علت ایجاد خط و خش روی طلا، روش‌های خانگی، نکات ویژه برای النگو و سکه طلا، و زمان مراجعه به پولیش حرفه‌ای را در این مقاله بخوانید
روی طلا به هر دلیلی ممکن است خط‌وخش ایجاد شود. پس به‌جای آنکه غصه بخورید عمق خراش و نوع زیورآلات را بررسی کنید. معمولا با یک دستمال پولیش ساده و روش‌های خانگی خط‌های سطحی از بین می‌روند اما خراش‌های عمیق به پولیش تخصصی نیاز دارند. توصیه مهم ما به شما این است که تحت هیچ شرایطی سراغ مواد ساینده نروید تا آسیب جدی به طلا وارد نشود. برای آنکه هیچ‌وقت نیازی به رفع خط‌وخش طلا نداشته باشید، کافی است چند نکته ساده را رعایت کنید. نگهداری جداگانه زیورآلات و توجه به روکش طلای سفید بخشی از همین نکات ساده به حساب می‌آیند.
روش‌های خانگی رفع خط‌وخش طلا
روش خانگی مناسب به میزان آسیب سطح طلا بستگی دارد. قبل از هر کاری زیورآلات را بررسی کنید تا سنگ لق، نگین چسبی یا بخش آسیب‌دیده‌ای نداشته باشند. باید توجه کنید که تمیزکردن طلا با از بین بردن خط‌وخش تفاوت دارد. با شست‌وشو می‌توانید چربی و آلودگی را پاک کنید اما معمولا خراش‌های واقعی را با این کار نمی‌توانید از بین ببرید.
استفاده از دستمال پولیش مخصوص طلا
دستمال پولیش طلا برای بهبود ظاهر سطح و برطرف‌کردن کدری‌های جزئی طراحی شده است. این دستمال‌ها ممکن است آغشته به مواد مخصوص باشند و برای استفاده روی زیورآلات ساده مناسب باشند. پس حتما قبل از استفاده دستورالعمل محصول را بخوانید و مطمئن شوید که برای قطعه طلای شما کاربرد دارد یا نه.
روش کار به این صورت است که قطعه طلا را روی پارچه‌ای نرم قرار دهید و دستمال پولیش را بدون فشار زیاد روی سطح بکشید. حرکات آرام و یکنواخت بهتر از کشیدن شدید هستند. اگر سطح طلا روکش‌دار است یا روی آن نگین و تزئینات حساس وجود دارد، اول از طلافروش درباره مناسب‌بودن این روش سوال کنید.
یادتان بماند که این روش فقط برای بهبود ظاهر خط‌های سطحی کاربرد دارد و خراش عمیق را به‌طور کامل حذف نمی‌کند.
پاک‌کردن با پارچه میکروفایبر برای خط‌های سطحی
گاهی آنچه به شکل خط‌وخش دیده می‌شود، رد چربی و گردوغبار یا حتی باقی‌مانده مواد آرایشی است. پارچه میکروفایبر تمیز می‌تواند بدون استفاده از مواد شیمیایی کمک‌کننده باشد.
پارچه را آرام روی سطح بکشید و از پارچه‌ای استفاده کنید که برای پاک‌کردن شیشه یا وسایل دیگر به کار نرفته باشد. ذرات باقی‌مانده روی آن ممکن است سطح فلز را خراش دهند. برای تهیه پارچه مناسب می‌توانید گزینه‌های موجود در صفحه خرید دستمال میکروفایبر را بررسی کنید.
شست‌وشو با آب و صابون ملایم
برای تمیزکردن طلا مقداری آب ولرم را با چند قطره صابون ترکیب کنید. زیورآلات ساده و بدون قطعات حساس را برای مدت کوتاهی در این محلول بگذارید و با انگشت تمیز یا پارچه نرم سطح آن را پاک کنید.
