به گزارش سلامتنیوز، اسماعیل شریعتی، فعال صنفی حوزه پرستاری، در یادداشتی اختصاصی برای این رسانه با انتقاد از وضعیت معیشتی و شرایط کاری پرستاران، نسبت به تداوم مهاجرت، استعفا و خروج نیروهای متخصص از نظام سلامت هشدار داد و عملکرد وزارت بهداشت در زمینه حفظ و نگهداشت نیروی انسانی را زیر سؤال برد. مهاجرت، ترک شغل، استعفا و حتی رویآوردن به مشاغل غیرتخصصی، امروز به یکی از گزینههای جدی پیش روی پرستاران کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که بیش از هر چیز، ضرورت بازنگری در ساختار تصمیمگیری و سیاستگذاری حوزه پرستاری را نشان میدهد.
بیتوجهی ساختاری به مشکلات پرستاران، نبود برنامهای اصولی، مدون و بلندمدت برای حل مسائل این گروه بزرگ از جامعه سلامت و از سوی دیگر، تورم بالا و مشکلات گسترده اقتصادی، شرایطی را ایجاد کرده است که بسیاری از پرستاران برای تأمین حداقل معیشت خود ناچار به اشتغال در چند مرکز درمانی و انجام اضافهکاریهای مکرر و گاه اجباری شدهاند.
این شرایط در بلندمدت، فرسودگی جسمی و روانی، کاهش انگیزه و نارضایتی شغلی را به دنبال دارد. در نهایت، پرستاری که مدتها تحت فشار کاری و اقتصادی قرار گرفته، ممکن است دیگر ادامه مسیر حرفهای خود را در شرایط موجود امکانپذیر نداند و به فکر تغییر آینده شغلی خود بیفتد.
در این میان، مهاجرت یکی از مسیرهای جدی پیش روی پرستاران است. البته محدودیتهایی مانند آزمونهای زبان، الزامات حرفهای کشورهای مقصد، شرایط پذیرش و افزایش نرخ ارز، این مسیر را برای بسیاری دشوار کرده است؛ اما از سوی دیگر، برخی کشورها با تسهیل فرآیند جذب و بهکارگیری پرستاران بینالمللی، به دنبال تأمین نیروی انسانی موردنیاز خود هستند. بنابراین، دشوارتر شدن مسیر مهاجرت برای پرستاران ایرانی را نباید به معنای کاهش انگیزه مهاجرت در این جامعه تلقی کرد.
مسیر دیگر، استعفا و ترک حرفه پرستاری است. این روند نیز در بیمارستانهای مختلف و در شهرهای گوناگون کشور مشاهده میشود. هرچند آمار رسمی و دقیقی از مجموع استعفاها و تغییر مسیر شغلی پرستاران در دسترس نیست، اما مجموعه این تحولات یک واقعیت مهم را آشکار میکند: نظام تصمیمگیری و سیاستگذاری حوزه پرستاری در زمینه حفظ و رضایتمندی نیروی انسانی با چالش جدی مواجه است.
باید توجه داشت که تصمیم به مهاجرت یا تغییر شغل، لزوماً انتخابی از سر علاقه و تمایل اولیه نیست. گاهی پرستاران در نتیجه شرایط دشوار کاری، دریافتیهای نامتناسب با حجم مسئولیتها، فشارهای اقتصادی و نبود چشمانداز روشن برای بهبود وضعیت حرفهای، به انتخاب مسیرهای جایگزین ناچار میشوند.
متأسفانه به نظر میرسد در ساختار وزارت بهداشت، سیاست مؤثر و منسجمی برای نگهداشت نیروی پرستاری، بهبود شرایط سخت کاری و ایجاد تناسب میان مسئولیتهای سنگین این گروه و دریافتیهای آنان شکل نگرفته است.
مسئولان وزارت بهداشت باید بدانند پرستاران صرفاً یکی از گروههای شاغل در نظام سلامت نیستند؛ آنان بزرگترین گروه ارائهدهنده خدمات سلامت و یکی از ارکان اصلی و مرکزی ارائه خدمات درمانی به مردم هستند.
بیتوجهی به مطالبات و مشکلات این گروه، صرفاً یک مسئله صنفی و شغلی نیست؛ بلکه میتواند بهطور مستقیم بر انگیزه نیروی انسانی، کیفیت مراقبتهای پرستاری، ایمنی بیماران و در نهایت کیفیت خدمات درمانی کشور تأثیر بگذارد.
نمیتوان از پرستاران انتظار داشت با تمام توان در نظام سلامت بمانند، اما برای حفظ آنان برنامهای مؤثر نداشت. مسئله امروز فقط مهاجرت پرستاران نیست؛ مسئله، ناتوانی ساختار موجود در حفظ سرمایه انسانی نظام سلامت است.
مهاجرت پرستاران تنها نشانه بحران نیروی انسانی در نظام سلامت نیست؛ استعفا، ترک حرفه و رویآوردن به مشاغل غیرتخصصی نیز از تشدید نارضایتی در میان این گروه حکایت دارد؛ بحرانی که به اعتقاد اسماعیل شریعتی، فعال صنفی حوزه سلامت، ریشه آن را باید در ضعف سیاستگذاری و ناتوانی وزارت بهداشت در حفظ سرمایه انسانی جستوجو کرد.
