حوزه / فرافکنی و متهم کردن دیگران یا دستگاه آفرینش، بیماری ریشه‌داری است که از قابیل و برادران یوسف به ارث رسیده است. قرآن کریم با نفی این نگاه، به ما می‌آموزد که آرامش حقیقی و کلید رشد معنوی در شب‌های احیاء، شجاعت در پذیرش مسئولیت خطا و گفتن جملۀ «تقصیر خودم است» نهفته است.
به گزارش خبرگزاری حوزه، ریشۀ بسیاری از بحران‌های روحی و ناکامی‌های انسان، در یک بیماری پنهان خلاصه می‌شود: «فرافکنی و فرار از پذیرش مسئولیت».
وقتی انسان در مسیر زندگی به بن‌بست می‌رسد، به‌جای نگاه به درون، دیگران یا دستگاه آفرینش را متهم می‌کند؛ خطایی که سرنوشت تلخ قابیل و برادران یوسف را رقم زد. در ادامه، نگاه موشکافانه و راهگشای مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی (ره) دربارهٔ این سنت الهی و ضرورت شجاعت در اعتراف به خطا تقدیم می‌شود.
بگویید: «تقصیر خودم است»
اگر انسان اعتراف بکند که خودش مقصر است، راحت می‌شود. قابیل چرا اینطور شد؟
چون وقتی دید قربانی هابیل قبول شد، به خدا بدبین و بدگمان شد؛ خیال کرد که خدا بین او و برادرش تبعیض قائل شده و حق او را در نظر نگرفته است. تا آنجا پیش رفت که برادرش را کُشت.
برادران یوسف نیز وقتی دیدند که پدرشان به یوسف و بنیامین بیشتر علاقه‌مند است، نگفتند حتماً اشکالی در کار ما بوده است، برویم اشکال خودمان را برطرف کنیم؛ بلکه به پدرشان بدگمان شدند و گفتند:
«إِنَّ أَبانا لَفی ضَلالٍ مُبینٍ»
پدرمان در گمراهی آشکاری است
ما باید از اینها عبرت بگیریم. نباید به خدا بگوییم:
«من فلان کارها را کردم و این حقم نیست».
این حرف، همان حرف برادران یوسف است که گفتند «إِنَّ أَبانا لَفی ضَلالٍ مُبینٍ». بهترین کار در شب‌های احیاء این است که انسان به خدا بگوید: «تو همۀ مقدمات را فراهم کردی که من به همه‌جا برسم؛ اگر نرسیدم، خودم از این مقدمات استفاده نکردم. من به خودم ظلم کرده‌ام که نرسیدم و نشده است».
آیت‌الله حائری شیرازی