نگرانی اصلی پنتاگون این است که چین احتمالاً به قطعاتی دسترسی پیدا کرده باشد که می‌توانند اطلاعاتی درباره فناوری پنهانکاری اف-۳۵ در اختیار مهندسان این کشور قرار دهند.
فرارو- جزئیات جدید درباره یک خطای لجستیکی در انتقال قطعات جنگنده اف-۳۵ نشان می‌دهد که یک ایمیل هشدار درباره ممنوعیت عبور این محموله از هنگ‌کنگ، ظاهراً مورد توجه یکی از کارکنان شرکت «یونایتد پارسل سرویس» (UPS) قرار نگرفته و در نتیجه، قطعاتی از این جنگنده پیشرفته در نهایت به دست چین رسیده است.
به گزارش فرارو به نقل از بلومبرگ، بر اساس اطلاعاتی که یک فرد مطلع از این حادثه در اختیار رسانه‌ها قرار داده، محموله شامل سایبان کابین خلبان اف-۳۵ و درِ محفظه تسلیحات بود؛ قطعاتی که هر دو با مواد جاذب امواج راداری پوشانده شده‌اند و در افزایش قابلیت پنهانکاری این جنگنده نقش دارند.
ایمیلی که دیده نشد
شرکت حمل‌ونقل و لجستیک DSV A/S که از طرف لاکهید مارتین، سازنده اف-۳۵، در انتقال این محموله فعالیت می‌کرد، در ایمیلی هشدار داده بود که قطعات مذکور به دلیل مشمول بودن مقررات «ترافیک بین‌المللی تسلیحات» آمریکا یا ITAR، نباید از برخی کشورها عبور داده شوند.
مقررات ITAR انتقال تجهیزات و فناوری‌های دفاعی آمریکا را به‌شدت کنترل می‌کند و یکی از اهداف آن جلوگیری از دسترسی کشورهای رقیب به فناوری‌های حساس نظامی این کشور است.
با این حال، به گفته فرد مطلع، محموله پس از خروج از استرالیا و مواجه شدن با تأخیر، برای تسریع در روند انتقال، به جای مسیر برنامه‌ریزی‌شده از طریق کره جنوبی و تایوان، به هنگ‌کنگ هدایت شد.
این فرد که به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر عمومی نخواست نامش فاش شود، گفته است ممکن است ایمیل هشدار DSV از طریق یک سامانه فناوری اطلاعات متفاوت از سامانه مورد استفاده کارمند UPS ارسال شده باشد.
محموله قرار بود به آمریکا برسد
این قطعات در اواخر ماه مه از استرالیا به سمت آمریکا ارسال شده بودند تا برای بررسی، تعمیر احتمالی یا امحا مورد استفاده قرار گیرند.
برنامه اولیه این بود که محموله از استرالیا و از مسیر کره جنوبی و تایوان به سان‌فرانسیسکو منتقل شود؛ اما در جریان انتقال، مسیر آن تغییر کرد و محموله از هنگ‌کنگ عبور داده شد.
این رسانه پیشتر گزارش داده بود که چین این قطعات را در اختیار گرفته است. با این حال، مقام‌های آمریکایی و استرالیایی درباره چگونگی انتقال و وضعیت نهایی قطعات، جزئیات محدودی منتشر کرده‌اند.
پنتاگون وارد ماجرا شد
جزئیات جدید این حادثه در نشست حدوداً یک‌ساعته مقام‌های پنتاگون با کارکنان کمیته‌های روابط خارجی و نیروهای مسلح مجلس نمایندگان آمریکا در ۲۹ سپتامبر مطرح شد.
این حادثه اکنون به موضوعی مورد توجه پنتاگون، وزارت خارجه آمریکا، کنگره و شرکت لاکهید مارتین تبدیل شده است؛ زیرا نگرانی اصلی این است که چین به قطعاتی دسترسی پیدا کرده باشد که می‌توانند اطلاعاتی درباره فناوری پنهانکاری اف-۳۵ در اختیار مهندسان این کشور قرار دهند.
وزارت دفاع آمریکا اعلام کرده است که برای بازپس‌گیری قطعات، تحقیق درباره این حادثه و ایجاد تدابیر حفاظتی برای جلوگیری از تکرار آن با مقام‌های آمریکایی و شرکای صنعتی همکاری می‌کند.
