انتخابات اسرائیل بدون برنده؛ بن‌بست قدرت میان نتانیاهو و مخالفان
نتایج انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل نشان داد ائتلاف بنیامین نتانیاهو با کسب ۵۳ کرسی، اکثریت پارلمانی را از دست داده است؛ اما مخالفان او نیز با ۴۸ کرسی به حدنصاب ۶۱ کرسی نرسیده‌اند. احزاب عرب‌محور با ۱۹ کرسی می‌توانند در تعیین دولت آینده نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند. اکنون احتمال تشکیل دولت وحدت ملی، دولت اقلیت یا برگزاری انتخابات مجدد مطرح است و سرنوشت مذاکرات به تصمیم رئیس‌جمهور و میزان انعطاف احزاب بستگی دارد.
فرارو- نتایج انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر اسرائیل نشان می‌دهد ائتلاف بنیامین نتانیاهو اکثریت خود را در کنست از دست داده است؛ اما احزاب یهودی مخالف او نیز نتوانسته‌اند به ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل دولت دست یابند.
به گزارش فرارو به نقل از الجزیره، به این ترتیب، اسرائیل وارد دوره‌ای از چانه‌زنی‌های سیاسی شده که ممکن است به تشکیل ائتلاف وحدت، دولت اقلیت یا انتخابات مجدد منتهی شود.
نتیجه انتخابات چه بود؟
بر اساس نتایج اعلام‌شده، ائتلاف حامی نتانیاهو در مجموع ۵۳ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورده است:
لیکود: ۲۷ کرسی
یهودیت متحد توراتی: ۷ کرسی
عوتسما یهودیت: ۷ کرسی
شاس: ۶ کرسی
صهیونیسم دینی: ۶ کرسی
در سوی مقابل، بلوک احزاب یهودی مخالف نتانیاهو ۴۸ کرسی کسب کرده است:
یاشار به رهبری گادی آیزنکوت: ۲۱ کرسی
بی‌یاحاد: ۱۲ کرسی
دموکرات‌ها: ۸ کرسی
اسرائیل خانه ما: ۷ کرسی
احزاب عرب‌محور نیز در مجموع ۱۹ کرسی به دست آورده‌اند: فهرست مشترک با ۱۱ کرسی و حزب رعم با ۸ کرسی.
بنابراین، هیچ‌یک از بلوک‌های موجود به‌تنهایی اکثریت لازم برای تشکیل دولت را در اختیار ندارد. برای تشکیل کابینه، احزاب باید ائتلاف‌های تازه‌ای بسازند یا از حمایت نمایندگان خارج از بلوک خود برخوردار شوند.
گام بعدی چیست؟
نتایج انتخابات باید حداکثر تا چهارم نوامبر به اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل ارائه شود. قرار است اعضای کنست جدید دهم نوامبر مراسم تشریفاتی قسم خوردن را انجام دهند و هرتزوگ نیز تا یازدهم نوامبر یکی از نمایندگان را مأمور تشکیل دولت کند. هرتزوگ با مشورت رهبران احزاب، فردی را انتخاب خواهد کرد که به ارزیابی او بیشترین امکان را برای تشکیل ائتلاف داشته باشد. نامزد مأمور تشکیل دولت ۲۸ روز فرصت دارد تا کابینه خود را شکل دهد و در صورت نیاز می‌تواند ۱۴ روز دیگر نیز مهلت بگیرد.
هنوز مشخص نیست هرتزوگ چه کسی را در اولویت قرار خواهد داد. بنیامین نتانیاهو و گادی آیزنکوت از گزینه‌های اصلی به شمار می‌روند. بر اساس گزارش روزنامه اسرائیلی «یدیعوت آحارونوت»، احتمال حمایت برخی احزاب عرب‌محور از آیزنکوت برای کنار رفتن نتانیاهو می‌تواند نقش داشته باشد.
هرتزوگ پیش‌تر از رهبران سیاسی خواسته است از مواضع انعطاف‌ناپذیر حزبی فاصله بگیرند و برای تشکیل دولت راه‌حل‌های خلاقانه پیدا کنند. او احتمال تشکیل دولت وحدت ملی با مشارکت نتانیاهو و آیزنکوت را مطرح کرده است.
