تازهترین آمار سازمان هواشناسی از افزایش ۲۷.۹ درصدی میانگین بارش در حوضههای آبریز کشور از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۳ آبان حکایت دارد؛ با این حال، بخش گستردهای از حوضههای آبریز همچنان با خشکسالی دستوپنجه نرم میکنند.
با ورود سامانههای بارشی به کشور و ثبت بارش باران و برف در مناطق مختلف، میانگین بارندگی در حوضههای آبریز اصلی افزایش یافته است. بر اساس دادههای مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، میزان بارش کشور از ابتدای سال آبی جاری تا ۲۳ آبان به ۲۷.۹ میلیمتر رسیده؛ رقمی که در مقایسه با میانگین بلندمدت ۲۱ میلیمتری، افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
در میان شش حوضه آبریز اصلی کشور، حوضه دریای خزر با ثبت ۸۳.۳ میلیمتر بارش بیشترین میزان بارندگی را داشته است. میانگین بلندمدت بارش در این حوضه ۷۴.۴ میلیمتر گزارش شده است. پس از آن، حوضه آبریز دریاچه ارومیه با ۴۴.۴ میلیمتر بارش قرار دارد؛ در حالی که میانگین بلندمدت این منطقه ۴۶.۶ میلیمتر است.
در سوی دیگر، برخی حوضهها همچنان با کمبود بارش روبهرو هستند. حوضه آبریز قرهقوم از ابتدای سال آبی جاری تنها ۸ میلیمتر بارندگی دریافت کرده، در حالی که میانگین بلندمدت آن ۱۶.۱ میلیمتر است. حوضه مرزی شرق نیز با میانگین ۲.۸ میلیمتر بارش، وضعیت کمبارشی دارد.
با وجود افزایش بارندگی در هفتههای اخیر، بررسی شاخص SPEI در دوره یکساله منتهی به پایان مهرماه ۱۴۰۵ نشان میدهد که خشکسالی همچنان بخش بزرگی از مساحت حوضههای آبریز کشور را تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس این ارزیابی، ۹۹.۳۶ درصد از مساحت حوضه مرزی شرق درگیر خشکسالی بوده است. حوضههای سرخس و فلات مرکزی نیز بهترتیب با ۹۴.۴۰ و ۹۳.۱۱ درصد، در رتبههای بعدی قرار دارند.
همچنین ۶۵.۳۸ درصد از مساحت حوضه دریای مازندران و ۵۷.۵۶ درصد از حوضه خلیج فارس و دریای عمان تحت تأثیر خشکسالی بودهاند. در این میان، حوضه آبریز دریاچه ارومیه با ۲۱.۹۸ درصد، کمترین سهم مساحت درگیر خشکسالی را در میان حوضههای بررسیشده داشته است.
تصویر خشکسالی در بازه زمانی ۱۰ ساله نیز نگرانکننده است. دادههای مربوط به پایان مهرماه سال جاری نشان میدهد در تمام حوضههای آبریز اصلی بررسیشده، بخش عمدهای از مساحت با خشکسالی مواجه بوده است. بر اساس این آمار، حوضه فلات مرکزی با ۹۹.۱۴ درصد و حوضه سرخس با ۹۹.۱۲ درصد بیشترین سهم را داشتهاند. پس از آن، حوضه مرزی شرق با ۹۹.۵۱ درصد، خلیج فارس و دریای عمان با ۹۵.۳۸ درصد، دریاچه ارومیه با ۹۵.۳۵ درصد و دریای مازندران با ۹۵ درصد در فهرست مناطق متأثر از خشکسالی قرار گرفتهاند.
این آمارها نشان میدهد افزایش بارندگیهای اخیر، هرچند در بهبود وضعیت برخی مناطق مؤثر بوده، هنوز به معنای پایان خشکسالی نیست و آثار کمبارشی در مقیاسهای یکساله و بلندمدت همچنان در بخش وسیعی از کشور دیده میشود.
