ایران در قلب رقابت آمریکایی
در این گزارش قصد داریم مروری بر مهم ترین تاثیراتی که ایران بر جریان انتخاباتی آمریکا از سال 1979 تا کنون گذاشته، داشته باشیم.
به گزارش خبرفوری، نتیجه انتخابات میان دوره ایالات متحده نشان داد که جنگ ایران بیش از آنچه گمان می رفت بر وضعیت داخلی آمریکا موثر بوده است. این مساله ای است که حتی ونس و ترامپ هم به آن اعتراف کردند. آنها اخیرا گفته اند که جنگ ایران و افزایش قیمت بنزین (به علت بسته شدن تنگه هرمز) سبب شکست جمهوری خواهان در انتخابات شد.
اما نباید گمان کرد که این، اولین باری بوده که «مساله ایران» بر انتخابات آمریکا (اعم از میان دوره یا ریاست جمهوری) تاثیرگذار بوده است. بررسی تاریخ نشان می دهد که از زمان انقلاب اسلامی در سال 1979 تا کنون، بارها انتخابات های آمریکا تحت تاثیر ایران بوده و نتایجش به تبع این عامل تغییر کرده است. بسیاری از این تاثیرات «غیرمستقیم» بوده اند؛ به این معنی که «مساله ایران» از طریق تاثیر بر «جو عمومی» و فضای سیاسی و انتخاباتی آمریکا، بر نتایج نهایی تاثیرگذار بوده و چنین نبوده که ایران در جریان انتخابات، از یک فرد یا جریان سیاسی و حزب دفاع کرده باشد.
در این گزارش قصد داریم مروری بر مهم ترین تاثیراتی که ایران بر جریان انتخاباتی آمریکا از سال 1979 تا کنون گذاشته، داشته باشیم:
انتخابات ریاست جمهوری 1980/ بحران گروگان‌ها و طوفانی که کارتر را با خود برد
شاید مهم ترین انتخاباتی که به خوبی رد پای ایران در آن قابل مشاهده است، انتخابات ریاست جمهوری 1980 باشد؛ رقابتی میان جیمی کارتر (رئیس جمهور وقت) و رقیب جمهوری خواهش، رونالد ریگان. این انتخابات به طرز عجیبی تحت تاثیر ماجرای 13 آبان و اشغال سفارت آمریکا توسط دانشجویان خط امام و «بحران گروگان گیری» و همچنین، شکست آمریکا در طبس قرار گرفت.
شواهد تاریخی نشان می‌دهد بحران گروگان گیری یکی از عوامل مهم فضای سیاسی انتخابات ۱۹۸۰ بود. این بحران به رقیب کارتر امکان داد عملکرد دولت مستقر را در حوزه سیاست خارجی به چالش بکشد.
در نهایت، ریگان با اختلافی بسیار زیاد در آرای الکترال پیروز شد: ۴۸۹ رأی الکترال او در برابر ۴۹ رأی کارتر؛ نتیجه ای که تقریبا می توان آن را بی سابقه دانست.
انتخابات ریاست جمهوری 1992/ سورپرایز اکتبر و شکست بوش پدر از کلینتون
انتخابات 1992 میان جرج بوش پدر و رقیب تازه نفس دموکراتش، بیل کلینتون برگزار شد. این انتخابات در نهایت به نفع دموکرات ها تمام شد و سبب گردید که جرج بوش رئیس جمهور تک دوره ای شود.
در انتخابات ۱۹۹۲، ایران از یک جهت خاص وارد مباحث سیاسی آمریکا شد: پرونده ادعایی توافق مخفی سال ۱۹۸۰ یا سورپرایز اکتبر (October Surprise). اما ماجرا چه بود؟ پس از شکست کارتر از ریگان در سال 1980 ، ادعاهایی درباره ارتباط پنهانی میان برخی اعضای ستاد ریگان و مقام‌های ایرانی مطرح شد. منتقدان جمهوری‌خواهان مدعی بودند که این توافق احتمالی به شکست کارتر کمک کرده و در واقع، منافع انتخاباتی ریگان بر آزادی گروگان‌های آمریکایی مقدم شده است. در انتخابات ۱۹۹۲، این پرونده بار دیگر در فضای سیاسی آمریکا مطرح شد؛ به‌ویژه به این دلیل که جورج بوش پدر معاون ریگان بود و در دولت او نیز حضور داشت.
