تهران- ایرنا- پیش‌بینی تمهیدات برگزاری اجلاس علمی «میراث امام مجاهد شهید؛ مرجعیت علمی و آینده ایران» به دستور وزیر علوم، کسب جایگاه نخست دانشگاه تهران در بین دانشگاه‌های کشور در رتبه‌بندی یواس نیوز، برگزاری دومین نشست تخصصی مدیران جذب دانشجوی بین‌الملل دانشگاه‌ها، انتشار کتاب استاد دانشکدگان فنی دانشگاه تهران توسط دو انتشارات معتبر بین‌المللی از مهم‌ترین رویدادهای روز یکشنبه؛ ۱۷ آبان‌ماه دانشگاه‌هاست.
به گزارش گروه علمی ایرنا، مشروح اخبار دانشگاه‌ها و موسسه‌های آموزش عالی روز یکشنبه؛ ۱۷ آبان‌ماه در این بسته خبری ارائه می‌شود.
برگزاری اجلاس علمی «میراث امام مجاهد شهید؛ مرجعیت علمی و آینده ایران» به دستور وزیر علوم
به دستور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، برگزاری اجلاس علمی «میراث امام مجاهد شهید؛ مرجعیت علمی و آینده ایران» در شورای معاونان وزارت علوم بررسی شد.
این اجلاس با هدف بازخوانی و تبیین اندیشه‌های رهبر شهید در حوزه سیاست‌گذاری علم و فناوری و در راستای تأکیدات رهبر معظم انقلاب، آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، بر تداوم مسیر رهبر شهید در تحقق مرجعیت و ارتقای اثرگذاری علمی ایران برگزار خواهد شد. جزئیات برگزاری این اجلاس به‌زودی اعلام می‌شود.
دانشگاه تهران، هم‌چنان در جایگاه نخست دانشگاه‌های ایران؛ رتبه ۶۸ در مهندسی و رتبه پنجم در علوم پلیمر به ایران رسید
در جدیدترین رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان مؤسسه یواس‌نیوز (U.S. News) برای سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷، که توسط مؤسسه منطقه‌ای ISC منتشر شده است، نام ۸۰ دانشگاه ایرانی در میان بیش از ۲۲۵۰ دانشگاه از بیش از ۱۰۰ کشور جهان قرار گرفته است. در این میان، دانشگاه تهران با کسب رتبه ۳۱۴ جهانی، جایگاه نخست دانشگاه‌های ایران را به خود اختصاص داده است.
پس از دانشگاه تهران، دانشگاه آزاد اسلامی با رتبه ۴۶۰، دانشگاه صنعتی شریف با رتبه ۵۷۸ و دانشگاه علوم پزشکی تهران با رتبه ۵۸۵ در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
دانشگاه تبریز با رتبه ۶۶۲، دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دانشگاه تربیت مدرس با رتبه مشترک ۷۸۳، دانشگاه صنعتی امیرکبیر با رتبه ۷۹۱ و دانشگاه‌های علوم پزشکی شیراز و تبریز با رتبه مشترک ۸۰۱ در میان ۱۰ جایگاه نخست ایران قرار گرفته‌اند.
رتبه پنجم جهان در علوم پلیمر به ایران رسید
بر اساس نتایج رتبه‌بندی موضوعی یواس‌نیوز، یکی از نکات قابل توجه در عملکرد علمی ایران، جایگاه پنجم جهانی در حوزه «علوم پلیمر» است. همچنین ایران در علوم و فناوری سبز و پایدار رتبه هفدهم، در منابع آب رتبه سی‌وپنجم، در مهندسی رتبه شصت‌وهشتم و در هوش مصنوعی رتبه صدوچهارم جهان را کسب کرده است.
این نتایج نشان می‌دهد دانشگاه‌های ایران در برخی حوزه‌های تخصصی از ظرفیت پژوهشی قابل توجهی برخوردارند. مهندسی، علوم پزشکی، علوم و فناوری پلیمر، علوم و مهندسی مواد، منابع آب، علوم کشاورزی و مطالعات محیط‌زیستی از جمله زمینه‌هایی هستند که دانشگاه‌های کشور در آنها فعالیت‌های علمی و پژوهشی گسترده‌ای دارند.
