آیین‌نامه اجرایی حمایت از ایرانیان خارج از کشور با هدف تسهیل جذب نخبگان در دانشگاه‌ها و مراکز علمی تصویب شد.
آیین‌نامه اجرایی حمایت از ایرانیان خارج از کشور در جلسه ۱۲ مهرماه ۱۴۰۵ به پیشنهاد معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رییس‌جمهوری با همکاری وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، امور خارجه، دادگستری و اطلاعات و سازمان‌های اداری و استخدامی کشور و اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و به استناد ماده (۲) قانون حمایت از ایرانیان خارج از کشور مصوب ۱۴۰۴، به شرح زیر تصویب شد:
بر اساس این آیین‌نامه، سازمان اداری و استخدامی کشور و سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف شده‌اند مجوزهای استخدامی موردنیاز برای جذب متقاضیان واجد شرایط به‌عنوان عضو هیات علمی در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی را حداکثر ظرف یک ماه صادر کنند. این فرایند به‌صورت مستقل از فراخوان‌های عمومی جذب اعضای هیات علمی انجام خواهد شد.
وزارتین مکلفند در بازه زمانی یک‌ماهه پس از ارائه درخواست و تکمیل مدارک و مستندات برای متقاضیان معرفی‌شده از سوی معاونت، نسبت به بررسی اولیه اصالت و اعتبار مؤسسه صادرکننده مدرک، صدور گواهی ارزشیابی، ارسال آن برای معاونت و اطلاع‌رسانی درخصوص ادامه فرآیند ارزشیابی به متقاضیان اقدام نمایند. ارزشیابی نهایی مدرک و تأیید اصالت و اعتبار مدرک تحصیلی خارج از کشور منوط به طی کلیه مراحل ارزشیابی طبق ضوابط مصوب وزارتین می‌باشد.
تسریع فرایند جذب و تسهیل همکاری‌های علمی
دانشگاه‌ها، مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری و سایر دستگاه‌های اجرایی مکلفند پس از معرفی متقاضیان توسط بنیاد، پرونده استخدامی یا همکاری وی را خارج از نوبت، بررسی و حداکثر ظرف دو ماه از تاریخ تکمیل مدارک، نسبت به اعلام نتیجه نهایی به متقاضی و بنیاد اقدام نمایند. در صورت عدم امکان اتخاذ تصمیم در مهلت مقرر، دستگاه مربوط مکلف است پیش از انقضای مهلت، دلایل آن را به بنیاد اعلام کند. بنیاد موارد تأخیر غیرموجه را به بالاترین مقام دستگاه گزارش می‌دهد.
بنیاد با همکاری معاونت، وزارتین، سازمان اداری و استخدامی کشور و سایر دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط مکلف است زمینه بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی متقاضیان را از طریق امکان اشتغال و وابستگی علمی هم‌زمان متقاضیان به مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری داخل کشور و دانشگاه‌ها یا مراکز علمی و پژوهشی معتبر خارج از کشور حسب مورد و در قالب‌های مجاز، با رعایت قوانین و مقررات فراهم نماید.
تبصره ۱- وابستگی علمی یا همکاری حرفه‌ای متقاضیان با مؤسسات خارجی، به خودی خود مانع همکاری، جذب یا بهره‌مندی وی از حمایت‌های این آیین‌نامه نیست، مشروط بر آنکه موجب تعارض منافع، نقض تعهدات استخدامی یا دریافت هم‌زمان حقوق یا مزایا در قبال کار واحد یا ساعات کاری هم‌پوشان نشود. مرجع تشخیص، دستگاه یا مؤسسه میزبان است و در موارد اختلاف، موضوع حسب مورد توسط وزارتین یا بنیاد بررسی می‌شود.
تبصره ۲- همکاری موضوع این ماده می‌تواند در قالب وابستگی علمی مشترک (Dual Affiliation)، قرارداد پاره‌وقت، استاد یا پژوهشگر وابسته یا اجرای طرح مشترک صورت گیرد.
