اقتصادنیوز: زندی استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: اگر درباره اورانیوم مذاکره نکنیم و وارد چنین مسیری نشویم، احتمال حمله بسیار بالاست. در این صورت، احتمالاً اقدام بعدی آمریکایی‌ها این خواهد بود که به تأسیسات گسترده نظامی ما آسیب بیشتری وارد کنند. تأسیسات کوه کلنگ در تیررس قرار دارد و آن‌ها تمام مختصات این تأسیسات را نیز در اختیار دارند.

به گزارش اقتصادنیوز به نقل از خبرآنلاین، استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و کارشناس مسائل بین‌الملل در گفتگو با خبرگزاری خبرآنلاین اظهار داشت: بدترین اتفاقی که نظام سیاسی ما باید نسبت به آن حساس باشد، آسیب دیدن زیرساخت‌هاست. اگر نتوانیم در شرایطی که قیمت‌ها به‌شدت افزایش یافته است، دسترسی مردم به آب و برق و کالاهای اساسی را حفظ کنیم، به نظر من حتی در شرایط کنونی نیز تاب‌آوری راهبردی و تاب‌آوری داخلی ما با مشکلات جدی مواجه خواهد شد.

دکتر داود غرایاق زندی، استاد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و کارشناس مسائل بین‌الملل با حضور در کافه خبر خبرآنلاین، تاکید کرد: «روسیه به‌عنوان یک کشور هسته‌ای، طبق عرف بین‌المللی نمی‌تواند اورانیوم ۶۰ درصد را به ما بازگرداند؛ چراکه ایران هنوز صلاحیت لازم را در سطح بین‌المللی به دست نیاورده است. بنابراین، واگذاری این میزان اورانیوم به روسیه، از نظر من یک اشتباه راهبردی است. به نظر می‌رسد روسیه نیز تمایل دارد چنین اتفاقی رخ دهد؛ همان‌طور که لاوروف بارها در این باره اظهارنظر کرده و این موضوع را مطرح کرده است.»

در ادامه بخشی از مصاحبه داود غرایاق زندی با خبرآنلاین را می‌خوانید؛

وضعیت تأسیسات هسته‌ای ما نه برای خودمان روشن است و نه برای آژانس

به نظر من، در ساختار ایالات متحده آمریکا به این نتیجه رسیده‌اند که راهبرد نخست این کشور، یعنی راهبردی که با هدف تغییر رژیم دنبال می‌شد، ماهیتی اجتماعی داشت و به نتیجه نرسید. پرسش دوم این است که راهبرد بعدی آمریکا چه خواهد بود؟ راهبرد نخست این کشور تا حد زیادی تحت تأثیر اسرائیل قرار داشت، اما راهبرد دوم آمریکا این است که مدام موضوعات هسته‌ای ایران را تکرار کند و بر این موضع تأکید داشته باشد که ایران نمی‌تواند یک کشور هسته‌ای باشد.

واگذاری اورانیوم به روسیه، از نظر من یک اشتباه راهبردی است/ ممکن است روسیه از اورانیوم ایران به‌عنوان کارت بازی در موضوع اوکراین استفاده کند

اکنون این موضوع دستاویز مشخصی برای آمریکا فراهم کرده است؛ چراکه وضعیت تأسیسات هسته‌ای ما چندان روشن نیست. از سوی دیگر، اگر این ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم به روسیه منتقل شود، با یک مشکل مواجه خواهیم شد؛ زیرا مزیت خود را از دست می‌دهیم و ممکن است روسیه از آن به‌عنوان یک کارت بازی در موضوع اوکراین استفاده کند. حتی اگر فرض کنیم این مواد را به‌صورت امانت در روسیه قرار دهیم، امکان بازگشت آن‌ها نیز با ابهام روبه‌رو خواهد بود.

روسیه به‌عنوان یک کشور هسته‌ای، طبق عرف بین‌المللی نمی‌تواند اورانیوم ۶۰ درصد را به ما بازگرداند؛ چراکه ایران هنوز صلاحیت لازم را در سطح بین‌المللی به دست نیاورده است. بنابراین، واگذاری این میزان اورانیوم به روسیه، از نظر من یک اشتباه راهبردی است. به نظر می‌رسد روسیه نیز تمایل دارد چنین اتفاقی رخ دهد؛ همان‌طور که لاوروف بارها در این باره اظهارنظر کرده و این موضوع را مطرح کرده است.

