درس انتخابات میاندورهای آمریکا
پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا در اوج بیاعتمادی عمومی به هر دو حزب اصلی رقم خورد؛ وضعیتی که در آن نزدیک به نیمی از رأیدهندگان خود را مستقل میدانند و اکثریت جامعه نگاه منفی به ساختار حزبی دارند. اما چگونه حزبی که ۵۸ درصد آمریکاییها دیدگاه نامطلوبی به آن دارند، توانست از دل این نارضایتی گسترده پیروز بیرون بیاید؟
فرارو– فرید زکریا، مجری شبکه سی ان ان و ستون نویس روزنامه واشنگتن پست
به گزارش فرارو به نقل از نشریه فارن پالیسی، پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا در شرایطی رقم خورد که بخش بزرگی از رأیدهندگان از هر دو حزب اصلی این کشور ناراضی هستند. این موفقیت نه حاصل حرکت یکپارچه حزب به سمت چپ یا مرکز، بلکه نتیجه ائتلافی متنوع از نامزدهایی بود که در مواردی حتی از حزب خود انتقاد میکردند و تلاش داشتند خود را نماینده مستقیم مطالبات جوامع محلی نشان دهند.
نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو یک ماه پیش از انتخابات نشان میداد ۶۱ درصد آمریکاییها نگاه منفی به جمهوریخواهان و ۵۸ درصد نیز دیدگاه نامطلوبی نسبت به دموکراتها دارند. این نارضایتی در سالهای اخیر افزایش یافته است؛ بهطوری که بر اساس دادههای مؤسسه گالوپ، سهم مستقلها از جمعیت بزرگسال آمریکا در سال ۲۰۲۵ به ۴۵ درصد رسید.
در چنین فضایی، پرسش اصلی این بود که دموکراتها چگونه توانستند با وجود بیاعتمادی گسترده به احزاب سیاسی، به پیروزی انتخاباتی دست یابند. پاسخ را میتوان در راهبردی جستوجو کرد که بر فاصله گرفتن از تشکیلات سنتی و پذیرش تنوع سیاسی درون حزب تکیه داشت.
حزب فراگیر به جای انضباط ایدئولوژیک
در انتخابات اخیر، دموکراتها با مجموعهای از نامزدهای مستقلمشرب و دارای دیدگاههای متفاوت وارد رقابت شدند. برخی از این نامزدها آشکارا از عملکرد حزب خود انتقاد میکردند و حتی تبلیغات انتخاباتیشان را بر فاصله گرفتن از سیاستهای تشکیلات مرکزی بنا کرده بودند. بررسی رسانه آکسیوس از تبلیغات انتخاباتی در فاصله ۲۴ اوت تا ۲۲ سپتامبر نشان داد ۴۷ آگهی مرتبط با دموکراتها در انتخابات امسال، حزب خود یا هر دو حزب اصلی را هدف انتقاد قرار دادهاند. این رقم در بازه زمانی مشابه سال ۲۰۱۸ تنها ۱۴ مورد بود.
تنوع نامزدها نیز قابلتوجه بود: از سیاستمداران حامی محدودیت سقط جنین و طرفدار صنایع نفت و گاز تا مدافعان نظام درمانی همگانی و مخالفان اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE). این انعطاف به نامزدها اجازه داد متناسب با شرایط حوزه انتخابیه خود موضع بگیرند و از قالبهای ایدئولوژیک واحد فاصله بگیرند.
همزمانی گرایش میانهرو و ترقیخواه
یکی از بحثهای اصلی درون حزب دموکرات طی سالهای اخیر، انتخاب میان حرکت به سمت چپ یا نزدیک شدن به مرکز سیاسی بوده است. نتیجه انتخابات اخیر نشان داد که این دو مسیر لزوماً متناقض نیستند. بیش از ۱۲ نفر از نامزدهای پیروز مجلس نمایندگان از حمایت کمیته اقدام سیاسی «بلو داگ» که گرایش میانهرو دارد، برخوردار بودند. همزمان، بیش از ۲۰ نامزد نیز از حمایت کمیته اقدام سیاسی فراکسیون ترقیخواهان کنگره بهره بردند.
در ایالت کانزاس، آدام همیلتون، کشیش یک کلیسای بزرگ، به سنا راه یافت؛ ایالتی که آخرین بار در سال ۱۹۳۲ یک دموکرات را به این مجلس فرستاده بود. در میشیگان نیز عبدال السید، پزشک و دانشآموخته عربتبار و مسلمان دانشگاه رودز، با حمایت از طرح «مدیکر برای همه» به پیروزی رسید.
این نتایج نشان میدهد ائتلاف انتخاباتی دموکراتها توانسته طیفهای سیاسی متفاوتی را در کنار یکدیگر قرار دهد؛ بدون آنکه همه نامزدها ملزم به پیروی از یک دستورکار واحد باشند.