پیش‌بینی حمایت‌های پژوهشی، بیمه‌ای و رفاهی
معاونت با همکاری بنیاد، بنیاد علم و دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط مکلف است حسب مورد و در چارچوب اعتبارات مصوب، نسبت به تأمین حمایت‌های مالی برای انجام فعالیت پژوهشی متقاضیان مشمول در فرآیند جذب و با معرفی بنیاد تا حداکثر دو سال اقدام نماید. این حمایت‌ها می‌تواند از جمله کمک‌هزینه (گرنت) پژوهشی، کمک‌هزینه (گرنت) بهره‌مندی از شبکه آزمایشگاهی، ثبت دارایی‌های فکری و سایر موارد حمایتی لازم باشد. معاونت مکلف است با همکاری بنیاد و بنیاد علم دستورالعمل موضوع این ماده را ظرف یک ماه تدوین و ابلاغ نماید.
همچنین تسهیل بهره‌مندی از خدمات بیمه اجتماعی و درمانی، حمایت بیمه تکمیلی، تسهیلات مرتبط با مسکن و حمایت از تجاری‌سازی فعالیت‌های فناورانه از دیگر موارد پیش‌بینی‌شده در این مصوبه است.
بر اساس این آیین‌نامه، امکان واردات برای یک بار، تجهیزات و ابزارهای موردنیاز فعالیت‌های علمی، پژوهشی و حرفه‌ای با رعایت ضوابط مربوط و معافیت از حقوق ورودی نیز پیش‌بینی شده است. همچنین متقاضیان واجد شرایط می‌توانند مطابق شرایط تعیین‌شده، برای واردات یک دستگاه خودروی سواری اقدام کنند.
تسهیل ادامه تحصیل فرزندان و بهره‌مندی از تسهیلات قانونی
وزارت آموزش و پرورش مکلف است حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، با رعایت قوانین و مقررات مربوط، سازوکار لازم برای تعیین پایه تحصیلی، تطبیق سوابق آموزشی، آموزش تکمیلی زبان فارسی و ادامه تحصیل فرزندان تحت تکفل متقاضیان را در کلیه مقاطع مدارس بین‌المللی داخل کشور فراهم نماید.
معاونت مکلف است به‌منظور تسهیل بازگشت و بهره‌گیری از توانمندی‌های متقاضیان مشمول خدمت وظیفه عمومی، وضعیت آنان را بررسی و متقاضیان را با رعایت قوانین و ضوابط مصوب مراجع ذی‌صلاح، برای بهره‌مندی از تسهیلات قانونی خدمت وظیفه تخصصی، انجام پروژه‌های دانش‌آموخته دانشگاهی و فناور جایگزین خدمت، تریه و سایر ظرفیت های قانونی مربوط، به مراجع ذی ربط معرفی نماید و فرآیند رسیدگی را تا تعیین تکلیف نهایی و همچنین صدور گواهی عدم منع استخدام پیگیری کند.
معاونت مکلف است با همکاری دستگاه‌های اجرایی، ظرفیت‌های جذب، همکاری، حمایت، تسهیلات و رویدادهای تخصصی مرتبط با مؤسسات میزبان را شناسایی و در سامانه تجمیع نماید. همچنین معاونت مکلف است با به‌روزرسانی مستمر سامانه، اطلاعات مربوط به شرایط، مراحل و نحوه برخورداری از ظرفیت‌های مذکور را در دسترس متقاضیان قرار دهد.
این آیین‌نامه در ۲۰ ماده و با مشارکت دستگاه‌های اجرایی مرتبط، با هدف تسهیل بازگشت نخبگان ایرانی خارج از کشور، تقویت ارتباطات علمی بین‌المللی و بهره‌گیری از توانمندی‌های تخصصی و فناورانه آنان در کشور به تصویب رسیده است.