از «سوگ رابطه» تا «جشن طلاق»؛ هر دردِ روحی این روزها یک «ایونت» با چای و موزیک دارد! در صفحات اینستاگرام، جای اتاق درمان روان‌شناس را کافه‌هایی گرفته‌اند که با بلیت ۴۰۰ هزار تومانی، قولِ کشفِ کودک درون و درمانِ شکست عشقی می‌دهند؛ اما پشت این ایونتها، دقیقاً چه خوابی برای روان آدم‌ها دیده‌اند؟

البته هیچ‌کس با خودِ کافه رفتن، دورهمی‌های استاندارد یا برگزاری یک رویداد فرهنگی و آموزشیِ تعریف‌شده مشکلی ندارد. در تمام دنیا، «ایونت» یک سازوکار مشخص و هدفمند دارد؛ اما در ایران، ماجرا حسابی شور شده است! کافی است نگاهی به این صفحه‌ها بیندازید تا ببینید چطور هر دورهمی ساده‌ای برچسب ایونت خورده و کار از «بازی و گفتگو» و «فیلم و شام» گذشته و به حراجِ تخصصی‌ترین مفاهیم روان‌شناسی رسیده؛ از «ایونت سبک‌های دلبستگی» و «کشف کودک درون» گرفته تا «سوگِ رابطه» و حتی «ایونت طلاق»!

کافه جای کلینیک روانشناسی!

تضادِ عجیب ماجرا را می‌توان در ویدیوهای تبلیغاتی همین صفحه‌ها دید. روی کاور با فونت درشت نوشته شده: «ایونتِ سوگِ رابطه و طلاق»، اما وقتی ویدیو را پخش می‌کنید، با جمعی از دختران و پسران روبه‌رو می‌شوید که وسط یک کافه در حال رقص و خنده هستند! انگار قرار است عمیق‌ترین زخم‌های روحی انسان، لابه‌لای موزیکِ بلند و تعارفِ نوشیدنی در دو ساعت شسته شود و برود.

بسیاری از این برگزارکنندگان برای اینکه به این دورهمی‌ها اعتبار علمی بدهند و خیال مخاطب را راحت کنند، در تبلیغاتشان می‌نویسند: «با حضور کارشناس و روان‌شناس!» اما هیچ‌کس نمی‌پرسد کدام روان‌شناس؟ با کدام مدرک تخصصی و چه شماره نظام روان‌شناسی؟ در واقعیت، نه خبری از پرونده بالینی است، نه غربالگریِ اولیه و نه چارچوبِ درمانی؛ معمولا یک لیدر یا گرداننده است که با چند سؤال کلیشه‌ای، احساسات و دردهای آدم‌های غریبه را وسط جمع بیرون می‌کشد تا دو ساعتِ ایونت پر شود.

جراحی قلب باز وسط چهارراه شلوغ!

شاید در نگاه اول به نظر برسد یک دورهمیِ ۴۰۰ هزار تومانی چه آسیبی می‌تواند داشته باشد؟ دو ساعت خوش می‌گذرد و تمام! اما فاجعه دقیقاً فردای همین ایونت‌ها شروع می‌شود. کالبدشکافیِ روانِ انسان و دست گذاشتن روی تروماها، اضطراب‌ها و شکست‌های عاطفی، نیازمند یک اتاق درمانِ امن و چارچوبِ علمی است. باز کردنِ زخم‌های روحیِ یک فردِ آسیب‌دیده در حضور ده‌ها غریبه، وسط همهمه‌ی کافه و دود سیگار، دقیقاً شبیه انجام جراحی قلب باز وسط یک چهارراه شلوغ است!

انجمن روان‌شناسی آمریکا (APA) و پژوهش‌های معتبر بالینی بارها هشدار داده‌اند که مداخله‌های گروهیِ غیرتخصصی و بدون غربالگری، مستقیماً به پدیده خطرناک «بازتروما» یا آسیب مجدد ختم می‌شود. فردی که در اوج بحران طلاق یا سوگ عاطفی است، برای همرنگ شدن با جمع، دردهایش را عریان می‌کند و یک سرخوشیِ کاذب و دو ساعته می‌گیرد؛ اما وقتی هیجانِ کافه تمام می‌شود و به خانه برمی‌گردد، هیچ ابزار علمی برای بستن آن زخم‌ها ندارد و با روانی متلاشی‌تر و تنهاییِ عمیق‌تر رها می‌شود. بدتر اینکه این تجربه، او را نسبت به درمان واقعی و علمی هم مقاوم می‌کند.

کپیِ یک شکستِ جهانی!

این شعبده‌بازیِ روان‌شناختی حتی ایده تازه‌ای هم نیست؛ در دهه‌های گذشته در آمریکا و اروپا، جریان‌هایی به نام «دوره‌های آگاهی‌بخش گروهی» دقیقاً با همین فرمول جمع‌های پرهیجان و شعارهای فریبنده‌ی «تحول فردی در چند ساعت» راه افتادند. اما نتیجه آن‌قدر فاجعه‌بار بود و به فروپاشی روانی شرکت‌کنندگان و پرونده‌های قضایی متعدد ختم شد که نهادهای علمی به شدت علیه آن موضع گرفتند. حالا همان نسخه دست‌چندم و خطرناک، با تغییر نام به «ایونت» سر از کافه‌های ما درآورده است.

سکوت سازمان نظام روان‌شناسی در برابر دلالان!

عجیب‌تر از همه، سکوت و انفعال نهادهای نظارتی است. سازمان نظام روان‌شناسی در برابر این اتاق‌درمان‌های دسته‌جمعی کف شهر تنها به صدور چند اطلاعیه‌ بسنده کرده است؛ اطلاعیه‌هایی که نه ضمانت اجرایی دارند و نه جلوی صفحات اینستاگرام را می‌گیرند.

نتیجه این بی‌نظارتی، شکل‌گیری یک اقتصادِ سیاه بر پایه «توهمِ درمان» است. یک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد که گردانندگان این ایونت‌ها، با جمع کردن ۲۵ نفر در یک کافه و گرفتن نفری ۴۰۰ هزار تومان، تنها در دو ساعت ۱۰ میلیون تومان کسب می‌کنند؛ بی‌آنکه مالیاتی بدهند، مجوزی داشته باشند یا در قبالِ حالِ خرابِ شرکت‌کنندگانِ فردای آن روز پاسخگو باشند. تا زمانی که مرز میان «تفریح و کافه‌گردی» با «درمانِ تخصصی روان» شفاف نشود، کاسبانِ کلمه ایونت همچنان از نقطه ضعف و زخم‌های روحی جوانان، درآمدهای میلیونی به جیب خواهند زد.