اگر بخواهیم این اورانیوم را رقیق‌سازی کنیم، باید به این پرسش پاسخ دهیم که اساساً در حال حاضر چه استفاده‌ای از این حجم اورانیوم داریم؟ تأسیساتی که اکنون با آن‌ها مشکل داریم، چه وضعیتی دارند و این مواد در آنجا تا چه اندازه قابل استفاده‌اند؟ این وضعیت نه برای ما روشن است و نه برای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی؛ چراکه در شرایط جنگی قرار داریم و نمی‌دانیم چه اتفاقی ممکن است رخ دهد.

اگر این مواد را بفروشیم، باید مشخص کنیم در مقابل آن، چه چیزی به دست خواهیم آورد. آمریکایی‌ها خودشان نیز به خرید این مواد تمایل دارند. آیا این معامله می‌تواند مزیت جدیدی برای ما ایجاد کند که بتوانیم از آن بهره ببریم؟ آیا حاضر هستیم درباره این موضوع مذاکره کنیم و به نتیجه‌ای برسیم که بر اساس آن، احتمال حمله به ما به‌شدت کاهش پیدا کند؟ دست‌کم می‌توانیم زمینه‌ها و دستاویزهای حمله را کاهش دهیم و این نکته مهمی است.

در مقابل، اگر وارد چنین مسیری نشویم، احتمال حمله بسیار بالاست. در این صورت، احتمالاً اقدام بعدی آمریکایی‌ها این خواهد بود که به تأسیسات گسترده نظامی ما آسیب بیشتری وارد کنند. تأسیسات کوه کلنگ در تیررس قرار دارد و آن‌ها تمام مختصات این تأسیسات را نیز در اختیار دارند.

به نظر من، ممکن است بخشی از مقامات نیز در صورت وجود اطلاعات مربوط به آن‌ها، در فهرست اهداف قرار بگیرند؛ چراکه آمریکایی‌ها مدام برای دستیابی به اطلاعات حساس کشور جایزه تعیین می‌کنند. این مسئله نشان می‌دهد که دقیقاً چه اهدافی را دنبال می‌کنند و چه نقاطی را در نظر گرفته‌اند.

زندی

مردم تاکنون عقلانیت قابل‌توجهی از خود نشان داده‌اند، اما این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟

بدترین اتفاقی که نظام سیاسی ما باید نسبت به آن حساس باشد، آسیب دیدن زیرساخت‌هاست. اگر نتوانیم در شرایطی که قیمت‌ها به‌شدت افزایش یافته است، دسترسی مردم به آب و برق و کالاهای اساسی را حفظ کنیم، به نظر من حتی در شرایط کنونی نیز تاب‌آوری راهبردی و تاب‌آوری داخلی ما با مشکلات جدی مواجه خواهد شد. مردم در وضعیت بسیار سختی امور خود را پیش می‌برند و شرایط دشواری را تحمل می‌کنند. اگر چنین اتفاقی رخ دهد، تأثیر بسیار جدی بر جامعه خواهد داشت.

مردم ما تاکنون عقلانیت قابل‌توجهی از خود نشان داده‌اند و در شرایطی که با تهدید خارجی مواجه بوده‌اند، اعتراض نکرده‌اند؛ اما این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟ این استیصال تا چه مرحله‌ای و با چه میزانی از فشار می‌تواند ادامه پیدا کند و مردم تا کجا توان عبور از آن را خواهند داشت؟ با توجه به شرایط موجود، به نظر من تحت هر شرایطی باید به سمت مذاکره رفت. توجه به مذاکره به‌عنوان یکی از بنیان‌های رفتاری در نظام بین‌الملل می‌تواند مؤثر باشد.

شاید این حرف بسیار تند به نظر برسد، اما می‌خواهم مانند یک متخصص یا پزشک توصیه کنم که تکلیف خود را با آمریکا روشن کنید؛ زیرا این حجم از دشمنی و خسارتی که از جانب آمریکا متحمل شده‌ایم، معقول و منطقی به نظر نمی‌رسد. اگر روابطمان را با آمریکا تنظیم نکنیم، روابطمان با روسیه نیز به‌درستی تنظیم نخواهد شد.

