در بزرگداشت «امین زبان و ادب پارسی» از سرودههای رهبر شهید انقلاب رونمایی شد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ نفیسه خلیلی - بزرگداشت «امین زبان و ادب پارسی» و رونمایی از کتاب «از دفتر شعر امین»؛ سرودههای رهبر شهید انقلاب همزمان با هفته کتاب و با حضور فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، غلامعلی حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، محسن جوادی معاون فرهنگی وزارت ارشاد، ابراهیم حیدری مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران و جمعی از شاعران در پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری برگزار شد.
معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره برگزاری آیین بزرگداشت امین زبان و ادب فارسی گفت: از آنجایی که هر روزِ هفته کتاب به نام یکی از مشاهیر و چهرههای ماندگار ادب فارسی نامگذاری شده است، تصمیم بر این گرفته شد یک روز هفته را برای رهبر شهید انقلاب به عنوان فردی که سالها در مسیر پاسداری و صیانت زبان ادب و فارسی قدم گذاشته، نامگذاری کرد.
جوادی ادامه داد: خوشحالیم که خانه کتاب روزی را برای رهبر شهید انقلاب در نظر گرفته است. امروز دو کتاب رونمایی خواهد شد، که یک کتاب دفتر شعر و دیگری درباره صحبتها و گفتار ایشان خواهد بود.
ابراهیمزاده، رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب با اشاره به سخنان رهبر شهید انقلاب پیرامون یادآوری گنج جنگ و دفاع مقدس گفت: آقای شهید همیشه از گنج دفاع مقدس و جنگ نام میبردند. با این حال، شاید آنچه در جنگ تحمیلی سوم با واقعه سهمگین شهادت رهبر انقلاب، خانواده، مسئولین و مردم رخ داد، آنطور که باید و شاید برای ما مطرح نشده است.
ابراهیمزاده افزود: شاید نمونه این اتفاق که با شهادت بلندپایهترین مقام سیاسی یک کشور و خانواده ایشان رقم خورد، در هیچ کجای دنیا شباهت نداشته است. شاید بتوان نزیکترین واقعه به جنگ تحمیلی سوم را جنگ جهانی دوم دانست. با این حال، ما اهالی فرهنگ و ادبیات ساده از این ماجرا عبور کردهایم. این اتفاق ترور رهبر انقلاب نبود، بلکه شهادتی بود که در ابتدای یک جنگ خونین رقم خورد. ما هنوز نتوانستهایم جزئیات آن را به زبان هنر بیان کنیم. همه ما دهه پنجاه و شصتیها نکات زیادی از موشکباران آن زمان مطرح میکنیم. اما در کل جنگ تحمیلی هشت ساله شاید کمتر از ۱۵۰ موشک به تهران اصابت کرد.
رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب به ضرورت ثبت واقعه جنگ از سوی شاعران و نویسندگان اشاره کرد و گفت: این در حالی است که در جنگ تحمیلی سوم بیش از ۱۳۰۰ موشک و بمب بر سر مردم ریخته شد و در آغاز جنگ بیش از ۲۳ هزار تن بمب فقط در تهران بر سر مردم ریخته شد. با این حال هیچ مسئولی پناهنده نشد، هیچ کدام از مرزهای ما مملو از جمعیت برای مهاجرت نشد. اینجاست ما باید راجع به رهبر شهید و عظمت جنگی که اتفاق افتاد، شعرهای زیادی بسراییم، کتابهای گوناگون بنویسیم و آثار هنری متعددی بسازیم.
محمدمهدی سیار، شاعر با بیان اینکه اگر شعر را پی بردن به باطن هنر و فرارفتن از محاسبات ظاهری و چارچوبهای مادی بدانیم، رهبر شهید انقلاب حکیمی شاعر و شاعری حکیم بود، گفت: شاید اصل انقلاب اسلامی و شکل حکومت جمهوری اسلامی به گونهای طراحی شده که ما را دعوت به نگاه شاعرانه و حکیمانه میکند. اگر شور شاعرانه در جامعه نبود، ایران نمیتوانست اینگونه بایستد و از حماسه و عشق سخن بگوید؛ آن هم در جهانی که محاسباتش به شکل دیگر بود.
سیار به روزهای شهادت رهبر شهید انقلاب اشاره کرد و افزود: در آن ۱۰ روز نخست که ما از فیضِ وجود رهبر انقلاب محروم بودیم، گویا شاعران جامعه را رهبری کردند و میدانداری جامعه را عهدهدار شدند. وقتی شعر، نداحی و سرود را از میادین خالی کنیم، چه برای این میادین میماند؟ گویا رهبر شهید میدید و میپسندید که اینگونه شعر رهبری جامعه را برعهده گیرد.
میلاد عرفانپور، شاعر با اشاره به اینکه نگاه رهبر شهید به حوزه شعر و ادبیات نگاه متفاوتی بود، گفت: این نگاه را نمیتوان با بسیاری از مسئولان مقایسه کرد. این نگاه در نوع خود برآمده از زیست شخصی رهبر شهید با شعر و فهم عمیق با این پدیده بود. رهبر شهید شعر را هنر اول ایرانزمین میدانستند و با تاکید درباره آن سخن میگفتند. ایشان میگفتند ما اگر مختار باشیم یک هنر را از میان هنرهای گوناگون انتخاب و سرمایهگذاری کنیم، آن هنر شعر است. ایشان فرموده بودند شعر سرمایه و ثروت ملی ماست و باید این ثروت را گسترش داد.
غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان اینکه در این ۵۰ سال اخیر بختیارِ زبان و ادب فارسی بوده، که دو رهبرِ ادیب و شعرشناس به خود دیده و آنها پشتوانه زبان فارسی بودند، افزود: آن هم در روزگاری که طوفان جهانی شدن با هویت ملی سر ستیز دارد.
حداد عادل ادامه داد: از خصوصیت رهبر عزیزمان جامعیت ایشان بود. بنده کمتر کسی را سراغ دارم که چنین خصوصیتی داشته باشد. این ویژگی به گونهای بود که اگر کسی در هر حوزهای از کمال برخوردار بود، در پایان ملاقات با رهبر شهید تصور میکرد که ایشان هم در رشته او متخصص است.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی بیان کرد: با وجود اینکه ذات هنر جلوهگری است و رهبر شهیدمان در حوزه شعر و ادبیات سرآمد بودند، ولی هیچگاه در دیدارهای چند ساعته خود با شعرا از شعر خود سخن نمیگفتند، که این ویژگی نشان از تسلط ایشان بر خودشان بود.
در ادامه، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به وجوه شخصیتی رهبر شهید پرداخت و گفت: رهبر شهید سه وجه وجودی داشتند که به نظرم، دو وجه از آنها بر وجه سوم سایه انداخته بود. وجه اول، اسلامیت ایشان بود. ایشان بر حوزههای مختلف دانشهای اسلامی تسلط داشتند و در حوزههای قابل توجهی نیز صاحب نوآوری بودند.
وی ادامه داد: وجه دوم، انقلابیت ایشان بود. ایشان از ابتدای نهضت اسلامی در سال ۱۳۴۲ از همراهان امام راحل بودند و این همراهی تا زمان پیروزی انقلاب، پس از آن و در دوره بیش از ۳۰ ساله رهبری انقلاب اسلامی ادامه داشت. وجه سوم، ایرانیت ایشان است. رهبر انقلاب اسلامی، عالمی اندیشمند و شخصیتی برجسته و انقلابی بودند، اما در عین حال، ایراندوست و ایرانپناه واقعی به شمار میرفتند.
وی اضافه کرد: «امین زبان و ادب پارسی» یکی از وجوهی است که وجه سوم شخصیت رهبر شهید را تفسیر میکند؛ چراکه زبان فارسی کانون مرکزی هویت ایرانی است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: باید درباره زبان فارسی سخن گفت و در این زمینه حرفهای زیادی برای گفتن وجود دارد. خود رهبر شهید در پیام عاشورایی خود گفتند: «ای ایران بخوان». این وجه از زندگی ایشان مغفول مانده است.
وی ادامه داد: رهبر شهید در بخش زبان و ادب فارسی، دو بال و حوزه را با هم پیش میبردند؛ نخست، علقه، تعلق خاطر و تسلط بر زبان فارسی که وجه شخصی ایشان بود و دوم، اهتمام به زبان فارسی در حکمرانی کشور که وجه حقوقی ایشان به شمار میرفت.
صالحی افزود: در بخش حقیقی شخصیت ایشان و در ارتباط با زبان فارسی، نکات بسیاری میتوان مطرح کرد. ایشان بر نظم و نثر فارسی، هر دو، تسلط داشتند.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: رهبر شهید ما تنها بر شعر و نثر تسلط نداشتند و هیچیک از این دو بر دیگری برتری نداشت. گاهی متعجب میشدیم که ایشان چه اندازه نثرهای متنوع خواندهاند و جوهره کلام برایشان چقدر جدی و مهم بود. علقه ایشان به زبان و ادب فارسی، امتیازات و تمایزات خاص خود را داشت.
صالحی در ادامه افزود: ایشان به رشد، تقویت، گسترش و اعتلای زبان و ادب فارسی توجه داشتند. در میان سلسلههای ایرانی، شاید تنها در دوره سامانی شاهد بودیم که زبان فارسی مورد اهتمام امرا و وزرا قرار داشت. در آن دوره، با همراهی امرا و وزرا اتفاقات بزرگی رقم خورد که آن را به نقطه عطفی تبدیل کرد. پس از آن، جرقههایی شکل گرفت که به یک دوره مستمر تبدیل نشدند، اما در دوران انقلاب اسلامی، بهویژه در زمان رهبری رهبر شهید، دورهای خاص برای زبان فارسی رقم خورد.
وی بیان کرد: نوع نگاه ایشان به فردوسی را ببینید. یادمان نرفته است که چگونه از واژه «شاه» واژهزدایی میشد و شاهنامه به کنج رانده شده بود. رهبر شهید در همان دوران به فردوسی توجه کردند و از حکمت فردوسی سخن گفتند که امروز نتایج آن را میبینیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: رهبر شهید از مفاخر ادبیات فارسی پاسداری کردند و اجازه ندادند با نگاههای افراطگرایانه، این مفاخر از عرش به فرش آورده شوند.
وی ادامه داد: ممکن بود در دهه نخست انقلاب اسلامی، پارهای از مفاخر را از دست بدهیم، اما رهبر شهید با نوع بیان و افتخارآفرینی، از تکتک این مفاخر صیانت کردند. بخش دیگر اهتمام ایشان نیز به استعدادپروری نسل جدید ادبیات ایران در قالب برنامهای مستمر در ماه رمضان بازمیگشت.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: در کنار دو وجه اسلامیت و انقلابیت رهبر شهید، ایرانیت ایشان نیز وجهی کماهمیت نیست و زبان فارسی یکی از حوزههای بروز ایرانیت ایشان به شمار میرود.
