«فیلومنا کانک» در مینیسریال ششقسمتی «کانک در سینما» به سراغ تاریخ هنر هفتم میرود و با همان نگاه بیتفاوت و پرسشهای عجیب خود، ستارگان هالیوود و منتقدان سینما را به چالش میکشد.
فرارو- شخصیت محبوب «فیلومنا کانک» با بازی درخشان دایان مورگان و طراحی چارلی بروکر، پس از کاوش در تاریخ بریتانیا، زمین و زندگی، این بار در محصول جدید شبکه نتفلیکس با عنوان «کانک در سینما» لنز دوربین خود را به سمت صنعت سرگرمی و تاریخ سینما چرخانده است.
به گزارش فرارو به نقل از هالیوود ریپورتر، به نظر میرسد فیلومنا کانک این بار کمی به خورشید نزدیک شده است. این مجری لجباز و بهشدت بیعلاقه به موضوعات برنامههایش که پیشتر در مجموعههای آموزشی-طنز تحسینشدهای همچون «کانک در بریتانیا»، «کانک در زمین» و «کانک در زندگی» خوش درخشیده بود، اکنون کنجکاوی کجراهه و گمراهکنندهاش را دستکم تا حدی به درون خود صنعت سرگرمی معطوف کرده است. انتخاب این موضوع به معنای طعمه قرار دادن منتقدانی است که دانش و دلبستگی بسیار بیشتری نسبت به سوژهی زیر ذرهبین کانک دارند و همچنین به چالش کشیدن کارشناسانی که بهت و سردرگمی روزافزون و گاه باورنکردنیشان در برابر کنجکاویهای بیتفاوت او، نان شب و مایه اصلی موفقیت این مجموعه کمدی به شمار میرود.
بیتردید چارلی بروکر و دایان مورگان به عنوان نویسنده و ستاره اصلی، به خوبی میدانند که شخصیت کانک و ترفندهای خاص او نمیتوانند تا ابد دوام بیاورند؛ بنابراین، ساخت «کانک در سینما» ممکن است به این معنا باشد که آنها تصمیم گرفتهاند این ایده را تا دورترین نقطه ممکن پیش ببرند، پیش از آنکه به تقلیدی مضحک از چیزی تبدیل شود که خود از ابتدا یک تقلید طنزآمیز بوده است.
در این فصل جدید، درزهای این فرش ظریف و بافته شده کمی نمایان شده است. با وجود شش قسمت که زمان هر کدام کمتر از ۱۵ دقیقه است، «کانک در سینما» نه بیش از حد کش میآید و نه باورپذیری مخاطبانی را که خودشان در جریان شوخی هستند خدشهدار میکند. با این حال، نسبت شوخیهایی که به هدف نمیخورند به شوخیهایی که تماشاگر را منفجر میکنند، شاید بیش از هر زمان دیگری در تاریخ این مجموعه به برابری نزدیک شده باشد. با تمام این اوصاف، «کانک در سینما» همچنان بیش از هر اثر دیگری که در این ماه تماشا خواهید کرد خنده به لب میآورد و تجربه این شبهمستند شیرین تا آخرین لحظه جذاب باقی میماند.
ساختار «کانک در سینما» بسیار ساده است؛ مجری تلویزیونی با بازی مورگان، مخاطبان را به سفری در تاریخ رسانههای تصویری میبرد و از نقطهای آغاز میکند که اساساً هیچ فیلمی وجود نداشت. او در حالی که میان انبوهی از نقاشیهای کلاسیک قدم میزند، با لحن خشک همیشگیاش میگوید: «فیلمها همیشه همراه ما نبودهاند. در واقع، برای قرنها زمین بیابانی برهوت و عاری از محتوای سرگرمکننده بود و چشمهای انسان عملاً بیاستفاده بودند، چون هیچ چیز ارزشمندی برای تماشا کردن وجود نداشت.»
او در ادامه ظهور عکاسی و سپس تصاویر متحرک را دنبال میکند و به نقاط عطفی چون «ورود قطار به ایستگاه لا سیوتا» اشاره میکند و آن را به اندازه بن افلک کسلکننده میخواند، فیلم «تولد یک ملت» را یک فانتزی روشنفکرانه هالیوودی توصیف میکند و به سراغ کمدیهای چارلی چاپلین و باستر کیتون میرود. هرچند نمیتوان «کانک در سینما» را اثری سرشار از تغذیه فکری عمیق دانست، اما به عنوان یک معرفی کوتاه و شوخطبعانه از مطالعات سینمایی، اعتبار قابل قبولی دارد.
کانک با حرکت در میان لوکیشنهای خوشعکس همیشگیاش، از استودیوهای فیلمسازی و پای تابلوی مشهور هالیوود گرفته تا کتابخانهها و آرشیوهای مختلف، دستکم به طور گذرا به بخشهای مهم و تاریخمند سینما میپردازد؛ از ارائه تعریفی قابل قبول از «افکت کولشوف» گرفته تا توضیحی ابتدایی درباره «کد هیز» و اشاره به تأثیر تلویزیون بر سینمای دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی.
