جیرفت - ایرنا - عبور برداشت از مرز ۹۹ درصد در ۳۴ هزار هکتار از باغ‌های جنوب کرمان و تحقق پیش‌بینی تولید ۲۵۰ هزار تن محصول باکیفیت، بازتاب‌دهنده کارآمدی توصیه‌ها به کشاورزان و ارتقای زنجیره ارزش است؛ تحولی که با مهندسی دقیق انبارش در سردخانه‌ها، امنیت بازار این محصول راهبردی را از مزرعه تا سفره تضمین می‌کند.
به گزارش ایرنا، جنوب استان کرمان را در محاسبات کلان اقتصادی کشور دیگر نمی‌توان تنها یک محدوده جغرافیایی در جنوب‌شرقی ایران قلمداد کرد؛ این پهنه کم‌نظیر با دربرگیری هشت شهرستان جیرفت، عنبرآباد، کهنوج، منوجان، رودبار جنوب، قلعه‌گنج، فاریاب و جازموریان، عملاً در جایگاه یکی از راهبردی‌ترین دژهای امنیت غذایی و شریان‌های حیاتی تأمین محصولات کشاورزی ایران قرار دارد.
اقلیم ویژه و منحصربه‌فرد این منطقه که از آن در محافل علمی و اقتصادی با عنوان شایسته «هند کوچک ایران» یاد می‌شود، امکان تنوع‌بخشی به کشت‌های زراعی و باغی خارج از فصل را فراهم آورده و سالانه با گسیل میلیون‌ها تن محصول به بازارهای مصرف، تراز تجاری بخش کشاورزی کشور را پایدار نگه می‌دارد.
در این منظومه تولیدی، نخل و محصول راهبردی خرما جایگاهی متمایز و ساختاری دارد. درخت نخل در جغرافیای جنوب کرمان تنها یک گیاه مثمر یا ردیفی در جدول آمارهای اقتصادی نیست، بلکه عنصر پیونددهنده تاریخ، فرهنگ زیستی، تاب‌آوری اقلیمی و نظام معیشتی صدها هزار خانوار بومی به شمار می‌رود.
پیوند تجارب سنتی نخل‌کاران با یافته‌های نوین ترویجی، اصلاح الگوهای تغذیه گیاهی و به‌زراعی، پایش هدفمند آفات قرنطینه‌ای، و مهم‌تر از همه، تقویت ظرفیت‌های زنجیره سرد و شبکه انبارش منطقه‌ای، معادله تولید را تغییر داده است
با وجود این ظرفیت‌های ذاتی، اقتصاد نخلستان در دهه‌های اخیر پیوسته با چالش‌های ساختاری در زنجیره ارزش دست‌به‌گریبان بوده است؛ معضلاتی همچون ضعف در برندینگ بین‌المللی، محدودیت خطوط مکانیزه و مدرن بسته‌بندی، نوسانات شدید بازار در موعد اوج برداشت و تحمیل نرخ‌های ناعادلانه از سوی حلقه‌های واسطه‌گری، همواره حاشیه سود کشاورز زحمتکش را به نفع بازارهای غیرمولد کاهش می‌داد.
اما مختصات سال زراعی جاری بیانگر وقوع یک چرخش راهبردی در حوزه مدیریت باغبانی این دیار است. پیوند تجارب سنتی نخل‌کاران با یافته‌های نوین ترویجی، اصلاح الگوهای تغذیه گیاهی و به‌زراعی، پایش هدفمند آفات قرنطینه‌ای، و مهم‌تر از همه، تقویت ظرفیت‌های زنجیره سرد و شبکه انبارش منطقه‌ای، معادله تولید را تغییر داده است.
ثمره این رویکرد علمی، نه‌تنها جهش معنادار در راندمان تولید در واحد سطح و ثبت رکورد پیش‌بینی ۲۵۰ هزار تن محصول است، بلکه ارتقای فاحش شاخص‌های کیفی، کاهش ضایعات پای درخت و بهبود بازارپسندی دانه‌ها، دست برتر را به محصول جنوب کرمان در میدان رقابت با سایر قطب‌های داخلی و منطقه‌ای بخشیده است.