پس از شست‌وشو طلا را با آب تمیز آبکشی کنید و با پارچه نرم خشک کنید. باقی‌ماندن رطوبت در محل اتصال زنجیرها یا زیر نگین‌ها می‌تواند برای ظاهر زیورآلات مضر باشد.
نکاتی که نباید برای براق کردن طلا امتحان کرد
استفاده از خمیردندان، جوش‌شیرین، سیم ظرف‌شویی و اسکاچ زبر برای از بین بردن خط‌وخش طلا اشتباه است. این مواد ممکن است با ایجاد خراش‌های ریز بیشتر سطح فلز را بیشتر تخریب کنند. سفیدتر یا براق‌تر شدن موقت یک سطح هم به معنی ترمیم اصولی آن نیست.
وایتکس، شوینده‌های قوی و برخی مواد شیمیایی می‌توانند به اجزای زیورآلات، لحیم‌ها یا سنگ‌های تزئینی آسیب بزنند. به‌ویژه در طلای سفید روکش‌دار مالش شدید ممکن است روکش را نازک کند.
برای از بین بردن خط‌وخش طلا از روش‌هایی استفاده کنید که با جنس و ساختار قطعه شما سازگار باشند. حتی خوب است کار به یک کارشناس واگذار کنید.
رفع خط‌وخش النگو و دستبند طلا
النگو و دستبند به خاطر تماس مداوم با میز، دستگیره، ساعت و بقیه سطوح بیشتر در معرض خراش قرار دارند. موقع بررسی آسیب باید به ضخامت قطعه، نوع پرداخت سطح و وجود طرح‌های برجسته توجه کرد. بعضی النگوها سطح آینه‌ای دارند و خط‌های ریز روی آن‌ها بیشتر به چشم می‌آیند. پس موقع خرید زیورآلات طلا باید حتی به این نکات هم توجه کنید.
نکات ویژه برای النگو به‌خاطر برخورد مداوم با سطوح
برای از بین بردن خط‌وخش النگو طلا ابتدا آن را با پارچه میکروفایبر پاک کنید. با این کار متوجه می‌شوید خراش واقعی است یا فقط به خاطر آلودگی ایجاد شده است. اگر خراش سطحی باشد، دستمال پولیش مناسب می‌تواند ظاهر آن را بهبود دهد.
النگوهای حکاکی‌شده و طرح‌دار یا دارای روکش رنگی به مراقبت بیشتری نیاز دارند. پولیش نامناسب می‌تواند لبه طرح‌ها را کم‌رنگ کند یا پوشش سطحی را از بین ببرد. اگر النگو تاب برداشته، ترک دارد یا بخش‌هایی از آن ساییده شده اول به طلافروش نشان دهید.
موقع خرید النگو طلا زنانه توجه به نوع پرداخت سطح و امکان نگهداری از آن اهمیت دارد. شاید کسی به شما نگفته باشد اما مدل‌های آینه‌ای خراش‌های ساده را بیشتر نشان می‌دهند.
مراقبت از گردنبند و زنجیر ظریف
زنجیرهای طلا به خاطر داشتن حلقه‌های کوچک و اتصالات زیاد با پولیش خانگی پرفشار آسیب می‌بینند. کشیدن دستمال با فشار زیاد یا استفاده از برس زبر ممکن است شکل حلقه‌ها را تغییر دهد یا به محل اتصال آن‌ها آسیب وارد کند.
برای تمیزکردن زنجیر اول آن را روی پارچه نرم بگذارید و آلودگی سطحی را آرام برطرف کنید. اگر زنجیر گره خورده است گره را به‌آرامی باز کنید. برطرف کردن خراش‌های عمیق و شکستگی حلقه‌ها یا تغییر شکل قفل هم کار متخصص است.
چه زمانی باید به پولیش حرفه‌ای در طلافروشی مراجعه کرد؟
اگر خط‌ها با پاک‌کردن ملایم از بین نمی‌روند، سطح طلا ناهموار شده است. اگر هم خراش‌ها در چند جهت دیده می‌شوند، مراجعه به طلافروشی بهتر است. طلافروش می‌تواند میزان آسیب را بررسی کند و مشخص کند که پولیش، ترمیم موضعی یا تعویض روکش ضرورت دارد یا نه.
