حوزه/ حجت‌الاسلام والمسلمین عنایت‌نژاد عمران، از تحرکات سازمان‌یافته روحانیون مشهد برای مقابله با تبعید امام خمینی (ره) و تلاش‌ها برای پر کردن جای خالی ایشان در مرکزیت علمی قم گفت.

حجت الاسلام و المسلمین مهدی عنایت نژاد عمران، از اساتید مدرسه علمیه امام صادق (ع) شهرستان محمودآباد در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، با اشاره به سالگرد تبعید امام خمینی (ره) به ترکیه اظهار داشت: در سیزدهم ‌ماه سال ۱۳۴۳، امام خمینی (ره) در پی اعتراض به سیاست‌های رژیم پهلوی و به‌ویژه تصویب لایحه ننگین کاپیتولاسیون، توسط مأموران ساواک بازداشت و به ترکیه تبعید شدند. این حادثه موجی از واکنش‌ها را در میان روحانیون و طلاب سراسر کشور، به‌ویژه در شهر مشهد، به راه انداخت.

نشست اضطراری علما و حضور فعال جوانان

استاد مدرسه علمیه امام صادق (ع) خاطرنشان کرد: پس از انتشار خبر تبعید، جلسه‌ای مهم در خانه آیت‌الله سیدحسن قمی با حضور معاریف مشهد از جمله شیخ مجتبی قزوینی، شیخ کاظم دامغانی و شیخ غلامحسین تبریزی برگزار شد. در این نشست که رهبر شهید انقلاب (ره) نیز از شرکت‌کنندگان آن بودند، فضای شدیدی از اعتراض حاکم بود. در حالی که برخی از حاضران در ابتدا تردید داشتند، شیخ مجتبی قزوینی با قاطعیت بر لزوم حرکت و اقدام تأکید کرد و فضای جلسه را به سمتی برد که هیچ‌کس جرئت توصیه به سکوت را نداشت.

وی ابراز داشت: در این جلسه، فضلای جوان با حمایت بزرگان، پیشنهاد دادند تا روز بعد در مسجد گوهرشاد تجمع کرده، سخنرانی کنند و مردم را به تحرک فراخوانند. آیت الله خامنه‌ای (ره) نیز پذیرفتند تا سخنران این مراسم باشند و در پایان، اعلام تحصن نمایند. اما پیش از آنکه این برنامه عملی شود، شهربانی مشهد به دستور کمیسیون امنیت استان و احتمالاً با خبررسانی جاسوسان ساواک که در نشست‌ها نفوذ داشتند، مسجد گوهرشاد را پیش از اذان صبح قرق کرد تا راه هرگونه تجمع بسته شود.

حمایت آیت‌الله میلانی و دعوت به هجرت

کارشناس دینی یادآور گردید: در ادامه واکنش‌ها، گروهی از فعالان به خانه آیت‌الله میلانی رفتند تا راهی برای اعتراض بیابند. برخلاف برخی پیش‌بینی‌ها، آیت‌الله میلانی با سخنرانی فصیح و محکم خود از موضع امام حمایت کرد و نامه‌ای اثرگذار و استوار را که برای ایشان نوشته بود، برای حاضران خواند. در نهایت، این تحولات منجر به آن شد که گروهی از روحانیان باانگیزه در قم، برای پر کردن جای خالی امام (ره) در حوزه علمیه، از آیت‌الله میلانی دعوت کردند تا به قم هجرت نمایند و ایشان را مناسب‌ترین گزینه برای این مسئولیت دانستند.

حجت الاسلام و المسلمین عنایت نژاد عمران، با اشاره به پیامدهای تبعید امام خمینی (ره) اظهار داشت: پس از تبعید امام خمینی (ره) به ترکیه، تلاش‌های گسترده‌ای صورت گرفت تا جای خالی ایشان در مرکزیت علمی و مبارزاتی قم پر شود. در این راستا، گروهی از روحانیون قم به نمایندگی آقای عبدالرحیم ربانی شیرازی به مشهد آمدند تا از آیت‌الله میلانی دعوت کنند تا برای هدایت حوزه علمیه قم هجرت نمایند و با انتشار اعلامیه‌هایی، روح مبارزه را در میان طلاب زنده نگه دارند.

استاد مدرسه علمیه امام صادق (ع) خاطرنشان کرد: در دیدارهای محرمانه‌ای که میان آیت الله ربانی شیرازی و آیت‌الله میلانی صورت گرفت، ایشان با وجود استقبال گرم از نماینده روحانیون قم، پیشنهاد هجرت به قم را نپذیرفتند و پاسخ منفی دادند. با این حال، برای حمایت از فضای انقلاب و تداوم تحرکات مردمی، پذیرفتند تا اعلامیه‌ای محکم و اثرگذار بنویسند. این نامه که توسط آیت الله ربانی شیرازی به قم منتقل شد، گامی در جهت حفظ انسجام مبارزاتی در غیاب امام (ره) بود.