کابوس قانون‌شکنی جنایت‌کارانه واشنگتن؛ تحقیقات لاهه درباره جنایت‌ جنگی آمریکا در افغانستان متوقف شد

نبرد آمریکا علیه عدالت بین‌المللی با تمرکز اقدام‌های غیرقانونی در قبال دیوان بین‌المللی کیفری ادامه دارد و زنگ‌های هشدار را در سطح جهانی به صدا در آورده است.

• توقف تحقیقات دیوان بین‌المللی کیفری درباره جنایت‌های جنگی آمریکا در افغانستان
• نبرد مداوم آمریکا علیه دیوان بین‌المللی کیفری
• آیا دیوان بین‌المللی کیفری قادر به رسیدگی به پرونده‌های جنایت جنگی است؟
• نگاهی به پرونده جنایت‌های جنگی آمریکا به افغانستان
• هلند مذاکرات با آمریکا در موضوع دیوان بین‌المللی کیفری را رد کرد
• پیامد‌های نبرد آمریکا علیه عدالت بین‌المللی

دیوان بین‌المللی کیفری ICC در سال‌های اخیر تحت فشار اقدام‌های آمریکا علیه تحقق عدالت قرار گرفته است؛ این اقدام‌ها که از طریق لفاظی، تهدید، تحریم و ... در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا تشدید شد، زنگ هشدار پیامد‌های قانون‌شکنی این کشور را برای جهانیان را به صدا درآورده است.

توقف تحقیقات دیوان بین‌المللی کیفری درباره جنایت‌های جنگی آمریکا در افغانستان

براساس اسناد دیوان بین‌المللی کیفری منتشرشده در روز گذشته، قضات دیوان تصمیمی درباره توقف تحقیقات دادستان در مورد جنایت‌های نظامیان آمریکایی در افغانستان اتخاذ کردند.

حکم دیوان که روز پنجشنبه صادر و روز جمعه علنی شد، اعلام کرد که محدودیت‌های قابل توجه در توانایی دادستانی برای انجام تحقیقات و جمع‌آوری شواهد، وجود دارد.

این تصمیم پس از بالا گرفتن حمله‌های آمریکا علیه دیوان به‌ویژه پس از آن که واشنگتن ۱۳ نفر از کارکنان فعلی و سابق دیوان را به دلیل تحقیقات در مورد جرایم نظامیان آمریکایی و احکام بازداشت صادرشده علیه مقام‌های رژیم صهیونیستی تحریم کرد، اتخاذ شده است.

این حکم مسیر تحقیقات در مورد جرایم نظامیان آمریکایی را که از سال ۲۰۲۱ مسکوت مانده بود، می‌بندد؛ دفتر دادستانی دیوان به خبرگزاری‌های آسوشیتدپرس و رویترز گفت که پیشتر به این تصمیم اعتراض کرده است.

نبرد مداوم آمریکا علیه دیوان بین‌المللی کیفری

نبرد آمریکا علیه دیوان از مدتی پیش آغاز شده است؛ در صف مقدم این نبرد ترامپ و مارکو روبیو، وزیر خارجه‌اش قرار دارند.

جنگ آمریکا علیه دیوان با تاکید بر ۲ موضوع پیش می‌رود: مخالفت با تحقیقات درباره جنایت‌های جنگی آمریکا در افغانستان و تحقیقات درباره مقام‌های صهیونیست متهم به ارتکاب جنایت‌های جنگی.

وزیر خارجه آمریکا پیشتر در لفاظی‌هایی علیه دیوان، گفت: ترامپ هرگز به دیوان بین‌المللی کیفری اجازه نخواهد داد آمریکایی‌ها را تحت پیگرد قانونی قرار دهد.

روبیو در بیانیه ماه اکتبر (مهر/آبان) هم ادعا کرد که به کارزار خود برای برچیدن دیوان بین‌المللی کیفری، آجر به آجر، تا زمانی که آمریکایی‌ها دیگر تهدید نشوند، ادامه خواهد داد.

وی شب گذشته هم آنچه را که سلاح‌سازی حقوق بین‌الملل خواند، هدف قرار داد و آن را ابزاری در دست نخبگان خواند و به دیوان بین‌المللی کیفری هشدار داد.

روبیو در توجیه جنایت‌های جنگی دولت آمریکا در دوران ریاست جمهوری ترامپ، ادعا کرد که قوانین بین‌المللی علیه «تقریبا هر تصمیم مهم سیاست خارجی» دولت ترامپ، از حمله به قایق‌ها در کارائیب گرفته تا دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، مورد استناد قرار گرفته است.

واشنگتن در ۹ اکتبر (۱۷ مهر) تحریم‌هایی را علیه دیوان بین‌المللی کیفری به‌عنوان یک نهاد، اعمال و کارزاری را تشدید کرد که پیش از این بیشتر قضات و دادستان‌های دیوان را به دلیل تحقیقات این نهاد در مورد فلسطین و افغانستان هدف قرار داده بود.

تحریم‌ها علیه مقام‌های دیوان از فوریه سال گذشته و پس از صدور احکام بازداشت دیوان برای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر و یوآو گالانت، وزیر جنگ سابق رژیم صهیونیستی در نوامبر ۲۰۲۴ (آذر ۱۴۰۳) به دلیل جنایت‌های جنگی و جنایت‌های علیه بشریت در غزه، اعمال شده است.

