سرفه شبانه در کودکان می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد؛ از یک سرماخوردگی ساده گرفته تا آلرژی، آسم یا در بعضی موارد رفلاکس معده. اگر سرفه فقط چند روز و همزمان با سرماخوردگی ایجاد شده باشد، معمولاً جای نگرانی زیادی نیست؛ اما سرفه‌های مکرر یا طولانی‌مدت نیاز به بررسی دارند.
سرماخوردگی؛ یکی از شایع‌ترین علت‌ها
در سرماخوردگی، ترشحات بینی افزایش پیدا می‌کند. وقتی کودک دراز می‌کشد، این ترشحات می‌توانند پشت حلق را تحریک کنند و باعث سرفه شوند. به همین دلیل ممکن است کودک در طول روز علائم خفیف‌تری داشته باشد، اما شب‌ها بیشتر سرفه کند.
آبریزش یا گرفتگی بینی، عطسه و گلودرد هم معمولاً همراه آن دیده می‌شوند.
آلرژی؛ وقتی سرفه تکرار می‌شود
آلرژی‌های تنفسی هم می‌توانند باعث سرفه، به‌خصوص در شب، شوند. اگر کودک مرتب عطسه می‌کند، بینی‌اش گرفته یا آبریزش دارد، چشم‌هایش خارش دارند یا سرفه در فصل خاصی بیشتر می‌شود، آلرژی می‌تواند یکی از علت‌های احتمالی باشد.
گردوغبار، مایت‌های موجود در گردوغبار، کپک و گرده گیاهان از محرک‌های شناخته‌شده هستند.
سرفه شبانه و آسم
سرفه شبانه یکی از علائمی است که در برخی کودکان مبتلا به آسم دیده می‌شود.
به‌خصوص اگر کودک:
- هنگام دویدن و بازی سرفه می‌کند
- خس‌خس سینه دارد
- احساس تنگی نفس دارد
- یا سرفه‌های شبانه‌اش مرتب تکرار می‌شود
بهتر است از نظر آسم ارزیابی شود.
البته سرفه شبانه به‌تنهایی به معنی آسم نیست.
آیا رفلاکس هم می‌تواند باعث سرفه شود؟
بله، اما نه در همه کودکان. رفلاکس معده در برخی کودکان می‌تواند با سرفه همراه باشد و ممکن است علائم هنگام دراز کشیدن یا شب‌ها بیشتر احساس شوند.
اگر سرفه همراه با برگشت غذا یا اسید، ترش‌کردن، سوزش پشت جناغ یا سایر علائم گوارشی باشد، پزشک ممکن است رفلاکس را هم در بررسی علت سرفه در نظر بگیرد. پس بهتر است صرفاً با دیدن سرفه شبانه، خودسرانه درمان رفلاکس را شروع نکنید.
اتاق خواب هم مهم است
محیط خواب کودک را هم بررسی کنید. دود سیگار، گردوغبار، کپک، عطر و اسپری‌های خوشبوکننده و سایر مواد تحریک‌کننده می‌توانند در بعضی کودکان علائم تنفسی را تشدید کنند.
اگر متوجه شدید سرفه بیشتر در اتاق خواب یا در شرایط خاصی اتفاق می‌افتد، این الگو را با پزشک در میان بگذارید.
چه زمانی سرفه کودک نیاز به بررسی دارد؟
اگر سرفه:
مرتب شب‌ها تکرار می‌شود
خواب کودک را مختل می‌کند
بیش از چند هفته ادامه پیدا می‌کند
هنگام فعالیت یا خندیدن بیشتر می‌شود
بدون علائم واضح سرماخوردگی اتفاق می‌افتد
یا همراه خس‌خس و تنگی نفس است
بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
برای کمتر شدن سرفه چه کنیم؟
اول باید علت مشخص شود. تا آن زمان، کودک را از دود سیگار و مواد معطر و تحریک‌کننده دور نگه دارید و محیط خواب را تا حد امکان تمیز و عاری از کپک و گردوغبار نگه دارید.
اگر پزشک برای کودک دارویی تجویز کرده، آن را طبق دستور مصرف کنید.
داروهای ضدسرفه یا داروهای آسم را بدون توصیه پزشک به کودک ندهید.
این علائم را جدی بگیرید
اگر کودک دچار سختی واضح در تنفس، تنفس بسیار سریع، کبودی لب‌ها یا صورت، بی‌حالی شدید یا بدتر شدن سریع وضعیت تنفسی شد، نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد.
یادتان باشد: سرفه شبانه همیشه نشانه یک بیماری جدی نیست، اما وقتی تکرار می‌شود، پیدا کردن علت آن مهم است.
