اصفهان- استاد بازنشسته علوم خاک‌شناسی دانشگاه صنعتی با اشاره به شناسایی انواع فلزات سنگین در بازه‌هایی از بستر زاینده رود، گفت: بستر این رودخانه دچار فرسایش بادی شده است.
به گزارش خبرنگار مهر، احمد جلالیان عصر شنبه در نشست نخبگانی زاینده رود که به مناسبت ۱۸ مهر روز گرامیداشت این رودخانه برگزار شد، اظهار کرد: خشکی بیش از دو دهه رودخانه در بستر شهری، صنعتی و کشاورزی، رسوبات آلوده را به منبع تولید گردوغبار تبدیل کرده و مطالعات دانشگاهی خطر فلزات سنگین را در بخش‌هایی از مسیر تا گاوخونی تأیید کرده است.
وی افزود: زاینده‌رود در مسیر خود از پهنه‌های صنعتی، شهری و کشاورزی عبور می‌کند و هر بخش آلاینده‌های خاص خود را دارد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه با حمایت کمیسیون آب شورای شهر اصفهان، آذر ۱۴۰۲ قراردادی با دانشگاه آزاد اصفهان منعقد شد تا نقش بستر خشک رودخانه در تولید گردوغبار شهر، پهنه‌بندی مناطق پرخطر تا کم‌خطر در حدود ۲۰۰ کیلومتر مسیر تا تالاب گاوخونی و ارزیابی زیست‌محیطی رسوبات بررسی شود، اضافه کرد: نمونه‌برداری در فواصل حدود هشت کیلومتری برای فلزات سنگین و آزمایش تونل باد به‌منظور سنجش شدت فرسایش بادی انجام شد.
جلالیان با اشاره به اینکه در برخی نقاط ورود پساب باعث کف‌کردن بستر شده و دام از مراتع حاشیه استفاده می‌کند، گفت: در نتیجه آلاینده می‌تواند وارد چرخه غذایی شود در حالی که پساب برای تغذیه مستقیم آبخوان یا مصرف بدون ضوابط مجاز نیست و استانداردها و محیط‌زیست آن را تأیید نمی‌کنند.
این استاد خاک‌شناسی گفت: شدت فرسایش بادی در بستر زاینده رود در شرایط بحرانی تا حدود ۲۳ تا ۲۸ کیلوگرم بر مترمربع در ساعت در سرعت‌های بالا ثبت شده و ذرات ریز بستر به‌راحتی با باد جابه‌جا می‌شوند.
غلظت بالای کادمیوم در بستر زاینده‌رود
جلالیان با بیان اینکه غلظت کادمیوم در برخی نقاط تا حدود ۶ دهم میلی‌گرم (بالاتر از سطح مرجع حدود یک دهم) و حضور آرسنیک، سرب و روی با منشأ انسان‌ساز مشاهده شده، تصریح کرد: شاخص‌های انباشتگی و آلودگی نشان می‌دهد بخشی از آلودگی بستر رودخانه و گردوغبار مرتبط با فعالیت‌های انسانی است.
وی ادامه داد: در جنوب‌شرق مسیر، زهکش اراضی کشاورزی حاوی سموم و کود فسفاته از جمله آرسنیک و کادمیوم وارد بستر می‌شود؛ آب ساکن تبخیر شده و ذرات ریز آلوده‌تر می‌شوند.
استاد بازنشسته علوم خاک‌شناسی دانشگاه صنعتی و رئیس مرکز تحقیقات مبارزه با ریزگردها دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان تأکید کرد: در زاینده رود حتی در حالت خشک، خطر فلزاتی مانند سرب و کادمیوم در کانون‌های جمعیتی اصفهان جدی بوده و حداقل جریان آب در رودخانه برای کاهش خیزش گردوغبار آلوده ضروری است.
جلالیان اضافه کرد: مدیریت ورود پساب، کنترل زهکش کشاورزی و هماهنگی محیط‌زیست و جهاد کشاورزی باید در اولویت قرار گیرد.
وی افزود: تالاب گاوخونی نیز حلقه پایانی این زنجیره بوده و نیازمند توجه است.
به گزارش مهر، نشست نخبگانی روز زاینده‌رود با حضور نمایندگان سمن‌های محیط‌زیست، صنف کشاورزان اصفهان، اساتید دانشگاه و نمایندگان مجلس عصر امروز برگزار شد.