برگزاری دومین نشست تخصصی مدیران جذب دانشجوی بین‌الملل دانشگاه‌ها
دومین نشست مدیران جذب دانشجوی بین‌الملل دانشگاه‌های کشور با هدف بررسی راهکارهای نوین جذب دانشجو، با حضور عباس قنبری‌باغستان معاون بورس و امور دانشجویان خارج سازمان، ربانی مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دریاباری رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آفریقای جنوبی و جمعی از مسئولان دانشگاهی به صورت برخط برگزار شد.
در این نشست، راهکارهای تسهیل در جذب دانشجویان خارجی، به‌ویژه از طریق راه‌اندازی و توسعه دوره‌های کاملاً آنلاین و الکترونیک، مورد بحث و تبادل‌نظر قرار گرفت. محورهای اصلی این جلسه شامل پیگیری صدور مجوزهای تجمیعی برای دانشگاه‌های سطح یک جهت برگزاری دوره‌های آنلاین در مقطع کارشناسی ارشد، بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و فرهنگی بازار آفریقا و همچنین تقویت مدل‌های آموزشی ترکیبی بود.
دو مجله دیگر دانشگاه تهران در پایگاه بین‌المللی دوآج نمایه شدند
در پی استانداردسازی‌ها و سیاستگذاری‌های واحد مجلات مؤسسه انتشارات در حوزه مجلات علمی دانشگاه و به همت مسئولان نشریه‌های «حکمرانی منابع طبیعی» و «هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی»، این دو مجله در پایگاه بین‌المللی دواج نمایه شدند.
نشریه «هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی» نیز در زمره اولین و معتبرترین نشریات علمی ایران در موضوعات معماری و شهرسازی است. هدف اصلی این نشریه بسط نظریه‌ها، رویکردها و اندیشه‌های معماری و شهرسازی، تولید دانش، بومی‌سازی نظریه‌ها و مفاهیم با توجه به قدمت و غنای معماری و شهرسازی ایران و جریان‌سازی علمی معماری و شهرسازی در زمینه‌ها و گرایش‌های مختلف آنهاست.
مروری بر چهار دهه فعالیت نشریات علمی دانشگاه صنعتی شریف؛ از تثبیت جایگاه ملی تا حضور مؤثر در عرصه بین‌المللی
نشریات علمی دانشگاه صنعتی شریف در سال‌های اخیر توانسته‌اند با تکیه بر سابقه علمی، استانداردهای حرفه‌ای انتشار و تلاش مستمر در مسیر ارتقای کیفیت، جایگاه قابل‌توجهی در میان نشریات علمی کشور و مجامع بین‌المللی به دست آورند. کسب رتبه «الف» برای سومین سال متوالی توسط مجلات تخصصی شریف و دستیابی مجله بین‌المللی ساینتیا ایرانیکا به رتبه Q2 برای سومین سال پیاپی، از جمله دستاوردهای مهم این مجموعه به شمار می‌روند.
رضا نقدآبادی، مدیر دفتر مجلات علمی شریف و سردبیر مجله ساینتیا ایرانیکا، با اشاره به پیشینه فعالیت نشریات علمی دانشگاه صنعتی شریف، این موفقیت‌ها را نتیجه مسیری مستمر در توسعه و ارتقای نشر علمی می‌داند. به گفته وی، فعالیت مجله علمی شریف به سال ۱۳۶۳ بازمی‌گردد؛ نشریه‌ای که در ابتدا با ساختار و محتوایی متناسب با نیازهای علمی آن دوره آغاز به کار کرد و از سال ۱۳۷۱ در قالبی جدید به فعالیت خود ادامه داد.
وی گفت: این نشریه از سال ۱۳۸۰ با تمرکز بر انعکاس دستاوردهای علمی و پژوهشی استادان دانشگاه‌های سراسر کشور در حوزه‌های مختلف علوم و مهندسی فعالیت کرد و در سال ۱۳۸۳ نیز موفق به دریافت درجه علمی و پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شد. در ادامه این مسیر، از سال ۱۳۸۹ فعالیت مجموعه در قالب سه نشریه تخصصی مستقل شامل مهندسی عمران شریف، مهندسی مکانیک شریف و مهندسی صنایع و مدیریت شریف ادامه یافت.
