قزوین - ایرنا - رییس دانشگاه پیام نور استان قزوین گفت: این مرکز دانشگاهی با گذار از رویکردهای سنتی و با راهبردی ماموریت محور برای عدالت نوآوری و حل مسایل بنیادین استان بر زیرساخت‌های نوآوری و تدوین سند جامع متمرکز شده است.
به گزارش خبرنگار ایرنا، آموزش عالی در ایران طی چند دهه گذشته دستخوش دگرگونی‌های ساختاری و کارکردی فراوانی شده است؛ تحولاتی که گاه در پیوند با اقتضائات بازار کار، هرم جمعیتی کشور و تغییر مطالبات اقشار گوناگون جامعه، کارآمدی الگوهای سنتی آموزش را با پرسش‌های جدی روبه‌رو کرده و در این میان، دانشگاه پیام‌نور با تکیه بر الگوی آموزش منعطف و نیمه‌حضوری، از آغاز نقشی تعیین‌کننده در دموکراتیزه‌کردن دسترسی به مدارج علمی ایفا کرد و به قشرهایی از جامعه که به دلیل اشتغال، تاهل، مسوولیت‌های خانوادگی یا محرومیت جغرافیایی امکان بهره‌مندی از دانشگاه‌های حضوری را نداشتند، فرصت ارتقای سرمایه فرهنگی و اجتماعی بخشید.
با این حال، ورود آموزش عالی به عصر مهارت‌آفرینی و تاکید اسناد بالادستی، به‌ویژه برنامه هفتم پیشرفت، بر ماموریت‌گرایی دانشگاه‌ها، این نهاد علمی را ناگزیر از بازآفرینی رسالت‌های خویش ساخته است.
امروزه دانشگاه دیگر صرفا کارخانه تولید مدرک نیست بلکه باید به‌مثابه بازوی فکری و تجویزی دستگاه‌های اجرایی، گره‌گشای معضلات انباشته‌شده بومی و منطقه‌ای باشد و استان قزوین به‌عنوان یکی از کانون‌های برجسته صنعتی و کشاورزی کشور، نیازمند نظام آموزشی‌ای است که بتواند شکاف تاریخی میان علم و عمل را ترمیم کند.
دانشگاه پیام‌نور قزوین در دوره کنونی با درک این رسالت دوجانبه، یعنی صیانت از عدالت آموزشی برای اقشار کم‌برخوردار از یک سو و هدایت پژوهش‌ها به‌سوی نیازهای واقعی استان نظیر مدیریت کشاورزی و دامپروری از سوی دیگر، درصدد احیای کارکرد نخبگانی خود برآمده است؛ کوششی که نیازمند پشتیبانی مدیریتی، رفع ناترازی‌های انباشته سازمانی و تعامل هوشمندانه میان ساختارهای دولتی، صنایع و نخبگان دانشگاهی خواهد بود، در همین خصوص خبرنگار ایرنا گفت‌وگویی با حیدر قیاسی رییس دانشگاه پیام نور قزوین داشته که در ادامه می‌خوانید.
ایرنا. با استقرار دولت چهاردهم، مدیریت دانشگاه با چه چالش‌های ساختاری مواجه بوده است؟
با استقرار دولت وفاق ملی به ریاست مسعود پزشکیان، کشور با زنجیره‌ای از ناترازی‌های متراکم در بخش‌های مختلف تحویل گرفته شد که ترکش‌های آن مستقیما دانشگاه‌ها را نیز متاثر ساخت، در دانشگاه پیام‌نور، یکی از ناترازی‌های بنیادین ما به حوزه سرمایه انسانی و بدنه اداری بازمی‌گردد.
در دولت گذشته متاسفانه با اتخاذ تصمیم‌های غیرکارشناسی، اعضای هیات علمی و حدود ۱۵ نفر از نیروهای کارشناسی ما را وادار به انتقال به سایر دستگاه‌ها کردند.
این در حالی است که کادر اداری دانشگاه پیام‌نور از سال ۱۳۹۰ هیچ‌گونه مجوز جذبی نداشته است و امروز همکاران ما یکی پس از دیگری به افتخار بازنشستگی نایل می‌آیند و جایگزینی برای آنان نداریم؛ این یعنی سالانه چند کارمند خارج می‌شوند بی‌آنکه بتوانیم ظرفیت اداری جدیدی جذب کنیم.