قدرت بیشتر در پایگاه اجتماعی، اختیار کمتر برای مرکز
الگوی پیشنهادی برای حزب دموکرات، لزوماً به معنای کنار گذاشتن اصول مشترک نیست. مسئله اصلی، جایگزینی اصول انعطافپذیر به جای انضباط ایدئولوژیک سختگیرانه است. در این چارچوب، قدرت تصمیمگیری باید بیشتر از پایگاه اجتماعی و جوامع محلی سرچشمه بگیرد، نه از دستورهای تشکیلات مرکزی در واشنگتن. چنین حزبی میتواند در موضوعات مختلف، متناسب با ویژگیهای فرهنگی و اقتصادی هر منطقه، مواضع متفاوتی داشته باشد.
هویت سنتی دموکراتها نیز بر حمایت از اقشار کمدرآمد، گسترش فرصتهای اقتصادی، مقابله با انحصار و افزایش دسترسی گروههای محروم به امکانات عمومی استوار بوده است. طرح مطالبات اقتصادی و عدالت اجتماعی در امتداد همین سنت قرار میگیرد. در مقابل، تأکید بیش از اندازه بر برخی موضوعات فرهنگی و هویتی از جمله سیاستهای مربوط به پناهندگی، حضور تغییرجنسیتیافتگان در رقابتهای ورزشی و برنامههای تنوع و برابری، ممکن است این تصور را ایجاد کند که حزب از موضع نخبگان با جامعه سخن میگوید و قصد دارد ارزشهای فرهنگی خود را به دیگران تحمیل کند.
تفاوت ساختار سیاسی آمریکا با اروپا
پذیرش تنوع درونحزبی با ساختار جغرافیایی و اجتماعی آمریکا نیز ارتباط دارد. ایالات متحده کشوری پهناور با تفاوتهای منطقهای، اقتصادی و فرهنگی گسترده است و نمیتوان انتظار داشت نامزدهای یک حزب در همه ایالتها از دستورکار سیاسی یکسانی پیروی کنند.
در بخش بزرگی از تاریخ آمریکا، احزاب سیاسی ریشههای منطقهای نیرومندی داشتند و علاوه بر برنامههای سیاسی، از طریق اشتغال، ارائه خدمات و ایجاد هویت اجتماعی با رأیدهندگان ارتباط برقرار میکردند. این احزاب الزاماً از انسجام ایدئولوژیک برخوردار نبودند. برای نمونه، حزب دموکرات در دوران فرانکلین روزولت، همزمان از محافظهکاران جداییطلب جنوب و لیبرالهای شمال تشکیل شده بود. پژوهشگران دانیل شلوزمن و سام روزنفلد در کتاب «احزاب توخالی» از این سنت سازشمحور دفاع میکنند؛ سنتی که مذاکره و مصالحه را بر خلوص ایدئولوژیک ترجیح میدهد.
پیروزی دموکراتها را نمیتوان لزوماً به معنای چرخش گسترده جامعه آمریکا به سمت لیبرالیسم دانست. بسیاری از نامزدهای پیروز مواضع میانهرو داشتند و شماری از ابتکارهای مطرحشده در برگههای رأی نیز گرایش محافظهکارانه داشتند. نظرسنجیها نشان میدهند که در موضوعاتی مانند مهاجرت غیرقانونی، جرم و برخی مسائل اجتماعی، بخشهایی از افکار عمومی آمریکا همچنان به مواضع راست میانه نزدیک هستند. بنابراین، نتیجه انتخابات را میتوان بیش از آنکه پیروزی یک جریان ایدئولوژیک خاص دانست، واکنشی به عملکرد دولت مستقر و موفقیت راهبردی مبتنی بر تنوع و فاصله گرفتن از تشکیلات سیاسی تلقی کرد.
بازسازی اعتماد از مسیر جوامع محلی
افزایش بیاعتمادی عمومی به نهادهای سیاسی، تنها به آمریکا محدود نیست و در بسیاری از کشورهای غربی نیز احزاب سنتی با کاهش اعضا، رأیدهندگان و نفوذ اجتماعی روبهرو شدهاند. در چنین شرایطی، حزب سیاسی برای بازیابی جایگاه خود باید ارتباطش را با زندگی روزمره مردم تقویت کند. راهبردی که بر مشارکت محلی، انعطاف در مواضع و پذیرش تفاوتهای منطقهای استوار باشد، میتواند راهی برای بازسازی اعتماد عمومی فراهم کند.
تجربه انتخاباتی دموکراتها نشان میدهد فاصله گرفتن از دستورکار یکپارچه تشکیلات مرکزی و میدان دادن به نامزدهای محلی، دستکم در این انتخابات، به گسترش ائتلاف رأیدهندگان کمک کرده است. چالش بعدی این حزب آن خواهد بود که این تنوع را پس از پیروزی نیز حفظ کند و آن را به برنامهای منسجم برای حکمرانی تبدیل سازد.