هنگامی که این اقدام‌های تحریمی اجرایی شوند، می‌توانند مانع از انجام اقدام‌های مالی دیوان به دلار آمریکا شوند و عملا آن را از بخش‌های بزرگی از سیستم مالی بین‌المللی جدا کنند و به‌طور بالقوه بحران ایجاد کنند.

اگرچه آمریکا عضو دیوان بین‌المللی کیفری نیست، اما تحریم‌ها و تهدید‌های اخیر آن برای منحل کردن این دیوان عمدتا به دلیل مخالفت واشنگتن با پیگرد سران صهیونیست و توانایی دیوان برای پیگرد مقام‌های آمریکایی به دلیل جنایت‌هایی که در خاک کشور‌های عضو مرتکب شده‌اند، صورت گرفته است.

پیش از این فاش شده بود که واشنگتن در ازای لغو تحریم‌ها، خواستار پایان دادن به تحقیقات فلسطین و افغانستان و تغییر‌های معاهده‌ای شده است که از پیگرد اتباع کشور‌های غیر عضو جلوگیری می‌کند.

آیا دیوان بین‌المللی کیفری قادر به رسیدگی به پرونده‌های جنایت جنگی است؟

اساسنامه تاسیس دیوان بین‌المللی کیفری اعلام کرده است که این دیوان می‌تواند هر فردی را که متهم به جنایت‌های فجیع مرتکب‌شده در خاک کشور‌های عضو دیوان است، تحت پیگرد قانونی قرار دهد.

بر همین اساس، دیوان افرادی را که متهم به ارتکاب جنایت‌های فجیع هستند، تحت پیگرد قانونی قرار می‌دهد یا در مواردی که کشور‌ها سیستم‌های حقوقی کافی برای تضمین پاسخگویی ندارند، به‌عنوان آخرین راه چاره عمل می‌کند.

نگاهی به پرونده جنایت‌های جنگی آمریکا به افغانستان

افغانستان که در سال ۲۰۰۱ توسط ائتلاف نظامی به سرکردگی آمریکا هدف حمله نظامی قرار گرفت، در سال ۲۰۰۳ به اساسنامه رُم پیوست.

تحقیقات دیوان بین‌المللی کیفری درباره جنایت نظامیان آمریکای در افغانستان در سال ۲۰۲۰ آغاز شد.

کریم خان، دادستان دیوان در سال ۲۰۲۱، اعلام کرد که با اشاره به چالش‌های موجود در به دست آوردن شواهد، تحقیقات در مورد نیرو‌های آمریکایی را از اولویت خارج خواهد کرد.

هلند مذاکرات با آمریکا در موضوع دیوان بین‌المللی کیفری را رد کرد

در روز‌های اخیر گزارش‌هایی درباره مذاکرات هلند و آمریکا درباره دیوان بین‌المللی کیفری منتشر شد؛ براساس این گزارش‌ها، هلند به‌عنوان میزبان دیوان‌های بین‌المللی دادگستری و کیفری، در این مذاکرات موضوع محدودیت‌های اعمالی بر این ۲ دادگاه بررسی می‌کند.

به گزارش میدل‌ایست آی، سخنگوی دولت هلند گفت که این کشور در حال حاضر مذاکرات فعالی با آمریکا در مورد تغییر اساسنامه رُم یا هرگونه پاسخی به تحریم‌های اعمال‌شده علیه دیوان بین‌المللی کیفری ندارد.

بیانیه رسمی دولت هلند در روز جمعه پس از اظهارات مبهم تام برندسن، وزیر خارجه این کشور در مورد اینکه آیا درخواست‌های آمریکا برای محافظت از سران کشور‌ها و محدود کردن صلاحیت دیوان بر اتباع کشور‌های غیر عضو در دست بررسی است، منتشر شد.

پیامد‌های نبرد آمریکا علیه عدالت بین‌المللی

یک دیپلمات گفت که هرگونه تغییری در اساسنامه دیوان، این نهاد را تضعیف می‌کند؛ وی تصریح کرد: این درک فزاینده وجود دارد که هرگونه اصلاح اساسنامه رُم که با هدف خشنود کردن کسانی که خواستار تحریم هستند، باشد، بیشتر از خود تحریم‌ها، دیوان را نابود خواهد کرد؛ بسیاری از کشور‌ها بر این باور هستند که که اگر چنین اتفاقی بیفتد، دلیل کمی برای ماندن در اساسنامه وجود خواهد داشت.

سرگئی واسیلیف، استاد حقوق بین‌الملل مستقر در هلند، هم گفت هرگونه تغییر در اساسنامه رُم مطابق با خواسته‌های آمریکا به یک سناریوی کابوس‌وار تبدیل خواهد شد که دانشگاهیان و کارشناسان ماه‌هاست نسبت به آن هشدار داده‌اند.

وی تصریح کرد: آن‌ها دیوان را به یک سگ دست‌آموز بی‌دندان و مطیع تبدیل می‌کنند؛ من نمی‌توانم باور کنم که هلند هرگز به‌طور جدی به پذیرش چنین مصالحه‌ای فکر کرده باشد، یا هرگز آن را در نظر بگیرد.

• بیشتر بخوانید:
• نبرد واشنگتن علیه حقیقت؛ درخواست آمریکا برای برکناری گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور فلسطین
• گام‌های واشنگتن درمسیر امن کردن جهان برای جنایت‌کاران جنگی آمریکایی و صهیونیست