رویکرد طنزآمیز کانک به فیلمهای کلاسیک و تکامل این رسانه، مدام میان نادانی عمدی و ضدمنطق هوشمندانه در نوسان است؛ گاهی تحلیلهای خندهدار و عجیبی درباره فیلم «ایتی» ارائه میدهد و گاهی به تکجملههای مناسب شبکههای اجتماعی متوسل میشود، مانند این پرسش که «آیا برای فهمیدن فیلم ۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی باید حتماً ۲۰۰۰ فیلم قبلی این مجموعه را دیده باشید؟» اگرچه آشنایی با فیلمها و قراردادهای سینمایی لذت تماشای این مجموعه را دوچندان میکند، اما برای خندیدن به اصرار مداوم او بر تلفظ اشتباه نام شاهکارهای سینمایی نیازی به هیچ دانش سینمایی نیست.
کانک همانند همیشه این مسیر را به تنهایی طی نمیکند و گروهی از کارشناسان را گرد هم آورده است؛ از روشنفکران خشک و جدی بریتانیایی و منتقدان سینما گرفته تا دستاندرکاران فنی سینما و حتی ستارگان تراز اولی همچون مایکل بی و بندیکت کامبربچ. بخش مهمی از جذابیت این مجموعه همواره ردیابی این نکته بوده که چقدر واقعی به نظر میرسد که مصاحبهشوندگان متوجه منظور او نشوند، هنگامی که او با پرسشهای عجیب و غریب بمبارانشان میکند یا درباره شخصیت «تراویس بیکل» در فیلم «راننده تاکسی» میپرسد که آیا اگر امروز این فیلم بازسازی میشد، او قوانین شرکت اوبر را نقض نمیکرد؟
به نظر میرسد فرآیند انتخاب مهمانان در «کانک در سینما» نسبت به فصلهای قبلی متفاوت بوده و احتمالاً افراد بیشتری به دلیل اینکه بیش از حد در جریان ماهیت طنز برنامه بودهاند، رد شدهاند. افزون بر این، به راحتی میتوان متوجه شد که کانک ناچار شده سبک پرسشگری خود را به شکلی تغییر دهد که اگرچه جالب است، اما به تدریج تکراری میشود. وقتی مصاحبهشونده در جریان شوخی است، بدترین کار پرسیدن یک سوال طولانی و مضحک بر پایه یک فرضیه پوچ است زیرا اگر مهمان بخندد یا بدتر از آن، تلاش کند با یک شوخی پاسخ دهد، تمام زحمت مجری بر باد میرود.
اما اگر پرسشی ساده بر پایه یک غلط مصطلح یا تلفظ اشتباه یک عنوان مطرح شود، دستکم چند ثانیه سردرگمی واقعی و ارزشمند نصیب برنامه میشود و چند ثانیه دیگر هم صرف تلاش مهمان برای یافتن یک پاسخ جدی یا شوخی متقابل میگردد. در نتیجه، «کانک در سینما» در مواجهه با اغلب پژوهشگران و نویسندگان به جای آن حماقت شیرین و بحثهای عجیب فصلهای گذشته، به همان «سردرگمی» بسنده میکند.
پذیرفتن اینکه یک مورخ یا جانورشناس جدی ممکن است فیلومنا کانک را نشناسد منطقی است، اما تصور یک روزنامهنگار حوزه سرگرمی یا منتقد سینما که از این مجموعه پرطرفدار بیخبر باشد دشوارتر است؛ هرچند غیرممکن نیست. برخی از مهمانان این فصل خودشان بازیگر یا افرادی با سالها تجربه گفتوگو با مطبوعات هستند که مخاطب را به حدس و گمان وامیدارند.
در این میان، بندیکت کامبربچ کاملاً در جریان شوخی به نظر میرسد و عمداً با چهرهای سنگی و بهتزده به کانک خیره میشود. در مقابل، استیون ای. د سوزا، فیلمنامهنویس «جان سخت»، واقعاً در جریان شوخی نیست و صداقتش در نفهمیدن اینکه در میان چه ماجرایی گیر افتاده کاملاً مشهود است. اما تکلیف مایکل بی چیست؟ وضعیت او یکی از جذابترین بحثهای سال است. مایکل بی تیم مشاوره دارد و بیشک به او هشدار دادهاند که در برابر طعمههای آشکار چگونه واکنش نشان دهد؛ اما همزمان او غرور خاصی دارد و احتمالاً با یک هدف وارد استودیو شده است: اینکه شبیه یک احمق کامل به نظر نرسد. هدفی که در برابر یکی از داستانهای طولانی و بیپایان کانک درباره خانوادهاش، تقریباً به طور کامل بینتیجه میشود و او را در فضایی میان حرفهای بودن و مضحک به نظر رسیدن معلق نگه میدارد.
با تمام این فراز و نشیبها، دایان مورگان همچنان یک نابغه طنزپردازی است. متن به قدری دقیق با صدای او هماهنگ شده که حتی از شوخیهای کمرمق نیز خنده میگیرد؛ شوخیهایی که گاهی بیشتر شبیه قطعات حذفشده کمدیهای سیاسی و خشمگینانه چارلی بروکر هستند تا حرفهای شخصیت کانک. با این حال، تلفیق وسواس عجیب کانک به هوش مصنوعی با نگاه انتقادی بروکر به این فناوری، به زیبایی هرچه تمامتر جواب داده است. به زبان ساده، فرمول کانک هنوز کار میکند، هرچند شاید نتواند تا ابد ادامه یابد.