روس‌ها می‌گویند شما گزینه دیگری ندارید و من می‌توانم هر طور که بخواهم با شما رفتار کنم؛ اما اگر گزینه‌های دیگری داشته باشید، روسیه نیز می‌تواند معامله بهتری با شما انجام دهد. با چین هم می‌توانید معامله بهتری داشته باشید؛ چراکه این کشور نیز می‌داند شما گزینه‌های دیگری دارید و می‌توانید به سمت روسیه، اروپا، آمریکا، هند و کشورهای منطقه بروید.

به این نکته نیز توجه کنید که کشورهای منطقه اکنون در حال ورود به میدان هستند و به دنبال همکاری با ما هستند؛ اما باید تجربه‌های گذشته را نیز در نظر بگیریم. تجربه‌های تاریخی به ما نشان نمی‌دهد که فاصله گرفتن از آمریکا لزوماً به معنای آن است که کشورهای منطقه به سمت ما خواهند آمد. اگر تصور کنیم این کشورها دست از آمریکا برداشته‌اند، دچار اشتباه محض شده‌ایم.

در سال ۱۹۸۱، عراق با عربستان و کویت هماهنگی کرده بود تا در قبال کمک به آن‌ها و مقابله با ایران، آن کشورها نیز به عراق کمک کنند. طنز تاریخ اینجاست که همان عراق به کویت حمله کرد، نه ایران. پس از آن چه کشوری کویت را آزاد کرد؟ کشوری که از غرب آمد. بنابراین، اگر تصور کنیم اکنون می‌توانیم کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار دهیم و آن‌ها به سمت ما خواهند آمد، این تصوری باطل و یک اشتباه راهبردی است.

نکته دیگر این است که وقتی کشورهای مختلف به شما کمک می‌کنند، باید توجه داشته باشید که آن‌ها کشورهای کوچکی هستند و در برابر قدرت ایران محدودیت‌هایی دارند. اما اگر آن سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری را که این کشورها در نظر دارند، دنبال نکنید، ممکن است همان منابع و سرمایه‌ها برای اقدام علیه ایران هزینه شود؛ همان‌طور که در مورد عراق نیز چنین اتفاقی رخ داد.

در دنیای مدرن، شکست هیچ فضیلتی ندارد/ فضیلت در دنیای مدرن، پیروزی است

اگر بخواهم بحث خود را با یک جمله به پایان برسانم، باید بگویم که ما در یک شرایط تاریخی بسیار خطیر قرار داریم. توصیه من به مقامات جمهوری اسلامی و مسئولان کشور این است که چند نکته را رعایت کنند: نخست اینکه قدر زمان و فرصت را بدانند؛ دوم اینکه بدانند در چه زمانی باید سرمایه خود را نقد کنند؛ و سوم اینکه مراقب باشند بیش از اندازه وارد درگیری‌هایی نشوند که ممکن است برای کشور عوارض و شکست‌های ناخوشایندی به همراه داشته باشد.

در دنیای مدرن، شکست هیچ فضیلتی ندارد. اینکه بگوییم شاخ آمریکا را شکستیم یا از این دست تعابیر استفاده کنیم، در دنیای کنونی معنای خاصی ندارد. ممکن است شما بازیکن بسیار خوبی در زمین فوتبال باشید، اما اگر گل نزنید، این توانایی بی‌معناست. اگر از شرایط موجود نتیجه‌ای نگیرید، شکست هیچ فضیلتی نخواهد داشت.

فضیلت در دنیای مدرن، پیروزی است. اگر بتوانید دستاوردهایی را که به دست آورده‌اید تثبیت و تقویت کنید، آن‌گاه می‌توانید در شرایطی بهتر، با توان بیشتر، موقعیت قوی‌تر، اجماع داخلی گسترده‌تر، تاب‌آوری بالاتر و همبستگی اجتماعی بیشتر به سمت بهبود حرکت کنید. در غیر این صورت، به نظر من چشم‌انداز فرایندی که اکنون در آن قرار داریم، چندان خوشایند نیست.