مجوز کنگره آغاز کرد و تلاشهای بعدی دموکراتها برای مشروط کردن ادامه عملیات نظامی به موافقت قانونگذاران نیز با حمایت محدودی از سوی جمهوریخواهان روبهرو شد.
در صورت تغییر ترکیب کنگره، دموکراتها میتوانند از اختیارات بودجهای و نظارتی خود برای افزایش فشار بر کاخ سفید استفاده کنند؛ از جمله کاهش بودجه دفاعی، محدود کردن منابع مالی عملیات نظامی و بازگشایی تحقیقات درباره روند جنگ. احضار مقامهای دولت برای پاسخگویی علنی درباره برنامههای آینده آمریکا در قبال ایران نیز از دیگر ابزارهای احتمالی آنها خواهد بود.
هشدار درباره حمله احتمالی پس از انتخابات
افشاگریهای تاکر کارلسون، مجری سرشناس آمریکایی، درباره احتمال حمله دوباره ترامپ به ایران پس از انتخابات، واکنشهای گستردهای در محافل سیاسی و رسانهای این کشور برانگیخته است.
رایان گریم، روزنامهنگار و از بنیانگذاران پایگاه خبری دراپسایت نیوز، تأکید کرده است که نباید این افشاگریها را نادیده گرفت؛ زیرا کارلسون به منابعی نزدیک در دولت جمهوریخواه دسترسی دارد. اندرو دی، سردبیر ارشد مجله امریکن کانسروتیو نیز خواستار جدی گرفتن این گزارشها شده و درباره پیامدهای تهدیدهای هستهای ترامپ هشدار داده است.
در همین راستا، بیش از ۲۰۰ سازمان جامعه مدنی در سراسر جهان از کنگره آمریکا خواستهاند مانع هرگونه حمله هستهای علیه ایران شود. شورای ملی ایرانیان آمریکا نیز هشدار داده است که حتی احتمال چنین اقدامی، صرفنظر از میزان جدیت تهدیدهای ترامپ، هراسآور و غیرقابل توجیه است.
کریس مورفی، سناتور دموکرات، نیز هشدار داده است که حمله احتمالی دولت ترامپ پس از انتخابات میتواند به تشدید ویرانگر درگیریها و تضعیف حاکمیت قانون منجر شود.
مورفی که در نشست توجیهی محرمانه کنگره درباره برنامههای احتمالی کاخ سفید شرکت کرده بود، طرح نظامی دولت علیه ایران را «دیوانهوار» خوانده و تأکید کرده است که جنگ کنونی نیز از اساس غیرقانونی بوده است.
سینا توسی، پژوهشگر مرکز سیاست بینالملل، نیز معتقد است احتمال وقوع جنگی گسترده با هدف قرار دادن زیرساختها میان آمریکا و اسرائیل از یک سو و ایران از سوی دیگر افزایش یافته است. به گفته وی، تهران در صورت وقوع چنین حملهای ممکن است زیرساختها و اهداف اقتصادی حیاتی را هدف قرار دهد؛ اقدامی که میتواند واشنگتن را به توقف سریع عملیات نظامی وادار کند.