دانشگاه پیام‌نور با دارا بودن ۱۱ هزار کارمند در سطح کشور یک ساختار شبه‌وزارتخانه‌ای دارد و گستردگی آن ایجاب می‌کند که کلیه تصمیم‌گیری‌ها مبتنی بر خرد جمعی و دیدگاه‌های نخبگانی باشد؛ رویکردی که شخص رییس‌جمهور نیز همواره بر آن تاکید دارند.
ما نیز در قزوین دقیقا همین رویه را مبنا قرار داده‌ایم و برای هر تصمیم مدیریتی، از دیدگاه کارشناسان خبره بهره می‌گیریم تا هزینه‌های تصمیم‌گیری غلط گذشته تکرار نشود.
ایرنا. همکاری مدیریت ارشد استان با دانشگاه پیام‌نور قزوین چه گره‌هایی را گشوده است؟
حضور مدیری دانشگاهی، میدانی و جامعه‌شناس همچون محمد نوذری در راس استانداری قزوین، منشا تحولات بسیار ارزنده‌ای برای محیط‌های دانشگاهی شد و وقتی نگاه مدیریتی استاندار را در مدیریت پروژه‌های عظیمی نظیر آبرسانی با اعتباری بالغ بر ۲۰ همت از محل منابع نوین می‌بینیم، درمی‌یابیم که بن‌بست‌شکنی در سایه مدیریت کارشناسی شدنی است.
این همراهی در عمل به دانشگاه پیام‌نور سرایت کرد؛ به‌طوری‌که مرکز قزوین با سه هزار و ۵۰۰ دانشجو در فصول سرد سال به دلیل کهنگی تاسیسات با بحران شدید گرمایشی روبه‌رو بود و دانشجویان ناچار بودند برای حضور در کلاس‌ها با خود پتو بیاورند یا آموزش‌ها را مجازی کنند.
با حمایت قاطع استاندار و پیگیری‌های مستمر معاونان ایشان نظیر دکتر احمدپور که بارها در جمع ما حضور یافتند، شبکه تاسیسات و لوله‌کشی دو طبقه به‌طور بنیادین نوسازی شد و شرایط استاندارد و درخوری برای تحصیل دانشجویان شکل گرفت و این همراهی برای رفع کاستی‌ها همچنان ادامه دارد.
ایرنا. ویژگی ساختار آموزشی پیام‌نور چیست و چه تاثیری بر پذیرش فارغ‌التحصیلان در آزمون‌ها دارد؟
نظام آموزشی دانشگاه پیام‌نور پاسخی ساختارمند به نابرابری‌های آموزشی و نیازهای طبقات گوناگون اجتماعی است، در نظام‌های سنتی آموزشی اگر دانشجویی سه جلسه غیبت کند، درس او به طور خودکار حذف می‌شود؛ این قاعده دسترسی شاغلان، مادران و زنان خانه‌دار را به آموزش عالی محدود می‌کرد و پیام‌نور با شعار آموزش برای همه، همه‌جا و همه‌وقت، این سد را شکست.
ما با تکیه بر سه هزار و ۲۰۰ عنوان کتاب خودآموز استانداردِ تدوین‌شده، بستری مهیا کرده‌ایم که دانشجو می‌تواند بدون الزام به حضور فیزیکی در ساعات کار، خودآموزی کند و همچنین برگزاری امتحانات به‌صورت متمرکز کشوری و تصحیح رایانه‌ای برگه‌ها سبب شده نمره‌دهی سلیقه‌ای به‌طور کامل حذف شود.
امسال نیز برای افزایش استاندارد علمی، بارم میان‌ترم را از هشت نمره به ۶ نمره تقلیل دادیم تا عمده ارزیابی در آزمون نهایی متمرکز وزارت علوم سنجیده شود، مطالعه عمیق و سرفصل‌محور کتاب‌های پیام‌نور موجب شده فارغ‌التحصیلان ما بالاترین درصد قبولی را در مقاطع کارشناسی ارشد، آزمون‌های سراسری وکالت و مصاحبه‌های استخدامی کشور از آن خود کنند.
ایرنا. دانشگاه پیام‌نور استان قزوین در زمینه زیرساخت‌ها و تنوع رشته‌ها در چه وضعیتی قرار دارد؟
در حال حاضر دانشگاه پیام‌نور استان قزوین دارای پنج مرکز و واحد فعال در شهرستان‌های آوج، تاکستان، بویین‌زهرا، الوند و مرکز قزوین است که حضور واحد ما در منطقه محروم آوج نقش مهمی در بسط عدالت منطقه‌ای دارد، از حیث سرمایه انسانی، این مجموعه دارای ۳۴ عضو هیات علمی و ۱۱۰ کارمند خدوم است و میزبان جمعیتی بین پنج هزار و ۸۰۰ تا ۶ هزار دانشجوی فعال است که پیوسته در حال فارغ‌التحصیلی و پذیرش دوره‌های جدید هستند.