آیا احزاب مخالف با احزاب عرب ائتلاف می‌کنند؟
یکی از مهم‌ترین پرسش‌های پس از انتخابات، احتمال همکاری بلوک مخالف نتانیاهو با احزاب عرب‌محور است؛ احزابی که نماینده بخش بزرگی از فلسطینی‌تباران هستند. آیزنکوت و شماری دیگر از مخالفان نتانیاهو پیش‌تر همکاری رسمی با این احزاب را رد کرده بودند. با این حال، برخی چهره‌های سیاسی معتقدند مواضع آنان ممکن است تغییر کند.
ایهود باراک، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل گفته است رهبران مخالف می‌توانند در این زمینه تجدیدنظر کنند. او در گفت‌وگو با شبکه فرانس ۲۴ استدلال کرد که اگر نتانیاهو با چنین وضعیتی روبه‌رو بود، بدون تردید منصور عباس، رهبر حزب رعم را به همکاری دعوت می‌کرد و حتی ممکن بود سمت وزارت کشور را به او پیشنهاد دهد.
بر اساس گزارش شبکه ۱۲ اسرائیل، منصور عباس نیز آمادگی حزب خود را برای همکاری با اردوگاه مخالفان اعلام کرده و گفته است شروط آیزنکوت مانعی برای مشارکت رعم نخواهد بود.
یوسف جبارین از فهرست مشترک نیز اعلام کرده است که حزبش برای کنار رفتن دولت نتانیاهو آماده همکاری است. او در شبکه ایکس بر ضرورت مشارکت واقعی و برابر میان یهودیان و اعراب تأکید کرده است. حتی اگر احزاب عرب‌محور رسماً وارد ائتلاف نشوند، ممکن است با حمایت بیرونی از دولت مخالفان، به تصویب رأی اعتماد در کنست کمک کنند.
اگر هیچ‌کس نتواند دولت تشکیل دهد چه می‌شود؟
اگر نامزد نخست رئیس‌جمهور در مهلت ۴۲ روزه موفق به تشکیل دولت نشود، هرتزوگ می‌تواند نماینده دیگری را مأمور این کار کند. نامزد دوم ۲۸ روز فرصت خواهد داشت. در صورت شکست او نیز، اکثریت نمایندگان کنست می‌توانند نامزد سومی را معرفی کنند که ۱۴ روز برای تشکیل کابینه فرصت خواهد داشت.
گزینه دیگر، تشکیل دولت اقلیت است؛ دولتی که بدون داشتن ۶۱ کرسی رسمی، با حمایت بیرونی احزاب کوچک‌تر از جمله احزاب عرب‌محور بتواند رأی اعتماد بگیرد. توافق برای تقسیم دوره نخست‌وزیری میان دو رقیب سیاسی نیز از دیگر راه‌حل‌های احتمالی است. اگر هیچ‌یک از این گزینه‌ها به نتیجه نرسد و بن‌بست سیاسی ادامه پیدا کند، کنست منحل خواهد شد و انتخابات تازه‌ای باید حداکثر ظرف ۹۰ روز برگزار شود.
نتانیاهو تا آن زمان در قدرت می‌ماند
تا زمان تشکیل دولت جدید، نتانیاهو همچنان به‌عنوان نخست‌وزیر موقت در سمت خود باقی خواهد ماند. بنابراین، حتی اگر نتواند در ائتلاف آینده حضور داشته باشد، طولانی شدن مذاکرات ممکن است چند ماه دیگر نیز او را در رأس دولت نگه دارد.
در مجموع، نتایج انتخابات نه به ادامه روشن دولت کنونی انجامیده و نه راه را برای تشکیل فوری دولت جایگزین هموار کرده است. سرنوشت کابینه آینده به مذاکرات میان احزاب به‌ویژه تصمیم مخالفان درباره همکاری با نمایندگان عرب‌محور، و انتخاب رئیس‌جمهور برای مأموریت تشکیل دولت بستگی دارد. در صورت شکست این تلاش‌ها، رأی‌دهندگان اسرائیلی ممکن است بار دیگر پای صندوق‌های رأی بروند.