تهران- ایرنا- مخازن زباله در گوشه خیابان و کوچه‌های پایتخت برای جمع‌آوری و مدیریت پسماند جانمایی شده‌اند، اما گاهی جابه‌جایی آنها از سوی زباله‌گردها برای دسترسی به مواد بازیافتی، این مخازن را به مانعی در مسیر خودروها تبدیل می‌کند، اتفاقی که به گفته برخی شهروندان، علاوه بر کثیفی چهره معابر، ایجاد بوی تعفن و جمع شدن حشرات موذی، در مواردی زمینه‌ساز تصادف و نگرانی رهگذران شده است.
به گزارش ایرنا، در ساعت‌های میانی شب، زمانی که تهران در زیر لایه‌ای از سکوت فرو رفته، صدای برخورد فلز با سنگ و جابه‌جایی سنگین سطل‌های زباله، نظم آرام شب را بر هم می‌زند. جابجایی سطل‌هایی که برای نظم در جمع آوری پسماند طراحی اما برای زباله‌گردها به مخازن مواد بازیافتی دست یافتنی تبدیل شده اند.
یکی از ساکنان محله ای در مرکز تهران این صداهای مکرر شبانه را آزاردهنده عنوان کرده و می گوید: صدای ماشین حمل زباله که برای تخلیه سطل ها معمولا در آخر شب فعالیت می کنند به تنهایی کافی نبود حالا دیگر صدای جابجایی سطل ها هم اضافه شده است.
وی افزود: زباله گردها از فرصت خلوتی شب استفاده می کنند و برای دستیابی به مواد بازیافتی سطل ها را گاهی تا وسط خیابان و کوچه می کشانند که این مساله باعث آلودگی و ریخت و پاش زباله و کثیف شدن معابر می شود.
فردی دیگر که خود را مجتبی معرفی می کند و از کسبه قدیمی این محدوده است با اشاره به تکرار این وضعیت در ساعات ابتدایی روز نیز می‌گوید: پیش از شروع کار باید ورودی مغازه را از زباله‌های پراکنده پاک کند.
وی افزود که جابه‌جایی مکرر مخزن و سرازیر شدن پسماندها به کف پیاده‌رو، رفت‌وآمد مشتریان را با مشکل مواجه کرده و چهره نامناسبی به محیط کسب‌وکار بخشیده است.
کاسب دیگری در همین راسته، از خطرات احتمالی این مخازن سرگردان در مسیر خودروها سخن گفت.
وی اظهار کرد: در تاریکی هوا یا هنگام بارندگی، راننده‌ها با مانعی غیرمنتظره روبه‌رو می‌شوند و احتمال تصادف یا ترمزهای ناگهانی افزایش می‌یابد.
دغدغه ساکنان از ایمنی معابر و سلامت محیط
در کنار کاسبان، ساکنان محله نیز از پیامدهای این وضعیت ابراز نگرانی می‌کنند. خانم محبی از اهالی کوچه، با بیان اینکه مخازن گاهی تا وسط خیابان کشیده می‌شوند، تأکید کرد که این جابه‌جایی‌ها برای کودکان، سالمندان و خودروها خطرساز است.
وی افزود که علاوه بر سد معبر، انتشار بوی نامطبوع، تجمع مگس و موش در اطراف مخزن، سلامت و بهداشت محیط را به مخاطره می‌اندازد.
یکی دیگر از ساکنان محله نیز به جنبه‌های معیشتی پدیده زباله‌گردی اشاره کرد و گفت: هرچند این افراد به دنبال کسب درآمد از مواد بازیافتی هستند، اما شیوه فعلی دسترسی به پسماندها نیازمند ساماندهی جدی است تا هم از حقوق شهروندی صیانت شود و هم آسیبی به اموال عمومی و ایمنی معابر نرسد.
این معضل، پرسشی جدی را پیش روی مدیران شهری قرار می‌دهد آیا مدیریت پسماند تنها به معنای جایگزینی ابزارهای مدرن است یا ساماندهی وضعیت زباله گردها هم باید در برنامه مدیریت و برنامه ریزی آنها باشد.
این مساله بویژه در محلاتی که مخازن مکانیزه جایگزین سطل های زباله فلزی سنتی شده اند حادتر است چون صدای درب این مخازن نیز به صدای جابجایی اضافه می شود.
مخازن مکانیزه برای جمع‌آوری منظم پسماند طراحی شده‌اند، اما خروج آنها از محل تعیین‌شده، فرآیند خدمات‌رسانی شهرداری را نیز مختل می‌کند. وقتی مواد قابل بازیافت بدون تفکیک رها می‌شوند، دسترسی به آنها با پراکندگی پسماند همراه خواهد بود.
