فهرست مطالب
بازار لوازم خانگی ایران در ماه‌های اخیر با افزایش چشمگیر قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید خانوارها مواجه شده است؛ شرایطی که هم مصرف‌کنندگان را برای تأمین کالاهای ضروری با مشکل روبه‌رو کرده و هم فعالیت فروشندگان و واحدهای صنفی را تحت فشار قرار داده است.
به گزارش سرویس اخبار داخلی تکناک و به گفته حسین شهرستانی، نایب‌رئیس اتحادیه لوازم خانگی، قیمت لوازم خانگی از نهم اسفند تاکنون حدود ۸۰ درصد افزایش یافته است؛ افزایشی که بخش مهمی از آن به رشد هزینه مواد اولیه و محصولات صنایع بالادستی، از جمله پتروشیمی و فولاد، مربوط می‌شود.
شهرستانی با اشاره به تأثیر افزایش هزینه‌های تولید بر قیمت نهایی کالاها اظهار کرد که گرانی محدود به گروه خاصی از لوازم خانگی نیست و تقریباً تمام گروه‌های کالایی را دربر گرفته است. تولیدکنندگان داخلی به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه و هزینه تمام‌شده، ناچار به اصلاح قیمت محصولات خود شده‌اند. از سوی دیگر، کالاهای وارداتی و محصولاتی که تأمین آنها مستقیماً به ارز وابسته است، از نوسانات نرخ ارز تأثیر می‌پذیرند و ممکن است با تغییرات قیمتی بیشتری مواجه شوند.
بازار با کمبود محسوس کالا روبه‌رو نیست
با وجود افزایش قیمت‌ها، بازار در حال حاضر با کمبود محسوس کالا روبه‌رو نیست. به گفته نایب‌رئیس اتحادیه لوازم خانگی، کاهش قدرت خرید مردم و افت تقاضا باعث شده است که حتی با وجود محدودیت‌های احتمالی در تولید یا واردات، کمبود جدی در بازار احساس نشود. به بیان دیگر، کالا در بازار وجود دارد، اما بسیاری از خانوارها توان خرید آن را ندارند. وی همچنین تأکید کرد که افزایش قیمت لزوماً به معنای گران‌فروشی نیست؛ زیرا در بسیاری از موارد، قیمت کالا از مبدأ افزایش یافته است.
یکی دیگر از مشکلات بازار، دشوار شدن فروش اقساطی، به‌ویژه برای کسبه کوچک است. در شرایط تورمی، فروشندگان خرد نمی‌توانند به‌آسانی سرمایه خود را برای مدت طولانی درگیر فروش اقساطی کنند؛ زیرا افزایش احتمالی قیمت‌ها تا زمان دریافت کامل اقساط ممکن است سود حاصل از معامله را کاهش دهد یا حتی از بین ببرد. این در حالی است که بسیاری از کارخانه‌ها نیز فروش نقدی را ترجیح می‌دهند یا مهلت کوتاهی برای تسویه حساب در نظر می‌گیرند.
محدودیت دسترسی به تسهیلات بانکی
محدودیت دسترسی به تسهیلات بانکی نیز فشار مضاعفی بر واحدهای صنفی کوچک وارد کرده است. شهرستانی معتقد است فروشگاه‌های بزرگ به دلیل برخورداری از روابط و قراردادهای بانکی، امکان بیشتری برای ارائه فروش اقساطی دارند؛ امکانی که برای بسیاری از فروشندگان خرد فراهم نیست.
از سوی دیگر، افزایش مبلغ ریالی تراکنش‌ها لزوماً به معنای افزایش درآمد و سود فروشندگان نیست. با وجود بالا رفتن قیمت کالاها، کاهش تقاضا و رقابت شدید در بازار باعث شده حاشیه سود بسیاری از واحدهای صنفی کاهش یابد.
در مجموع، بازار لوازم خانگی با وضعیتی دوگانه مواجه است: افزایش شدید قیمت‌ها از یک سو و کاهش توان خرید مردم از سوی دیگر. بهبود این شرایط، علاوه بر کنترل هزینه‌های تولید و تأمین کالا، به تقویت قدرت خرید خانوارها و فراهم شدن شرایط مناسب‌تر برای فعالیت فروشندگان نیاز دارد.