اگرچه تحقیقات کنگره بعدها معلوم کرد که سورپرایز اکتبر مبنای درستی نداشته و بیشتر یک ابزار انتخاباتی بوده است اما جو ایجاد شده در سال 1992 علیه بوش پدر سبب شد که او در رای گیری از کلینتون عقب افتاده و در نهایت از دموکرات ها شکست بخورد.
انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴/ فعالیت سایبری ادعایی علیه ستاد انتخاباتی ترامپ
انتخابات ریاست جمهوری 2024 نیز یکی از انتخابات هایی است که تا حدی تحت تاثیر ایران قرار داشت. جمهوری خواهان مدعی شدند که ایران از طریق هکرهایش سعی کرده به حساب و ایمیل های ستاد انتخاباتی ترامپ نفوذ کرده و اطلاعات آنها را به نفع دموکرات ها انتشار دهد. این ادعا هرگز ثابت نشد اما سبب شد جو خاصی در داخل آمریکا شکل بگیرد و ترامپ با جنگ تبلیغاتی مخصوص خودش، دموکرات ها را به همدستی با ایران و توطئه علیه خود متهم کند.
مساله دخالت سایبری ایران در انتخابات میان دوره ای 2022، انتخابات ریاست جمهوری 2020و انتخابات میان دوره ای 2018 نیز مطرح بود و اگرچه هرگز به اثبات نرسید اما به ابزاری برای حمله دو حزب به یکدیگر گردید.
انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶/ جنگ ایران، قیمت بنزین و شکست سنگین قرمزها
در انتخابات میان‌دوره‌ای امسال، دموکرات‌ها موفق شدند کنترل هر دو مجلس کنگره آمریکا، یعنی مجلس نمایندگان و سنا، را به دست آورند. گزارش آسوشیتدپرس در ۶ نوامبر ۲۰۲۶، این نتیجه را شکست گسترده حزب جمهوری‌خواه و واکنشی به عملکرد دولت ترامپ توصیف کرد. از جمله عوامل مهمی که در این انتخابات مطرح شدند، تورم، هزینه‌های زندگی، مسائل مربوط به فساد و جنگ ایران بود. در واقع، طبق گزارش های مختلف، افزایش قیمت بنزین و تورم سبب خشم مردم آمریکا شد و این مساله نیز محصول بسته شدن تنگه هرمز و ایجاد شکاف در سیستم انتقال سوخت بود.
در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶، رویترز گزارشی منتشر کرد که در آن به نقل از مقام‌های ایرانی و تحلیلگران نوشته شده بود تهران مذاکرات با واشنگتن را عمداً در وضعیت بن‌بست نگه داشته تا ترامپ نتواند پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای یک دستاورد سیاسی و دیپلماتیک به دست آورد.
نکته جالب اینجا است که خود ترامپ هم پذیرفت که جنگ ایران یکی از عواملی بوده که در شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای نقش داشته است.
«ایران» و دیگر انتخابات های ایالات متحده
به جز موارد ذکر شده، در انتخابات های دیگر نیز مساله «ایران» مطرح بوده است؛ اگرچه به اندازه موارد ذکر شدۀ بالا، «ضروری» و «بااهمیت» نبوده اند. مهم ترین مسائل مربوط به ایران که بر انتخابات های ایالات متحده تاثیر گذاشته است، بدین قرار است:
- اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران و برجام
- تحریم‌های اقتصادی
- روابط آمریکا و اسرائیل و ایضا ایران و مخالفان اسرئیل
- حمایت آمریکا از مخالفان جمهوری اسلامی ایران
و ...