نتایج یک پژوهش روی بیماران مبتلا به سرطان‌های خونی نشان می‌دهد رژیم غذایی پرشکر باعث می‌شود اثر مخرب آنتی‌بیوتیک‌ها روی میکروبیوم روده افزایش یابد.

رضا زارع‌پور

نتایج یک پژوهش جدید نشان می‌دهد مصرف قند و شکر اضافه هنگام استفاده از آنتی‌بیوتیک ممکن است آسیب این دارو به باکتری‌های مفید روده را افزایش دهد. آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند باکتری‌های مضر و مفید را هم‌زمان از بین ببرند. در نتیجه، تنوع میکروبیوم روده کاهش پیدا می‌کند و شرایط برای رشد برخی عوامل بیماری‌زا فراهم می‌شود.

به گزارش ساینس‌دیلی، میکروبیوم روده مجموعه بزرگی از باکتری‌هاست که در گوارش و عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد. میکروبیوم متنوع معمولاً مقاومت بیشتری در برابر گسترش عوامل بیماری‌زا دارد. اما درمان با آنتی‌بیوتیک می‌تواند این تعادل را برهم بزند و اکوسیستم روده را آسیب‌پذیرتر کند.

باکتری Enterococcus faecium

قند با کاهش بیشتر تنوع میکروبیوم مرتبط است

پژوهشگران دانشگاه نیویورک، مرکز سرطان City of Hope و مرکز سرطان Memorial Sloan Kettering، به بررسی ۹۴۱۹ وعده غذایی پرداختند. این وعده‌ها برای ۱۷۳ بیمار مبتلا به سرطان‌های خونی بود که در بیمارستان بستری بودند.

نتایج نشان داد به ازای هر ۱۰۰ گرم شکر اضافی که بیماران در ۴۸ ساعت پیش از درمان مصرف کردند، تنوع آلفای میکروبیوم ۲۱ درصد بیشتر کاهش یافت. تنوع آلفا معیاری برای سنجش تنوع گونه‌های باکتریایی موجود در روده است.

پژوهشگران همچنین در بیمارانی که رژیم غذایی پرشکر داشتند و آنتی‌بیوتیک دریافت می‌کردند، افزایش باکتری Enterococcus faecium را مشاهده کردند. این باکتری با عفونت‌هایی مرتبط است که درمان‌هایی دشوار دارند.

علت بررسی بیماران مبتلا به سرطان‌های خونی این بود که این افراد اغلب آنتی‌بیوتیک دریافت می‌کنند و مصرف غذای آن‌ها در بیمارستان قابل ثبت است. پژوهشگران هر وعده غذایی را ثبت می‌کردند و هر روز از میکروبیوم بیماران نمونه می‌گرفتند.

این مسئله در بیماران تحت پیوند سلول‌های بنیادی اهمیت بیشتری دارد. این افراد ممکن است چند هفته در بیمارستان بستری باشند و همزمان شیمی‌درمانی و درمان با آنتی‌بیوتیک را تجربه کنند. در این شرایط، بخش بزرگی از اکوسیستم میکروبی روده نابود می‌شود و سپس گونه‌هایی مانند Enterococcus faecium فرصت بیشتری برای رشد پیدا می‌کنند.

پژوهشگران می‌گویند آسیب میکروبیوم در بیماران مبتلا به سرطان خون با پیامدهای نامطلوب‌تر، از جمله افزایش مرگ‌ومیر و عفونت‌ها، ارتباط دارد. آن‌ها احتمال می‌دهند شکر به باکتری‌هایی که از آنتی‌بیوتیک جان سالم به در برده‌اند، امکان رشد بیشتری بدهد و این ارتباط را تشدید کند.

آزمایش روی موش‌ها نیز نتیجه مشابهی داشت. موش‌هایی که همزمان آنتی‌بیوتیک بیاپنم و ساکارز دریافت می‌کردند، تا روز سوم افزایش ۱۶.۳ برابری جمعیت Enterococcus در روده را نشان دادند. این مقدار تا روز ششم به ۳۳.۴ برابر رسید.

با این حال، هنوز مشخص نیست شکر مستقیماً رشد Enterococcus را تقویت می‌کند، یا باکتری‌های رقیب را تضعیف می‌کند، یا بر سازوکار دیگری اثر می‌گذارد. پژوهشگران تأکید دارند که کاهش مصرف قندهای ساده در دوره مصرف آنتی‌بیوتیک و پس از آن ممکن است آسیب میکروبیوم را محدود کند. با این حال، برای مشخص شدن سازوکار دقیق و تأثیر این تغییر غذایی بر پیامدهای درمان، به مطالعات بالینی بیشتری نیاز است.

پژوهشگران نتایج مطالعه خود را در ژورنال Nature منتشر کرده‌اند.