تنوع رشته‌های ما طیف گسترده‌ای از علوم انسانی پرطرفدار نظیر حقوق، روان‌شناسی، حسابداری و علوم تربیتی تا علوم پایه نظیر شیمی و زیست‌شناسی و علوم فنی و کشاورزی را دربرمی‌گیرد و یکی از امتیازات بی‌بدیل ما دارا بودن رشته مهندسی علوم دامی است؛ استان قزوین به عنوان قطب دامپروری کشور شناخته می‌شود، ولی هیچ دانشگاه دیگری در استان این رشته تخصصی را ارایه نمی‌دهد و دانش‌آموختگان علوم دامی پیام‌نور امروز همگی در واحدهای دامپروری استان با درآمدهای درخشان در مقام مدیران تولید مشغول به فعالیت هستند.
ایرنا. چه اقداماتی برای ارتقای جایگاه دانشگاه در حوزه نوآوری، تجاری‌سازی و رشد شرکت‌ها انجام داده‌اید؟
گام دوم حرکت دانشگاه پیام‌نور پس از تحقق عدالت آموزشی، حرکت به سمت عدالت نوآوری است، در گذشته امکانات فناوری به‌شکل عادلانه توزیع نشده بود؛ اما اکنون کانون‌های خلاقیت در تمامی واحدهای دانشگاهی ما فعال هستند تا هر دانشجویی صاحب ایده بود، فضا و مشاوره در اختیار او قرار گیرد.
در مرکز تاکستان که مجوز مرکز رشد اخذ شده بود اما اقدام عملیاتی موثری صورت نگرفته بود، با ساماندهی زیرساخت‌ها، هم‌اکنون پنج شرکت توانمند دانش‌بنیان و نوآور مستقر شده‌اند که تعامل تنگاتنگی با اساتید و دانشجویان دارند، سازوکار ما به‌گونه‌ای طراحی شده که ایده‌ها در کانون خلاقیت پرورش می‌یابند، در مرکز رشد دانشگاه تا رسیدن به سطح آمادگی فناوری حمایت می‌شوند و سپس برای دریافت اراضی کارگاهی، تسهیلات بلاعوض و تجاری‌سازی صنعتی مستقیماً به پارک علم و فناوری معرفی می‌گردند تا مسیر تبدیل ایده به محصول تجاری هموار شود.
ایرنا. ارتباط دانشگاه پیام‌نور با بخش‌های تولیدی و صنعتی استان چگونه تعریف و دنبال می‌شود؟
باور من این است که ما باید عبارت ارتباط دانشگاه با صنعت را اصلاح کنیم و آن را ارتباط صنعت با دانشگاه بنامیم؛ چراکه دانشگاه مرجع دانش و تخصص است و این بخش صنعت است که باید مانند بیمار نیازمند درمان، به دانشگاه مراجعه کند، در بخش کشاورزی به لطف استقرار مثلث تحقیق، ترویج و تولید (تات)، مروجان واسط میان مزرعه و مراکز تحقیقاتی هستند و نیازها به‌موقع تحلیل و رفع می‌شوند اما این حلقه میانی متاسفانه در صنعت وجود ندارد.
با وجود این خلاء، ما در راستای تحقق منویات استاندار محترم و بندهای برنامه هفتم پیشرفت مبنی بر ماموریت‌گرایی دانشگاه‌ها، به‌طور جدی وارد میدان حل معضلات استان شده‌ایم.
در این راستا، قرارداد پژوهشی راهبردی بالغ بر پنج میلیارد ریال با سازمان جهاد کشاورزی استان برای تدوین سند جامع توسعه دامپروری قزوین منعقد کردیم که گزارش ۶ ماهه آن نهایی شده و تا پایان سال، نقشه راه علمی جانمایی و ساماندهی ظرفیت‌های دامی استان را ترسیم خواهد کرد.
افزون بر این، پروپوزال‌های مدونی نیز در حوزه تحول اداری و حکمرانی بهره‌ور به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان پیشنهاد داده‌ایم تا پیام‌نور قزوین در بطن تحولات اجرایی استان ایفای نقش کند.