تفاوت پولیش خانگی و پولیش با دستگاه تخصصی
روش‌های خانگی بیشتر برای تمیزکردن یا کاهش کدری و از بین بردن خط‌های سطحی کاربرد دارند. پولیش حرفه‌ای اما با ابزارهای کنترل‌شده انجام می‌شود و هدف آن برداشتن مقدار محدودی از سطح فلز برای کاهش نمای خراش‌ها است.
دستگاه پولیش طلا با استفاده از ابزار و مواد مخصوص می‌تواند سطح زیورآلات را یکنواخت کند. البته دستگاه پولیش هم به‌تنهایی تضمین‌کننده نتیجه مطلوب نیست. سرعت، فشار، نوع ابزار و مهارت فرد اجراکننده روی نتیجه نهایی تاثیر دارد. پولیش بیش از اندازه هم ممکن است از وزن طلا کم کند یا باعث تغییر فرم لبه‌ها شود.
طلای سفید روکش‌دار ممکن است پس از مدتی به تجدید روکش نیاز داشته باشد. پولیش معمولی جایگزین این کار نیست و باید با توجه به ساختار قطعه انجام شود.
نشانه‌های اینکه خط‌وخش عمیق است و نیاز به دستگاه پولیش دارد
اگر ناخن به‌وضوح در شیار گیر می‌کند یا خراش با تغییر زاویه نور همچنان عمیق به نظر می‌رسد احتمال دارد آسیب بیشتر از یک خط‌وخش سطحی باشد.
البته هر خراشی نباید با دستگاه برطرف شود. در قطعات نازک و حکاکی‌شده یا دارای روکش برداشت فلز ممکن است آسیب بیشتری داشته باشد. گاهی حفظ بخشی از خط‌وخش به‌جای کاهش ضخامت قطعه کار بهتری است.
روش ایمن تمیزکاری سطحی سکه طلا
خط‌وخش روی سکه طلا با خراش روی زیورآلات فرق دارد. ارزش سکه علاوه بر وزن و عیار به وضعیت ظاهری و اصالت و سال ضرب و میزان سلامت سطح آن وابسته است. به همین خاطر پولیش‌کردن سکه‌های طلا اصلا توصیه نمی‌شود.
دستمال پولیش، مواد شوینده، برس و ابزارهای ساینده ممکن است آثار ضرب یا جزئیات سطح سکه را تغییر دهند. حتی اگر سکه پس از تمیزکاری براق‌تر شود، امکان دارد ارزش کلکسیونی آن کاهش پیدا کند. برای تمیزکردن سکه بهتر است از مالش سطح خودداری کنید و آن را با دست‌های تمیز یا دستکش مناسب از لبه‌ها نگه دارید. البته سکه‌های بانکی وکیوم مخصوص دارند و نگرانی بابت ایجاد خط‌وخش روی آن‌ها وجود ندارد.
اگر سکه به آلودگی خاصی دچار شده است، قبل از استفاده از هر ماده‌ای با یک صراف یا متخصص مشورت کنید. می‌توانید صفحه مربوط به خرید تمام‌سکه طلا را بررسی کنید اما یادتان باشد براق‌کردن سکه هیچ‌وقت راهی برای افزایش قطعی ارزش آن نیست.
نکات نگهداری برای جلوگیری از خط‌وخش بعدی
جلوگیری از تماس مداوم طلا با سطح‌های سخت خیلی ساده‌تر از ترمیم خراش‌های ایجادشده است. کافی است که بعد از هر بار استفاده زیورآلات را بررسی کنید و آلودگی یا رطوبت باقی‌مانده را با پارچه نرم پاک کنید.
