در شرایطی که شاخص قیمت مصرف‌کننده در ایران از ابتدای سال حدود ۴۰٫۵ درصد رشد کرده، سؤالی که به ذهن‌ها متبادر می‌شود این است که برای حفظ ارزش پول در برابر تورم...

اقتصاد‌آنلاین: در شرایطی که شاخص قیمت مصرف‌کننده در ایران از ابتدای سال حدود ۴۰٫۵ درصد رشد کرده، سؤالی که به ذهن‌ها متبادر می‌شود این است که برای حفظ ارزش پول در برابر تورم، از ابتدای سال تا مهرماه، دلار بازدهی بیشتری داشت یا طلای ۱۸ عیار؟

اقتصاد ایران – دانیال رحیمی؛ برای فعالان خرد و کلان بازار‌ها در ایران، آن هم در اقتصادی تورمی که قیمت کالا و خدمات ثبات ندارد، نرخ سود سپرده بانکی از تورم بسیار عقب است و درآمد‌ها در رقابت با تورم جا می‌مانند، این سؤال همیشه روی میز است که اگر پس‌انداز و درآمدشان را از ابتدای سال به دلار یا طلا اختصاص می‌دادند، کدام یک بازدهی بیشتری نسبت به تورم داشت؟

این دغدغه زمانی جدی‌تر می‌شود که بدانیم در بهترین حالت، افزایش پلکانی ۳۵ درصدی حقوق برای سال آینده مطرح است؛ آن هم در شرایطی که مشخص نیست تورم در آن زمان به چه عددی خواهد رسید.

رقابت طلای ۱۸ عیار با تورم ماهانه

بررسی‌ها نشان می‌دهد هر گرم طلای ۱۸ عیار که سال جاری را با قیمت حدود ۱۷ میلیون و ۶۳۹ هزار تومان آغاز کرده بود، در پایان مهر به حدود ۲۷ میلیون و ۲۲۳ هزار تومان رسید. طلا در ۵ ماه از ۷ ماه گذشته بیشتر از تورم همان ماه رشد کرد، اما مسیرش یکنواخت نبود.

طلا سال را با افت ۲.۸ درصدی در فروردین آغاز کرد؛ این در حالی بود که تورم ماهانه در این ماه ۵ درصد ثبت شد. در اردیبهشت اما ورق برگشت و طلا با رشد ۱۲.۱ درصدی از تورم ۸.۸ درصدی پیشی گرفت. خرداد بدترین ماه طلا بود و قیمت این فلز زرد ۱۶.۲ درصد ریزش کرد، در حالی که تورم ماهانه خرداد ۵.۹ درصد بود.

از تیر به بعد، روند کاملاً تغییر کرد و طلا چهار ماه پیاپی بین ۱۳.۷ تا ۱۴.۶ درصد رشد کرد. این در حالی است که تورم ماهانه در همین دوره بین ۳.۱ تا ۴.۴ درصد در نوسان بود.

رقابت دلار با تورم ماهانه

دلار بازار آزاد نیز سال را با نرخ ۱۵۹ هزار و ۲۸۰ تومان آغاز کرد و در پایان مهر به ۲۷۲ هزار و ۸۰۵ تومان رسید. دلار در طول چهار ماه از هفت ماه مورد بررسی، از تورم ماهانه جلو بود؛ یعنی یک ماه کمتر از طلا.

اما نکته مهم اینجاست که شدت رشد دلار در ماه‌های صعودی بیشتر بود.

دلار در فروردین ۲.۷ درصد افت کرد، در اردیبهشت ۱۴.۵ درصد بالا رفت و در خرداد بار دیگر ۹.۸ درصد عقب‌نشینی کرد. تیر برای دلار ماه پرشتابی بود و قیمت آن ۱۹.۷ درصد رشد کرد. در مرداد، اما دلار تقریباً درجا زد و ۰.۸ درصد افت کرد؛ این در حالی بود که طلا در همین ماه ۱۴ درصد رشد داشت.

جهش اصلی دلار در شهریور رقم خورد؛ رشد ۲۳.۷ درصدی که بالاترین رشد ماهانه هر دو دارایی در این هفت ماه بود. دلار در مهر نیز ۱۶.۱ درصد دیگر بالا رفت.

به عبارت دیگر، دلار دفعات کمتری از تورم جلو زد، اما هر بار که جلو زد فاصله را بسیار بیشتر کرد؛ به‌طوری که در تیر، شهریور و مهر رشد ماهانه آن چند برابر تورم همان ماه بود.

برنده نهایی کدام دارایی بود؟

حاصل هفت ماه رقابت روشن است: دلار بازار آزاد با ۷۱.۳ درصد بازدهی برنده این دوئل شد، طلای ۱۸ عیار با ۵۴.۳ درصد در جایگاه دوم ایستاد و شاخص قیمت مصرف‌کننده در همین مدت ۴۰.۵ درصد رشد کرد. به این ترتیب، هر دو دارایی از تورم جلو زدند اما دلار حدود ۳۱ واحد درصد و طلا حدود ۱۴ واحد درصد بالاتر از تورم ایستادند.

اگر اثر تورم را کنار بگذاریم، بازدهی واقعی دلار حدود ۲۱.۹ درصد و بازدهی واقعی طلا حدود ۹.۸ درصد بود. به زبان ساده، سرمایه‌گذاری که ابتدای سال ۱۰۰ میلیون تومان داشت، برای حفظ قدرت خریدش باید تا پایان مهر به ۱۴۰.۵ میلیون تومان می‌رسید. همین پول اگر به دلار تبدیل شده بود، حالا حدود ۱۷۱ میلیون تومان ارزش داشت و اگر طلا خریده شده بود، حدود ۱۵۴ میلیون تومان.

دلار یا طلا | چه کسی در رقابت تورم با دارایی‌ها برنده بود؟

اما نمودار‌ها یک هشدار هم دارند؛ هم طلا و هم دلار ماه‌هایی با افت شدید تجربه کردند و کسی که در میانه راه از بازار خارج شده بود، لزوماً به این نتیجه نمی‌رسید. تجربه هفت ماه از سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد طلا و دلار در بلندمدت‌تر سپر تورمی بوده‌اند، اما در کوتاه‌مدت نوسان زیادی دارند و زمان ورود و خروج، نتیجه را تعیین می‌کند.