نقدآبادی با تأکید بر اهمیت توسعه ارتباطات علمی در سطح بین‌المللی، مجله ساینتیا ایرانیکا را یکی از ظرفیت‌های مهم دانشگاه صنعتی شریف در این زمینه معرفی می‌کند. این نشریه از سال ۱۳۷۳ فعالیت خود را آغاز کرده و به زبان انگلیسی و به‌صورت دوماهانه منتشر می‌شود. ساینتیا ایرانیکا با رویکرد دسترسی آزاد (open access)، تلاش دارد بستری برای انتشار پژوهش‌های نوآورانه محققان سراسر جهان و تقویت ارتباطات علمی میان پژوهشگران فراهم کند.
وی افزود: حوزه فعالیت این مجله طیف گسترده‌ای از رشته‌های فنی و مهندسی را در بر می‌گیرد؛ از جمله مهندسی عمران، مهندسی مکانیک، علوم و مهندسی کامپیوتر، مهندسی برق و الکترونیک، مهندسی صنایع، علوم و فناوری نانو، شیمی، مهندسی شیمی و ژئوانرژی. این گستردگی موضوعی امکان انتشار پژوهش‌های متنوع و ایجاد ارتباط میان حوزه‌های مختلف علمی را فراهم آورده است.
سردبیر مجله بین‌المللی ساینتیا ایرانیکا گفت: یکی از مهم‌ترین شاخص‌های اعتبار ساینتیا ایرانیکا، حضور آن در پایگاه‌های معتبر نمایه‌سازی بین‌المللی است. این مجله از سال ۲۰۰۷ موفق به دریافت نمایه ISI شده و در پایگاه‌هایی همچون Scopus، Clarivate، JCR، SJR، EBSCO، ISC، Zb Math و Jufo Portal نمایه شده است. بر اساس اطلاعات ارزیابی سال ۲۰۲۵، این نشریه دارای ضریب تأثیر ۱.۸ در Web of Science و CiteScore برابر با ۳.۹ در Scopus است. همچنین شاخص SJR آن ۰.۳۰۴ و شاخص SNIP آن ۰.۵۳۷ گزارش شده است.
وی افزود: دستیابی به رتبه Q2 برای سومین سال متوالی، یکی از دستاوردهای شاخص این نشریه در عرصه بین‌المللی محسوب می‌شود. ساینتیا ایرانیکا تاکنون حدود ۴۵۰۰ مقاله منتشر کرده و در سال‌های اخیر به‌طور میانگین سالانه بیش از ۱۱۰۰ مقاله دریافت کرده است. این حجم از فعالیت، اهمیت وجود یک نظام ارزیابی و داوری دقیق و منسجم را دوچندان می‌کند.
نقدآبادی بر اهمیت کیفیت علمی و نوآوری در فرایند بررسی مقالات تأکید کرد و افزود: بر اساس سازوکار این مجله، مقالات دریافتی در مرحله نخست از نظر محتوای علمی و میزان نوآوری توسط دبیر تخصصی بررسی می‌شوند و پس از تأیید اولیه، برای داوری ارسال خواهند شد. این رویکرد با هدف اطمینان از کیفیت آثار منتشرشده و حفظ استانداردهای علمی نشریه دنبال می‌شود.
وی خاطرنشان کرد: از دیگر ویژگی‌های مجموعه نشریات علمی شریف، توجه به سرعت و دقت در فرایند داوری است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، در سه نشریه مهندسی عمران شریف، مهندسی مکانیک شریف و مهندسی صنایع و مدیریت شریف، فرایند داوری و اعلام نتیجه نهایی مقالات در کمتر از ۹۰ روز انجام می‌شود. این ویژگی در کنار رعایت استانداردهای علمی، می‌تواند به تسهیل روند انتشار دستاوردهای پژوهشی و پاسخ‌گویی بهتر به نیازهای پژوهشگران کمک کند.