نگهداری جداگانه هر قطعه طلا
قرار دادن چند قطعه طلا در یک جعبه احتمال برخورد و ساییده‌شدن آن‌ها را بالا می‌برد. بهتر است زیورآلات مختلف را در محفظه‌ای جداگانه یا کیسه پارچه‌ای نرم بگذارید. زنجیرها را جدا از النگوها و انگشترها بگذارید تا گیر نکنند.
برای زیورآلاتی که کمتر استفاده می‌شوند، جعبه‌های دارای آستر نرم بخرید. به شرطی که قطعات درون آن آزادانه حرکت نکنند. اگر به جزئیات بیشتری نیاز دارید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله شیوه‌ی درست نگهداری از زیورآلات را به دقت بخوانید.
دوری از تماس با مواد شیمیایی و آرایشی
عطر، اسپری مو، کرم‌ها و مواد شوینده می‌توانند روی طلا لایه‌ای ایجاد کنند و در برخی شرایط به سنگ‌ها یا روکش‌های تزئینی آسیب بزنند. بهتر است زیورآلات را بعد از استفاده از محصولات آرایشی استفاده کنید.
موقع ورزش، جابه‌جایی وسایل سنگین و انجام فعالیت‌هایی که احتمال برخورد دست با سطوح سخت وجود دارد، در صورت امکان النگو و انگشتر را کنار بگذارید. این کار به‌ویژه برای قطعات نازک و دارای نگین اهمیت دارد.
اشتباهات رایج در رفع خط‌وخش طلا
یکی از اشتباهات رایج تلاش برای حذف کامل تمام خراش‌ها با مالش مداوم است. شاید ندانید اما با هر بار پولیش ممکن است مقدار اندکی از سطح طلا از بین برود. بنابراین تکرار آن بدون بررسی وضعیت قطعه می‌تواند به کاهش ضخامت و تغییر شکل جزئیات منجر شود.
اشتباه بعدی استفاده از یک روش برای تمام انواع طلا است. طلای زرد ساده، طلای سفید روکش‌دار، زیورآلات نگین‌دار و حتی سکه‌ها شرایط یکسانی ندارند. قبل از انتخاب روش نوع قطعه و حساسیت اجزای آن را در نظر بگیرید.
نباید کدرشدن سطح را همیشه به وجود خراش نسبت داد. چربی و آلودگی ممکن است با شست‌وشوی ملایم برطرف شوند اما خراش واقعی به تمیزکاری پاسخ نمی‌دهد. اگر درباره اصالت یا جنس قطعه تردید دارید، مقاله نحوه تشخیص طلا از بدل و مطلب تشخیص سریع طلا می‌توانند اطلاعات خوبی در اختیار شما قرار دهند.
جمع‌بندی
برای رفع خط‌وخش طلا ابتدا باید مشخص شود که مشکل ناشی از آلودگی سطحی است یا خراش واقعی. پارچه میکروفایبر و شست‌وشو با آب ولرم و صابون ملایم آلودگی را پاک می‌کنند. دستمال پولیش هم ممکن است ظاهر خراش‌های بسیار سطحی را بهتر کند. اما خراش‌های عمیق و آسیب به روکش طلای سفید به بررسی تخصصی نیاز دارند.
برای رفع خط‌وخش طلا نباید از مواد ساینده یا فشار زیاد استفاده کرد. با این کار ممکن است سطح فلز نازک شود یا جزئیات زیورآلات از بین بروند. نگهداری جداگانه یا دوری از مواد شیمیایی و کاهش برخورد با سطوح سخت احتمال ایجاد خراش‌های جدید را کم می‌کند. اگر قصد خرید طلا یا تهیه زیورآلات جدید را دارید، توجه به نوع پرداخت سطح و روش نگهداری آن می‌تواند به حفظ ظاهر قطعه در طول زمان کمک کند. اگر نکات ساده‌ای که در این مقاله گفتیم را رعایت کنید، هیچ‌وقت نیازمند رفع خط‌وخش طلا نمی‌شوید.
منبع: دیجی‌کالامگ