شهرکرد - ایرنا - مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری از پیشرفت ۷۰ درصدی عملیات مرمت پل تاریخی زمانخان خبر داد و گفت: استفاده از پوشش بتنی در بخش‌هایی از بافت سنگی این پل با هدف جلوگیری از نفوذ رطوبت و تداوم تخریب، پس از بررسی‌های تخصصی انجام شده است.
حیدر صادقی روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا اظهار داشت: پل تاریخی زمانخان در سال‌های گذشته به دلیل جریان آب، شرایط هیدرولیکی و ویژگی‌های بافت سنگی در معرض فرسایش و آسیب قرار گرفته بود؛ از همین رو، مطالعات آسیب‌شناسی و تهیه طرح مرمت آن از سال گذشته با استفاده از اعتبارات ملی و منابع مسوولیت اجتماعی و با کارفرمایی اداره‌کل میراث فرهنگی استان از طریق دانشگاه اصفهان پیگیری شد.
وی افزود: پس از تهیه طرح مرمت، این طرح در شورای فنی اداره‌کل و سپس در شورای فنی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به تصویب رسید و عملیات اجرایی آن امسال با انعقاد قرارداد با پیمانکار بخش خصوصی آغاز شد.
تامین هشت میلیارد تومان اعتبار برای مرمت پل زمانخان
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری با اشاره به انعقاد قرارداد مرمت پل در اردیبهشت‌ماه امسال گفت: به دلیل بالا بودن سطح آب و فراهم نبودن امکان مهار جریان آب، عملیات اجرایی در مقطعی متوقف شد، اما با کاهش سطح آب از اوایل پاییز، فعالیت‌های مرمتی دوباره از سر گرفته شد.
صادقی اعتبار پیش‌بینی‌شده برای اجرای این طرح را حدود هشت میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: این اعتبار قرار است از محل منابع مسوولیت اجتماعی شرکت نفت تامین شود.
با بیان اینکه عملیات مرمت در حال حاضر ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، ادامه داد: پیش‌بینی می‌شود بخش‌های تعریف‌شده در قرارداد اولیه طی یک تا یک‌ونیم ماه آینده به پایان برسد؛ البته بررسی‌های کارشناسی همچنان ادامه دارد و در صورت مشخص شدن ضرورت اجرای بخش‌های تکمیلی، مدت اجرای پروژه ممکن است افزایش یابد.
چرا در مرمت پل زمانخان از پوشش بتنی استفاده شد؟
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری درباره وضعیت بافت سنگی پل زمانخان توضیح داد: بررسی‌های انجام‌شده از سوی دانشگاه اصفهان نشان می‌دهد سنگ‌های بخش میانی دهانه پل و قسمت‌های پیرامونی آن به دلیل ویژگی‌های کانی‌شناختی و قرار گرفتن در معرض آب و رطوبت، دچار هوازدگی و تخریب گسترده شده‌اند.
صادقی اضافه کرد: این موضوع بیشتر به دلیل جنس و ساختار و فرآیند تشکیل سنگ در طی میلیونها سال گذشته است و طبق مطالعه انجام شده نوع سنگ آذرین به شدت هوازده شیمیایی اعلام شده است.
وی افزود: لایه‌لایه بودن بافت سنگ و وجود کانی‌هایی مانند پیریت یا کانی‌های مشابه، از عوامل آسیب‌پذیری این بخش از پل است؛ به‌طوری که وجود کانی‌های گوگرددار در مجاورت آب و رطوبت می‌تواند به شکل‌گیری ترکیبات اسیدی، از جمله اسید سولفوریک، و تشدید فرسایش سنگ منجر شود.
صادقی با بیان اینکه این آسیب‌ها فقط مربوط به دوران معاصر نیست، اظهار کرد: ویژگی‌های ساختاری و کانی‌شناختی سنگ در آسیب‌پذیری آن نقش داشته و بافت سنگ در گذر زمان از درون دچار هوازدگی و لایه‌لایه‌شدگی شده است.
وی درباره استفاده از پوشش بتنی در بخش‌هایی از پل گفت: متخصصان حوزه مکانیک سنگ، مرمت و هیدرولوژی وضعیت این بخش را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که سنگ آسیب‌دیده قابلیت استحکام‌بخشی به روش‌های معمول را ندارد؛ بنابراین، برای جلوگیری از نفوذ رطوبت و تأثیر مستقیم ضربات جریان آب، استفاده از روش ترکیبی تزریق و پوشش بتنی به‌عنوان راهکار حفاظتی انتخاب شد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی چهارمحال و بختیاری تاکید کرد: هدف از این اقدام، جلوگیری از ادامه تخریب بافت سنگی و حفاظت از بخش‌های آسیب‌پذیر پل است و ضرورت دارد دلایل فنی و کارشناسی انتخاب این روش برای افکار عمومی تبیین شود.
نظارت بر عملیات مرمت پل تاریخی زمانخان
صادقی با اشاره به اجرای عملیات مرمت توسط پیمانکار بخش خصوصی گفت: این پروژه زیر نظر اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اجرا می‌شود و نظارت بر روند اجرای آن از طریق ناظر مقیم پروژه و نظارت عالیه این اداره‌کل صورت می‌گیرد.
وی بر ضرورت اطلاع‌رسانی کارشناسی درباره اقدامات حفاظتی انجام‌شده تاکید کرد تا مردم و رسانه‌ها با دلایل فنی استفاده از روش‌های مرمت آشنا شوند و ضرورت این اقدامات برای جلوگیری از تخریب بیشتر اثر تاریخی را درک کنند.
به گزارش ایرنا، پل تاریخی زمانخان سامان از آثار تاریخی چهارمحال و بختیاری در ۲۱ کیلومتری شهرکرد در حاشیه رودخانه زاینده‌رود واقع شده که با شماره ۱۷۴۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای این پل متعلق به دوره صفویه در زمان یکی از روسای طوایف قشقایی به نام زمانخان بود که دستور ساخت آن را داد. این پل بر روی رودخانه زاینده‌رود به صورت ۲ دهنه طاق قوسی به طول ۲۲ متر، عرض پنج متر و ارتفاع ۱۳ متر در سال ۱۰۲۲ هجری قمری ساخته شده است.