مدیر دفتر مجلات علمی شریف به موفقیت‌های نشریات تخصصی این مجموعه در ارزیابی‌های داخلی اشاره می‌کند. مجلات علمی شریف از سال ۱۳۹۸ وارد نظام رتبه‌بندی و ارزیابی نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شدند و در نخستین ارزیابی موفق به کسب رتبه «ب» شدند. با تداوم فعالیت‌ها و تلاش اعضای هیئت تحریریه، سردبیران و کارشناسان برای ارتقای کیفیت محتوای علمی و استانداردهای انتشار، این نشریات توانستند در ارزیابی سال ۱۴۰۴ برای سومین سال متوالی رتبه «الف» را کسب کنند. همچنین، در سال ۱۴۰۴ با پیگیری سردبیر محترم و تلاش کارشناسان، مجله مهندسی مکانیک شریف بصورت دو زبانه (مقاله اصلی به زبان فارسی و ترجمه مختصر 1000 کلمه به زبان انگلیسی) منتشر شده است. امید است با ادامه این فرایند، زمینه نمایه شدن این مجله در اسکوپوس فراهم شود.
وی گفت: دسترسی آزاد به مقالات نیز از دیگر ویژگی‌های مهم این مجموعه است. این رویکرد با هدف فراهم‌کردن امکان دسترسی گسترده‌تر پژوهشگران به نتایج تحقیقات علمی و تسهیل تبادل دانش دنبال می‌شود. در واقع، انتشار آزاد دستاوردهای پژوهشی می‌تواند زمینه بهره‌مندی بیشتر جامعه علمی از یافته‌های محققان و تقویت ارتباطات علمی را فراهم کند.
نقدآبادی در ارزیابی جایگاه کنونی نشریات علمی دانشگاه، اعتماد جامعه دانشگاهی و پژوهشی را یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های این نشریات می‌داند؛ سرمایه‌ای که در نتیجه سال‌ها فعالیت مستمر، رعایت استانداردهای علمی، دقت در داوری و انتشار منظم مجلات شکل می‌گیرد. ساینتیا ایرانیکا با بیش از سه دهه فعالیت و مجلات علمی شریف با بیش از چهار دهه سابقه انتشار، بخشی از میراث علمی و پژوهشی دانشگاه صنعتی شریف به شمار می‌روند. این دستاورد مرهون همکاری و مشارکت همه اعضای هیات علمی دانشگاه، خصوصا سردبیران نشریات علمی شریف، دبیران تخصصی مجله ساینتیا ایرانیکا و کارشناسان دفتر مجلات علمی دانشگاه می‌باشد. همچنین حمایت ریاست دانشگاه، معاون پژوهش و فناوری و سایر مدیران دانشگاه نقش اساسی برای استمرار موفقیت مجلات علمی شریف و مجله ساینتیا ایرانیکا، داشته است.
وی در پایان چشم‌انداز فعالیت این مجموعه را بر حفظ و ارتقای جایگاه علمی در سطح ملی و بین‌المللی استوار دانست و گفت: افزایش کیفیت مقالات، تقویت فرایندهای داوری، گسترش ارتباط با جامعه علمی بین‌المللی و فراهم‌کردن بستر مناسب برای انتشار پژوهش‌های نوآورانه، از جمله محورهایی هستند که می‌توانند مسیر آینده این نشریات را شکل دهند.
نقدآبادی افزود: بی‌تردید، تداوم این مسیر نیازمند همکاری و مشارکت اعضای هیئت تحریریه، سردبیران، کارشناسان و پژوهشگران است؛ مسیری که هدف نهایی آن، تقویت جایگاه دانشگاه صنعتی شریف در عرصه نشر علمی و ایفای نقشی مؤثر در توسعه دانش و ارتباطات علمی در سطح ملی و بین‌المللی خواهد بود.
انتشار کتاب استاد دانشکدگان فنی دانشگاه تهران توسط دو انتشارات معتبر بین‌المللی
کتاب «ماشین‌های آهنربای دائم» با هدف ارائه بررسی جامعی از روش‌های تشخیص خطا در ماشین‌های آهنربای دائم، ادغام مبانی نظری و روش‌های تشخیصی عملی، به‌منظور آشنایی محققان و خوانندگان با دانش مورد نیاز برای پیاده‌سازی سیستم‌های مؤثر پایش وضعیت توسط دکتر جواد فیض، استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشکدگان فنی دانشگاه تهران و دو پژوهشگر دیگر تألیف و به صورت مشترک توسط دو انتشارات معتبر IEEE و WILEY منتشر شد.
