بازار جهانی نقره پس از ۶ سال مصرف بیش از عرضه، ممکن است در سال ۲۰۲۷ دوباره به نقطه تعادل یا حتی مازاد برسد. با این‌ حال، پایان کسری آماری لزوماً به معنای فراوانی نقره نیست؛ زیرا عرضه معادن همچنان انعطاف‌ناپذیر است.

به گزارش تجارت نیوز، بازار نقره در آستانه یک چرخش مهم قرار گرفته است. از سال ۲۰۲۱ تاکنون، تقاضای جهانی هر سال از عرضه پیشی گرفته و فاصله میان این دو از موجودی‌های روی زمین جبران شده است. نتیجه، خروج صدها میلیون اونس نقره از انبارها، افزایش هزینه اجاره فلز و جهش‌های کم‌سابقه قیمت بوده است. اکنون دویچه‌بانک احتمال داده که این دوره شش‌ساله در سال ۲۰۲۷ پایان یابد و بازار برای نخستین بار پس از چند سال، با عرضه‌ای برابر یا بیشتر از تقاضا روبه‌رو شود.

این پیش‌بینی در ظاهر به معنای پایان عصر کمبود نقره است؛ اما جزئیات بازار تصویر پیچیده‌تری نشان می‌دهد. مازاد احتمالی نه از کشف ناگهانی معادن بزرگ، بلکه عمدتاً از کاهش مصرف صنعتی، صرفه‌جویی در کاربرد نقره و افزایش موجودی‌های قابل‌دسترس ناشی خواهد شد.

کسری هنوز تمام نشده است

مؤسسه نقره و شرکت پژوهشی Metals Focus در گزارش نهایی سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی کرده‌اند عرضه جهانی نقره به حدود یک میلیارد و ۶۶ میلیون اونس و تقاضا به یک میلیارد و ۱۱۳ میلیون اونس برسد. بر این اساس، بازار امسال با کسری ۴۶.۳ میلیون اونس مواجه خواهد شد؛ کسری‌ای که ششمین سال متوالی مصرف بیشتر از عرضه را رقم می‌زند.

البته برآوردها در طول سال تغییر کرده‌اند. مؤسسه نقره در گزارش مقدماتی فوریه، کسری سال ۲۰۲۶ را ۶۷ میلیون اونس تخمین زده بود؛ اما در گزارش جامع آوریل، این عدد به ۴۶.۳ میلیون اونس اصلاح شد. تفاوت دو عدد نشان می‌دهد بازار همچنان در کمبود قرار دارد، ولی شدت کمبود از چیزی که ابتدای سال انتظار می‌رفت کمتر شده است.

از سال ۲۰۲۱ تاکنون، حدود ۷۶۲ میلیون اونس نقره از موجودی‌های انباشته‌شده برای پوشش شکاف عرضه و تقاضا مصرف شده است. این مقدار تقریباً با بخش بزرگی از تولید سالانه معادن جهان برابری می‌کند. بنابراین حتی اگر تراز سالانه در ۲۰۲۷ اندکی مثبت شود، ذخایری که طی شش سال کاهش یافته‌اند یک‌شبه بازسازی نخواهند شد.

پنل‌های خورشیدی معادله را تغییر دادند

مهم‌ترین عامل تغییر چشم‌انداز نقره، تحول در صنعت خورشیدی است. افزایش نصب پنل‌های خورشیدی طی سال‌های گذشته، مصرف نقره را به رکورد رساند. این فلز به‌دلیل رسانایی الکتریکی بالا در خمیرهای رسانای سلول‌های خورشیدی کاربرد دارد؛ اما جهش قیمت، تولیدکنندگان را وادار کرده است مقدار نقره مصرفی در هر سلول را کاهش دهند.

اکنون شرکت‌ها خطوط رسانا را باریک‌تر می‌کنند، فرمول خمیرهای فلزی را تغییر می‌دهند و در برخی فناوری‌ها، مس را جایگزین بخشی از نقره می‌کنند. برآوردهای مطرح‌شده در گزارش تازه دویچه‌بانک نشان می‌دهد مصرف نقره صنعت خورشیدی چین ممکن است در سال ۲۰۲۶ بیش از ۲۰ درصد کاهش یابد. این بانک معتقد است کاهش مصرف صنعتی و افزایش موجودی‌ها می‌تواند بازار را در سال ۲۰۲۷ به سمت مازاد ببرد.