این مساله که در تابستان ها حادتر به چشم می خورد، تنها با بازگرداندن مخزن به جای خود حل نمی‌شود، بلکه نیازمند راهکارهای ایمن و ساختاریافته برای تفکیک پسماند است. تا زمانی که برنامه‌ای روشن برای مدیریت مواد بازیافتی و جلوگیری از جابه‌جایی مخازن اجرا نشود، سطل‌های سرگردان و معابر ناامن همچنان بخشی از دغدغه‌های روزمره محله‌ها خواهند بود
یکی از اهالی قدیمی یک کوچه در شرق تهران با بیان اینکه بوی تعفن زباله‌های رهاشده تا طبقات بالایی ساختمان‌ها هم نفوذ می‌کند، گفت که در روزهای گرم تابستان امکان باز گذاشتن پنجره‌ها وجود ندارد.
وی افزود که زیرورو شدن سطل‌ها توسط زباله‌گردها، شیرابه را در کف پیاده‌رو جاری می‌کند و این وضعیت بهداشتی، سلامت کودکان و اهالی محله را به مخاطره می‌اندازد.
وقتی یک مانع شهری کار دست راننده می‌دهد؛ روایت تصادفی که هشدار شد
یکی دیگر از اهالی محله که خود قربانی این سطل‌های سرگردان بوده، از حادثه تلخی که برایش رخ داده سخن گفت.
مریم مهربانی اظهار کرد: چندی پیش به دلیل قرار گرفتن مخزن زباله در تاریکی زاویه خیابان و عدم دید کافی، نتوانسته به موقع ترمز کند و خودرویش به شدت با بدنه سنگین سطل برخورد کرده است.
وی افزود: افزون بر خسارت مالی سنگین به خودرو، این حادثه شوک بزرگی به او وارد کرده و اهالی دیگر نیز مکرراً شاهد ترمزهای ناگهانی، واژگونی موتورسیکلت‌ها یا برخورد خودروهای عبوری با این مخازن رهاشده در خیابان بوده‌اند.
ساکنان محله گفتند که انتظار دارند شهرداری با نظارت جدی‌تر بر مخازن مکانیزه و جلوگیری از جابه‌جایی آنها، اجازه ندهد تابستان محله زیر سایه سنگین بوی تعفن و پسماندهای رهاشده سپری شود.
شهروندان می توانند موارد مخازن مکانیزه را به ۱۳۷ گزارش کنند
مدیرکل خدمات شهری شهرداری تهران با بیان اینکه مخازن مکانیزه زباله در نقاط مشخص و متناسب با دسترسی خودروهای جمع‌آوری جانمایی می‌شوند، گفت: جابه‌جایی این مخازن مجاز نیست و شهروندان در صورت مشاهده موارد جابجایی مخازن می‌توانند موضوع را از طریق سامانه ۱۳۷ پلاس اطلاع دهند تا در کوتاه‌ترین زمان پیگیری شود.
علیرضا جعفری در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا درباره جانمایی مخازن زباله افزود: محل استقرار مخازن با توجه به امکان دسترسی خودروهای حمل زباله و شرایط معبر تعیین می‌شود و معاونین خدمات شهری مناطق و شهرداران نواحی در جانمایی و تثبیت محل آنها نقش دارند.
وی با اشاره به سازوکار نصب مخازن اظهار کرد: مخازن روی زیرمخزنی قرار می‌گیرند و نحوه استقرار آنها به گونه ای است تا در مسیر تردد خودروها قرار نگیرند تا برای شهروندان و وسایل نقلیه ایجاد مزاحمت نشود.
جعفری با اشاره به گزارش‌هایی درباره جابه‌جایی مخازن از سوی برخی زباله‌گردها گفت: این موارد از معضلات حوزه خدمات شهری است و معاونین خدمات شهری و شهرداران نواحی و ناظران سازمان مدیریت پسماند و اداره کل خدمات شهری در گشت‌های خود در صورت مواجه به این چنین پدیده هایی، سریعا با موضوع برخورد کرده و معضل را رفع می کنند.
جمع‌آوری زباله چند نوبت در شبانه‌روزی
جعفری درباره زمان‌بندی جمع‌آوری زباله گفت: خودروهای جمع‌آوری از حدود ساعت ۲۱ در معابر فعالیت خود را آغاز می‌کنند و این کار به طور مستمر تا ساعات ابتدایی صبح ادامه دارد. و در ادامه مجدد از ساعت ۹ صبح تا ۱۸ عصرجهت جمع اوری در سطح شهر ارائه خدمت می کنند، فاصله مخازن با توجه به شرایط محله تعیین می‌شود.
جعفری درباره فاصله مخازن از یکدیگر گفت: در برخی نقاط، فاصله‌ای حدود ۱۰۰ تا ۳۰۰متر در نظر گرفته می‌شود تا شهروندان به نزدیک‌ترین مخزن دسترسی داشته باشند. برای نمونه، ممکن است در یک محدوده مخزنی در ابتدای کوچه و مخزن دیگری در انتهای آن قرار گیرد.
وی افزود: فاصله‌گذاری با توجه به شرایط محل و عرض معابر انجام می‌شود.