ماشین‌های آهنربای دائم، به دلیل چگالی توان و راندمان برتر، به‌طور فزاینده‌ای در کاربردهای صنعتی، خودروسازی و انرژی‌های تجدیدپذیر رایج شده‌اند. از آنجا که این ماشین‌ها نقش‌های حیاتی در سیستم‌های مدرن بر عهده دارند، توانایی تشخیص و پیش‌بینی خطاها برای تضمین قابلیت اطمینان عملیاتی و به حداقل رساندن زمان ازکارافتادگی پرهزینه، ضروری است.
این کتاب در ۹ فصل ساماندهی شده است و پس از ارائه مفاهیم اساسی، به انواع خطاها می‌پردازد. چهار فصل نخست، مبانی و پیش‌زمینه لازم را فراهم می‌کنند. فصل اول، انگیزه تشخیص خطای ماشین‌های آهنربای دائم را معرفی کرده و مروری بر این حوزه ارائه می‌دهد. فصل دوم، اصول عملکرد ماشین‌های آهنربای دائم، از جمله پیکربندی‌های مختلف مانند آهنرباهای دائم نصب‌شده روی سطح و آهنرباهای داخلی را پوشش می‌دهد و درک پایه‌ای لازم برای شناخت مکانیسم‌های خطا را ایجاد می‌کند.
فصل سوم، ابزارهای مدل‌سازی تحلیلی و محاسباتی، از جمله روش اجزای محدود و روش مدار معادل را ارائه می‌دهد که برای پیش‌بینی رفتار ماشین در شرایط سالم و معیوب استفاده می‌شوند. فصل چهارم نیز پوشش نظام‌مندی از روش‌های تشخیصی قابل اجرا در انواع مختلف خطا، از جمله تحلیل امضای جریان موتور، تحلیل امضای شار موتور، پایش ولتاژ توالی صفر و روش‌های مبتنی بر ارتعاش ارائه می‌کند.
پنج فصل پایانی کتاب به‌تفصیل به دسته‌های خاص خطا می‌پردازند. هر یک از این فصل‌ها از ساختاری منسجم پیروی می‌کنند که حالت‌ها و مکانیسم‌های خطا، مدل‌سازی و تحلیل و رویکردهای تشخیصی را در بر می‌گیرد.
فصل پنجم بر خطاهای خروج از مرکز ناشی از غیریکنواختی شکاف هوایی تمرکز دارد و عللی مانند سایش یاتاقان، تلرانس‌های تولید، عدم تعادل روتور و انحراف محور را بررسی می‌کند. فصل ششم به خطاهای سیم‌پیچ استاتور، از مدارهای کوتاه بین دورها تا خطاهای فاز به فاز و فاز به زمین، با بررسی مکانیسم‌های تخریب عایق از جمله فرسودگی حرارتی، تخلیه جزئی و تنش مکانیکی می‌پردازد.
فصل هفتم به خطاهای یاتاقان، به‌عنوان شایع‌ترین حالت خرابی مکانیکی، اختصاص دارد و روابط بین هندسه یاتاقان، سرعت عملکرد و فرکانس‌های مشخصه نقص را برقرار می‌کند. فصل هشتم خطاهای مغناطیس‌زدایی منحصر به ماشین‌های آهنربای دائم را بررسی می‌کند و مغناطیس‌زدایی حرارتی، مغناطیس‌زدایی الکتریکی ناشی از عکس‌العمل بیش از حد آرمیچر و تخریب فیزیکی آهنربا را پوشش می‌دهد.
فصل نهم نیز دامنه تشخیص را به مبدل‌های الکترونیک قدرت گسترش می‌دهد و حالت‌های خرابی IGBTها، MOSFETها، درایورهای گیت و خازن‌های لینک DC را بررسی می‌کند تا مهندسان شاغل در حوزه نگهداری و قابلیت اطمینان سیستم‌های ماشین آهنربای دائم بتوانند امضاهای خطای مبدل را از خطاهای ماشین تشخیص دهند.