داده‌های مؤسسه نقره نیز این جهت حرکت را تأیید می‌کند. مصرف نقره در صنعت فتوولتائیک از ۱۹۷.۵ میلیون اونس در سال ۲۰۲۴ به ۱۸۶.۶ میلیون اونس در سال ۲۰۲۵ کاهش یافت و برای سال ۲۰۲۶ حدود ۱۵۱ میلیون اونس پیش‌بینی شده است. در نتیجه، مصرف صنعتی کل نیز احتمالا با افت سه‌درصدی به ۶۳۹.۶ میلیون اونس می‌رسد.

با این‌ حال، کاهش مصرف نقره در هر پنل الزاماً به معنای فروپاشی تقاضای خورشیدی نیست. اگر نصب نیروگاه‌های خورشیدی سریع‌تر از کاهش مصرف نقره در هر سلول رشد کند، بخشی از افت جبران خواهد شد. به همین دلیل، سرعت تجاری‌شدن فناوری‌های جایگزین یکی از متغیرهای تعیین‌کننده بازار ۲۰۲۷ خواهد بود.

قیمت بالا، معدن تازه نمی‌سازد

سمت عرضه نیز محدودیت مهمی دارد. برخلاف طلا یا مس، بخش عمده نقره از معادن اختصاصی نقره به دست نمی‌آید. در سال ۲۰۲۵ فقط ۲۶ درصد تولید معدنی جهان متعلق به معادنی بود که نقره محصول اصلی آنها محسوب می‌شد. بقیه نقره به‌عنوان محصول جانبی معادن سرب و روی، مس و طلا تولید شد.

معادن سرب و روی با تولید ۲۴۹.۱ میلیون اونس، بزرگ‌ترین منبع نقره معدنی بودند و معادن مس نیز ۲۳۷.۳ میلیون اونس نقره تولید کردند. این ساختار یعنی افزایش قیمت نقره به‌تنهایی نمی‌تواند عرضه را به‌سرعت بالا ببرد. اگر قیمت روی پایین باشد یا یک معدن مس با مشکل عملیاتی مواجه شود، تولید نقره آن نیز کاهش می‌یابد؛ حتی اگر خود نقره گران شده باشد.

در مقابل، بازیافت سریع‌تر به افزایش قیمت واکنش نشان می‌دهد. مؤسسه نقره انتظار دارد بازیافت در سال ۲۰۲۶ به ۲۱۱.۳ میلیون اونس برسد. فروش ظروف قدیمی، مصنوعات، ضایعات الکترونیکی و بازیابی نقره از تجهیزات فرسوده می‌تواند بخشی از کمبود را جبران کند. در سال‌های آینده پنل‌های خورشیدی پایان‌عمر نیز به یکی از منابع مهم عرضه ثانویه تبدیل خواهند شد.

پایان کسری، پایان نوسان نیست

دویچه‌بانک پیش‌بینی کرده متوسط قیمت نقره در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۷ حدود ۷۰ دلار در هر اونس باشد. این برآورد به معنای سقوط قیمت نیست؛ بلکه نشان می‌دهد نقره ممکن است در مقایسه با طلا عملکرد ضعیف‌تری داشته باشد. افزایش موجودی قابل‌عرضه در لندن، کاهش هزینه اجاره فلز و افت مصرف خورشیدی می‌تواند احتمال تکرار فشار عرضه سال ۲۰۲۵ را کاهش دهد.

اما نقش سرمایه‌گذاران همچنان پررنگ است. تقاضای سکه و شمش نقره در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۵۷.۶ میلیون اونس برآورد شده که نسبت به سال قبل افزایش نشان می‌دهد. ورود پول به صندوق‌های نقره یا افزایش تقاضای فیزیکی هند می‌تواند فلز موجود در انبارها را دوباره قفل کند و بازار ظاهراً متعادل را به کمبود نقدشونده بکشاند.

بنابراین پاسخ کوتاه این است: بله، احتمال دارد کسری آماری نقره در سال ۲۰۲۷ پایان یابد؛ اما هنوز نمی‌توان از پایان کمبود ساختاری سخن گفت. اگر کاهش مصرف خورشیدی ادامه پیدا کند و بازیافت و تولید معادن رشد کنند، بازار به تعادل می‌رسد. در مقابل، رونق دوباره سرمایه‌گذاری، اختلال در معادن مس و سرب‌ و روی یا رشد سریع دیتاسنترها و تجهیزات برقی می‌تواند کسری را بازگرداند. بازار نقره در سال ۲۰۲۷ احتمالاً وارد عصر فراوانی نمی‌شود؛ فقط ممکن است برای نخستین بار پس از شش سال، فرصت نفس‌کشیدن پیدا کند.

منبع: فولاد نیوز