این حجم از خرمای باکیفیت نشان می‌دهد که جنوب کرمان ظرفیت تبدیل‌شدن به هاب صادرات خرمای خاورمیانه را دارد؛ رخدادی که تحقق نهایی آن مستلزم بازآرایی دیپلماسی اقتصادی، تقویت لجستیک صادراتی و ایجاد خوشه‌های صنایع فرآوری و تبدیلی در کنار باغات منطقه است.
برداشت ۹۹ درصد خرمای جنوب کرمان
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان تصریح کرد: با مدیریت بهینه منابع آب، مشاوره‌های تخصصی ترویجی و تلاش طاقت‌فرسای نخلداران سخت‌کوش، تاکنون ۹۹ درصد از خرمای تولیدی در هشت شهرستان جنوبی استان برداشت شده و عملا پرونده عملیات برداشت امسال در آستانه بسته شدن کامل قرار دارد.
فرود سالاری با اشاره به وسعت ۳۴ هزار هکتاری نخیلات در این گستره جغرافیایی افزود: خرما در تمامی شهرستان‌های حوزه عمل این سازمان شامل جیرفت، عنبرآباد، کهنوج، منوجان، رودبار جنوب، قلعه‌گنج، فاریاب و جازموریان تولید می‌شود؛ گستره‌ای که هر یک سهم به‌سزایی در تامین امنیت غذایی کشور دارند
وی ادامه داد: بار اصلی تولید بر دوش ۲ قطب اصلی منطقه یعنی شهرستان‌های جیرفت و عنبرآباد است که به لطف شرایط اقلیمی منحصربه‌فرد، بیشترین حجم سطح زیرکشت و بالاترین میزان تنوع و تناژ تولیدی را به نام خود سند زده‌اند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان به تشریح سبد محصولات تجاری منطقه پرداخت و گفت: اگرچه ارقام گوناگونی در این اقلیم بار می‌نشینند، اما سه رقم «مضافتی»، «کلوته» و «مرداسنگ» به عنوان مثلث طلایی و تجاری جنوب کرمان شناخته می‌شوند که بیشترین حجم صادرات و جذب بازارهای مصرف داخلی را به خود اختصاص داده‌اند. مضافتی با آن بافت ترد و شیرینیِ ماندگارش، کلوته با مقاومت و بازارپسندی بالا، و مرداسنگ با عطر و طعم خاص، شناسنامه اقتصادی این خطه هستند.
وی یادآور شد: روند برداشت بر اساس تقویم طبیعی منطقه تا اواخر مهرماه ادامه دارد و پرونده برداشت ارقام دیررس، از جمله خرمای خاص و پرطرفدار «هلیله‌ای»، در روزهای پایانی این ماه بسته می‌شود تا نخلستان‌ها نفس راحتی بکشند.
تدبیر سردخانه‌ای برای تنظیم بازار سراسری و ماه رمضان
سالاری تاکید کرد: انبارکردن سنتی سال‌های دور جای خود را به مدیریت علمی زنجیره سرما داده است؛ به‌طوری‌که تمامی خرمای برداشت‌شده پس از سورتینگ اولیه، بلافاصله به سردخانه‌های مجهز منطقه منتقل و در دمای استاندارد ذخیره می‌شود.
وی با اشاره به رویکرد تنظیم بازار تصریح کرد: این محصول انبارشده قرار نیست به یک‌باره روانه بازار شود، بلکه متناسب با رصد نوسانات، کشش بازار و نیاز مصرف‌کنندگان در طول سال به صورت تدریجی عرضه می‌شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان گفت: بخش قابل‌توجهی از این ذخایر راهبردی نیز برای ایام پرتقاضای ماه مبارک رمضان پیش‌بینی شده تا دست بازار در آن ماه‌ها پُر باشد و دست دلالان از سودجویی کوتاه بماند.
وی با تاکید بر اینکه کیفیت محصول امسال در قیاس با سال زراعی گذشته یک سر و گردن بالاتر است، خاطرنشان کرد: کاهش خسارت‌های ناشی از عوارض طبیعی، بهبود تغذیه باغات، مبارزه به‌موقع با آفات و ارتقای دانش فنی کشاورزان موجب شده تا محصولی بازارپسند، با پوست و بافت سالم و عاری از ضایعات بالا به دست مصرف‌کننده برسد؛ روایتی از تلاقی رنج نخلبان و تدبیر کارشناس که بار دیگر اقتصاد کشاورزی جنوب کرمان را در صدر اخبار راهبردی کشور نشاند.