نگرانی درباره فناوری پنهانکاری اف-۳۵
اف-۳۵ یکی از پیشرفته‌ترین جنگنده‌های جهان و گران‌ترین برنامه تسلیحاتی تاریخ آمریکا محسوب می‌شود. این جنگنده از فناوری‌های مختلفی برای کاهش سطح مقطع راداری و افزایش قابلیت پنهانکاری استفاده می‌کند.
هر دو قطعه‌ای که مسیر آن‌ها به هنگ‌کنگ منحرف شد نیز دارای پوشش جاذب امواج راداری بودند؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره ارزش اطلاعاتی این قطعات را افزایش داده است.
«دایانا مائر»، مقام دفتر پاسخگویی دولت آمریکا (GAO) که بر بررسی برنامه پشتیبانی از اف-۳۵ نظارت دارد، درباره این حادثه گفت: در اختیار داشتن سایبان اف-۳۵ توسط چین اتفاقی نگران‌کننده است.
او همچنین احتمال داد که چین پس از دستیابی به این قطعات، تلاش کند از آن‌ها برای بررسی و مهندسی معکوس فناوری‌های مربوط به پنهانکاری استفاده کند.
البته مقام‌های استرالیایی پیشتر تأکید کرده‌اند که قطعات مفقودشده در رده تجهیزات حساس طبقه‌بندی‌شده قرار نمی‌گیرند. همچنین تاکنون شواهد علنی درباره اینکه چین عمداً مسیر محموله را منحرف کرده باشد، منتشر نشده است.
لاکهید مارتین: چیزی برای افزودن نداریم
لاکهید مارتین که بخش مهمی از شبکه جهانی تأمین قطعات اف-۳۵ را مدیریت می‌کند، پس از انتشار نخستین گزارش‌ها اعلام کرده بود که تصمیمات لجستیکی این شرکت به صورت یکجانبه اتخاذ نمی‌شود و حامل‌هایی انتخاب می‌شوند که بیشترین انطباق را با مقررات دولتی داشته باشند.
این شرکت در واکنش به جزئیات جدید درباره انحراف مسیر محموله نیز اعلام کرده است که درباره سلسله رویدادهای مطرح‌شده، اطلاعات بیشتری برای افزودن یا اصلاح ندارد.
سخنگویان DSV و UPS نیز از اظهارنظر درباره این حادثه خودداری کرده‌اند.
کنگره آمریکا خواستار بررسی زنجیره تأمین شد
این حادثه موجب آغاز تحقیقات در پنتاگون و وزارت خارجه آمریکا شده و شماری از قانون‌گذاران نیز خواستار بررسی گسترده‌تر زنجیره تأمین تجهیزات نظامی آمریکا شده‌اند.
مارک وارنر، سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیته اطلاعات سنا، خواستار برگزاری نشست پنتاگون درباره این حادثه شده است. تام کاتن، رئیس این کمیته، نیز خواستار بررسی زنجیره تأمین شده است.
کوین کرامر، سناتور جمهوری‌خواه ایالت داکوتای شمالی که ریاست هیئتی از کمیته نیروهای مسلح را بر عهده دارد، نیز این پرسش را مطرح کرده است که آیا چین از ابتدا برنامه‌ای برای رهگیری این محموله داشته است یا خیر.
پنتاگون مسئولیت را رد کرد
پنتاگون در واکنش به این حادثه، مسئولیت مستقیم خود در انتقال اشتباه محموله را رد کرده و قطعات را «غیرقابل استفاده» توصیف کرده است.
فرماندهی ترابری آمریکا نیز اعلام کرده که در حمل‌ونقل یا هماهنگی این محموله دخالتی نداشته است.
با این حال، وزارت دفاع آمریکا تأکید کرده است که روند تحقیقات ادامه دارد و همزمان تلاش‌هایی برای بازپس‌گیری قطعات و تقویت سازوکارهای حفاظتی در زنجیره تأمین تجهیزات نظامی در جریان است.
این حادثه در حالی رخ داده که چین سال‌هاست به تلاش برای دستیابی به اطلاعات مرتبط با برنامه اف-۳۵ متهم شده و همین مسئله، انتقال حتی قطعاتی را که از نظر آمریکا «غیرقابل استفاده» هستند، به موضوعی حساس در حوزه امنیت فناوری‌های نظامی تبدیل کرده است.